II PSKP 6/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa E. C. przeciwko Izbie Administracji Skarbowej o ustalenie stosunku służby i przywrócenie do pracy. Sądy niższych instancji (Rejonowy i Okręgowy) stwierdziły niedopuszczalność drogi sądowej, uznając sprawę za należącą do właściwości organów administracji lub sądów administracyjnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną strony pozwanej, uchylił zaskarżone postanowienia. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, wynikającego z przyjęcia propozycji zatrudnienia. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały Sądu Najwyższego III PZP 7/19, uznał, że przyjęcie propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oznacza zakończenie dotychczasowego stosunku służbowego, a nie jego przekształcenie. W związku z tym, spory dotyczące tego rodzaju sytuacji powinny być rozpatrywane przez sądy pracy, a nie sądy administracyjne. Sąd Najwyższy podkreślił również znaczenie art. 199¹ k.p.c. jako "klapy bezpieczeństwa" zapobiegającej negatywnym sporom kompetencyjnym i zapewniającej prawo do sądu, zgodnie z Konstytucją RP i EKPC. W konsekwencji, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej, właściwość sądów pracy w sporach o roszczenia ze stosunku służbowego, znaczenie art. 199¹ k.p.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w okresie reorganizacji KAS.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spór o ustalenie stosunku służby i przywrócenie do służby funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, w sytuacji przyjęcia propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, należy do właściwości sądów pracy, czy sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spór ten należy do właściwości sądów pracy, a nie sądów administracyjnych, ponieważ przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowę o pracę oznacza zakończenie dotychczasowego stosunku służbowego, a nie jego przekształcenie w rozumieniu administracyjnoprawnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowę o pracę przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej skutkuje zakończeniem stosunku służbowego, a nie jego przekształceniem. W związku z tym, spory dotyczące tego rodzaju sytuacji powinny być rozpatrywane przez sądy pracy, a nie sądy administracyjne. Podkreślono rolę art. 199¹ k.p.c. jako mechanizmu zapobiegającego sporom kompetencyjnym i zapewniającego prawo do sądu.
Czy w przypadku zakończenia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej na skutek przyjęcia propozycji zatrudnienia na umowę o pracę, organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku zakończenia stosunku służbowego na skutek przyjęcia propozycji zatrudnienia na umowę o pracę, nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale NSA I OPS 1/19 oraz własnej wykładni, stwierdził, że przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowę o pracę nie jest przekształceniem stosunku służbowego, lecz jego zakończeniem i nawiązaniem nowego stosunku pracy. W związku z tym nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego.
Jaka jest wykładnia art. 199¹ k.p.c. w kontekście sporów kompetencyjnych między drogą sądową a administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 199¹ k.p.c. stanowi "klapę bezpieczeństwa", która zapobiega sytuacjom patowym i negatywnym sporom kompetencyjnym, zapewniając prawo do sądu w przypadkach, gdy organ administracji lub sąd administracyjny uznały się za niewłaściwe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że celem art. 199¹ k.p.c. jest zapobieganie odmowie udzielenia ochrony prawnej i zapewnienie dostępu do sądu, nawet jeśli sprawa formalnie nie jest sprawą cywilną, ale doszło do odmowy jej rozpatrzenia przez inne organy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Izba Administracji Skarbowej w [...] | instytucja | pozwana |
Przepisy (35)
Główne
ustawa wprowadzająca ustawę o KAS art. 165 § ust. 7
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa możliwość złożenia funkcjonariuszom pisemnej propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby.
ustawa wprowadzająca ustawę o KAS art. 170 § ust. 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa przypadki wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariuszy KAS.
ustawa wprowadzająca ustawę o KAS art. 170 § ust. 2
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia.
ustawa wprowadzająca ustawę o KAS art. 170 § ust. 3
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Traktuje wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby.
ustawa wprowadzająca ustawę o KAS art. 171 § ust. 1 pkt 2
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa skutki przyjęcia propozycji zatrudnienia przez funkcjonariusza, w tym przekształcenie stosunku służby w stosunek pracy.
k.p.c. art. 199¹
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza możliwość odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy organ lub sąd administracyjny uznały się za niewłaściwe.
k.p.c. art. 464 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przekazanie sprawy innemu organowi, gdy do rozpoznania właściwy jest inny organ, a także zakazuje przekazywania sprawy, jeśli organ ten uznał się za niewłaściwy.
ustawa o KAS art. 169 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa tryb odwoławczy od propozycji pełnienia służby.
ustawa o KAS art. 169 § ust. 6
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa właściwy organ do rozpoznania sprawy.
ustawa o KAS art. 276 § ust. 2 - 6
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa kontrolę instancyjną w postępowaniu administracyjnym dotyczącą zwolnienia ze służby.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje sprawy cywilne.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy odrzucenia pozwu, w tym niedopuszczalność drogi sądowej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy formy decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postanowień w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy odwołania od decyzji.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy odwołania od decyzji.
k.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zwrotu podania.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy odrzucenia skargi.
p.p.s.a. art. 132
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wyroków w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
ustawa o KAS art. 36 § ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa jednostki organizacyjne KAS.
ustawa o KAS art. 169 § ust. 7
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy skargi do sądu administracyjnego.
ustawa o KAS art. 179
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy przesłanek zwolnienia funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.
ustawa o KAS art. 180
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy przesłanek zwolnienia funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.
ustawa o KAS art. 182
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje wygaśnięcie stosunku służbowego.
ustawa o KAS art. 276 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa sprawy podlegające rozpatrzeniu przez sąd pracy.
ustawa o KAS art. 277
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa właściwość sądu pracy w sporach o roszczenia ze stosunku służbowego.
k.p. art. 25 § § 3
Kodeks pracy
Dotyczy przekształcenia umowy o pracę na czas określony w umowę na czas nieokreślony.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równego traktowania i niedyskryminacji.
Konstytucja RP art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do ochrony praw nabytej.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do dochodzenia roszczeń.
Konstytucja RP art. 177
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowę o pracę przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej skutkuje zakończeniem stosunku służbowego, a nie jego przekształceniem. • Spory dotyczące zakończenia stosunku służbowego i nawiązania stosunku pracy należą do właściwości sądów pracy. • Art. 199¹ k.p.c. zapobiega negatywnym sporom kompetencyjnym i zapewnia prawo do sądu.
Odrzucone argumenty
Sprawa o ustalenie stosunku służby i przywrócenie do służby jest sprawą administracyjną, a nie cywilną. • Propozycja zatrudnienia na umowę o pracę stanowi decyzję administracyjną. • Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy następuje na podstawie przepisów administracyjnych, a nie cywilnoprawnych.
Godne uwagi sformułowania
"klapą bezpieczeństwa" • "negatywnych sporów kompetencyjnych" • "nie ma możliwości kontynuacji administracyjnoprawnego stosunku prawnego przez zastąpienie go stosunkiem cywilnoprawnym." • "ustanie jednego stosunku prawnego i powstanie nowego"
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący-sprawozdawca
Bohdan Bieniek
członek
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej, właściwość sądów pracy w sporach o roszczenia ze stosunku służbowego, znaczenie art. 199¹ k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w okresie reorganizacji KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z reorganizacją służb państwowych i prawem do sądu, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.
“Koniec służby czy początek pracy? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o status funkcjonariuszy KAS.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.