II PSKP 24/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania pracownicy służby cywilnej, M. S., od jej oceny okresowej. Powódka zarzuciła pracodawcy naruszenie przepisów ustawy o służbie cywilnej i Kodeksu pracy, w tym brak uwzględnienia oceny poprzedniego przełożonego oraz niestosowanie obiektywnych kryteriów oceny. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy uchylił ocenę okresową, stwierdzając, że oceniający, który był nowym przełożonym powódki, nie miał wystarczającego bezpośredniego kontaktu z nią z powodu organizacji pracy w czasie pandemii i opierał się głównie na danych statystycznych oraz informacjach od innych osób. Sąd uznał, że ocena nie była obiektywna i sprawiedliwa, co naruszało art. 94 pkt 9 k.p. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy utrzymał wyrok w mocy, podzielając argumentację Sądu Rejonowego. Pozwany Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błędną wykładnię pojęcia obiektywnych kryteriów oceny. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć pracodawca ma prawo oceniać pracowników, musi stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria, a kontrola sądowa obejmuje badanie trybu oceny oraz zastosowania tych kryteriów. Nawet pozytywna ocena może zostać uchylona, jeśli proces jej sporządzania był wadliwy, co miało miejsce w tej sprawie ze względu na brak wystarczającej wiedzy oceniającego o pracy ocenianej oraz brak konsultacji z poprzednim przełożonym, co naruszyło standardy obiektywności i sprawiedliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kognicji sądu pracy w sprawach o uchylenie oceny okresowej pracownika służby cywilnej oraz kryteriów obiektywności i sprawiedliwości oceny.
Dotyczy specyfiki oceny okresowej w służbie cywilnej, ale zasady obiektywności oceny mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pracy jest uprawniony do uchylenia pozytywnej oceny okresowej urzędnika służby cywilnej, jeśli stwierdzi uchybienia formalne lub naruszenie zasad obiektywności i sprawiedliwości przy jej dokonywaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pracy jest uprawniony do uchylenia oceny okresowej, nawet pozytywnej, jeśli stwierdzi, że proces jej sporządzania naruszył przepisy prawa lub standardy obiektywności i sprawiedliwości, mimo formalnego dochowania procedury.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że kontrola sądowa oceny okresowej obejmuje badanie trybu jej dokonania oraz zastosowania obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów (art. 94 pkt 9 k.p.). Nawet pozytywna ocena może zostać uchylona, jeśli oceniający nie miał wystarczającej wiedzy o pracy ocenianego, nie konsultował się z poprzednim przełożonym lub oparł ocenę głównie na danych statystycznych, co narusza standardy obiektywności i sprawiedliwości.
Jakie są granice kognicji sądu pracy przy rozpoznawaniu odwołania od oceny okresowej pracownika służby cywilnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pracy jest uprawniony do kontroli zachowania trybu dokonania oceny oraz uzasadnienia negatywnych ocen cząstkowych pod kątem prawdziwości okoliczności faktycznych i zastosowania obiektywnych kryteriów. W przypadku stwierdzenia wadliwości oceny, sąd uchyla ją, zobowiązując pracodawcę do ponownego jej sporządzenia.
Uzasadnienie
Zakres kognicji sądu pracy obejmuje badanie, czy pracodawca dochował przewidzianego prawem trybu oceny oraz czy zastosował obiektywne i sprawiedliwe kryteria. Sąd nie jest uprawniony do podwyższania pozytywnej oceny, ale może ją uchylić, jeśli stwierdzi naruszenia mające istotny wpływ na jej wynik.
Czy ocena okresowa pracownika służby cywilnej może być oparta wyłącznie na danych statystycznych i porównaniu pracy komórki organizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena okresowa pracownika musi być dokonana z uwzględnieniem jego indywidualnych obowiązków i wymagań, a nie wyłącznie na podstawie danych statystycznych czy wyników pracy całej komórki organizacyjnej.
Uzasadnienie
Ocena pracownika powinna być skoncentrowana na jego indywidualnych osiągnięciach i sposobie realizacji powierzonych mu zadań, a nie na ogólnych wskaźnikach pracy zespołu. Oparcie oceny jedynie na danych statystycznych, bez uwzględnienia specyfiki pracy ocenianego, może prowadzić do jej wadliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w B. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
u.s.c. art. 83 § ust. 1 i 3
Ustawa o służbie cywilnej
Od oceny okresowej służy sprzeciw do dyrektora generalnego urzędu w terminie 7 dni.
u.s.c. art. 81 § ust. 1
Ustawa o służbie cywilnej
Urzędnik służby cywilnej oraz pracownik służby cywilnej zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony podlega ocenie okresowej dokonywanej przez bezpośredniego przełożonego.
rozp. PRM
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 2016 r. w sprawie warunków i sposobu przeprowadzania ocen okresowych członków korpusu służby cywilnej
Określa kryteria i procedurę przeprowadzania ocen okresowych, w tym obowiązek przeprowadzenia rozmowy oceniającej i zapoznania pracownika z kryteriami.
k.p. art. 94 § pkt 9
Kodeks pracy
Pracodawca jest zobowiązany stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 387 § § 21 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena okresowa została sporządzona z naruszeniem przepisów prawa i zasad obiektywności oraz sprawiedliwości. • Oceniający nie posiadał wystarczającej wiedzy o pracy ocenianej, nie konsultował się z poprzednim przełożonym i oparł ocenę głównie na danych statystycznych. • Sąd pracy jest uprawniony do uchylenia nawet pozytywnej oceny okresowej, jeśli proces jej sporządzania był wadliwy.
Odrzucone argumenty
Sąd pracy nie jest uprawniony do uchylenia pozytywnej oceny okresowej w sytuacji braku uchybień proceduralnych. • Krótki okres pełnienia funkcji przez oceniającego i brak bezpośredniej styczności z pracownikiem nie dyskwalifikują oceny, jeśli dochowano procedury. • Ocena oparta na danych statystycznych i wynikach pracy komórki jest dopuszczalna.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym wyraża pełną aprobatę dla tych poglądów i uznaje je za miarodajne dla oceny zasadności podstaw kasacyjnych. • Pracodawca jest zobowiązany stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy. • Nawet pozytywna ocena, lecz mieszcząca się w środku pięciopunktowej skali, może mieć istotny wpływ na karierę zawodową i wynagrodzenie powódki. • Zwykła etyka i uczciwość nakazywałaby w takiej sytuacji zasięgnąć opinii swojego poprzednika, a to po to, aby ocena taka spełniała kryterium obiektywności i sprawiedliwości.
Skład orzekający
Renata Żywicka
przewodniczący
Romuald Dalewski
sprawozdawca
Robert Stefanicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądu pracy w sprawach o uchylenie oceny okresowej pracownika służby cywilnej oraz kryteriów obiektywności i sprawiedliwości oceny."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny okresowej w służbie cywilnej, ale zasady obiektywności oceny mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są obiektywne kryteria oceny pracownika i jak sąd może interweniować, gdy te zasady są naruszane, nawet w przypadku pozytywnej oceny. Jest to istotne dla zrozumienia praw pracowniczych w administracji publicznej.
“Czy pozytywna ocena pracownika służby cywilnej może zostać uchylona? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.