Orzeczenie · 2020-12-08

II PK 37/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-12-08
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
odprawa rentowapracownik samorządowyrozwiązanie stosunku pracyzwolnienie dyscyplinarnezwiązek przyczynowyzwiązek czasowySąd Najwyższyprawo pracy

Sprawa dotyczyła roszczenia Z. L. o odprawę rentową po rozwiązaniu stosunku pracy ze Starostwem Powiatowym w W. na podstawie art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych, co nastąpiło w związku z prawomocnym skazaniem go za umyślne przestępstwo. Powód argumentował, że nabył prawo do renty wkrótce po rozwiązaniu stosunku pracy, co powinno uzasadniać przyznanie odprawy. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że tryb rozwiązania umowy o pracę wyklucza istnienie wymaganego związku między ustaniem zatrudnienia a przejściem na rentę. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy podkreślił, że odprawa rentowa ma charakter socjalny i gratyfikacyjny, a jej celem jest złagodzenie skutków utraty zatrudnienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było szerokie rozumienie związku między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę, obejmujące związki czasowe, przyczynowe i funkcjonalne. Sąd uznał, że rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych nie wyklucza automatycznie prawa do odprawy, jeśli istnieje taki związek. Podkreślono, że ustawodawca, chcąc wyłączyć prawo do odprawy w określonych sytuacjach (np. przy zwolnieniu dyscyplinarnym), zazwyczaj wyraźnie to zaznacza w przepisach. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 1/17), która stwierdziła, że rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. nie wyklucza prawa do odprawy, jeśli istnieje związek czasowy lub funkcjonalny z przejściem na emeryturę. Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podzielił to stanowisko, uznając, że powództwo o odprawę nie powinno być oddalane jedynie z powodu sposobu rozwiązania stosunku pracy, chyba że zastosowanie znajdzie art. 8 k.p. (zasady współżycia społecznego). W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odprawy rentowej dla pracowników samorządowych, zwłaszcza w kontekście rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych lub art. 52 k.p.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego, ale jego argumentacja dotycząca szerokiego rozumienia związku między ustaniem zatrudnienia a przejściem na świadczenie może mieć szersze zastosowanie. Należy pamiętać o możliwości zastosowania art. 8 k.p.

Zagadnienia prawne (2)

Czy rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem samorządowym na podstawie art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych (w związku ze skazaniem prawomocnym wyrokiem) wyklucza możliwość przyznania mu prawa do jednorazowej odprawy rentowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych nie wyklucza automatycznie prawa do odprawy rentowej, jeśli istnieje związek czasowy lub funkcjonalny między ustaniem zatrudnienia a przejściem na rentę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odprawa rentowa ma charakter socjalny i gratyfikacyjny, a jej celem jest złagodzenie skutków utraty zatrudnienia. Szeroko interpretuje się związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę, obejmując związki czasowe i funkcjonalne. Ustawodawca zazwyczaj wyraźnie wyłącza prawo do odprawy w określonych sytuacjach, czego brak w przypadku art. 6a. Zbyt rygorystyczna interpretacja mogłaby prowadzić do nierównego traktowania pracowników.

Jak należy interpretować związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę lub rentę na potrzeby przyznania odprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Związek ten może mieć charakter czasowy, przyczynowy lub funkcjonalny, a także ich kombinacje. Nie musi oznaczać, że przejście na świadczenie było bezpośrednią przyczyną rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wystarczy związek czasowy (rozwiązanie stosunku pracy zbiega się w czasie z nabyciem prawa do świadczenia) lub funkcjonalny (przyznanie świadczenia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej ustanie zatrudnienia). Nawet rozwiązanie stosunku pracy z winy pracownika (art. 52 k.p.) nie wyklucza prawa do odprawy, jeśli istnieje taki związek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
Z. L.osoba_fizycznapowód
Starostwo Powiatowe w W.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.p.s. art. 36 § ust. 2

Ustawa o pracownikach samorządowych

u.p.s. art. 38 § ust. 3

Ustawa o pracownikach samorządowych

Pomocnicze

u.p.s. art. 6a

Ustawa o pracownikach samorządowych

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Sądy mogą oddalić roszczenie pracownika, jeśli narusza ono zasady współżycia społecznego.

k.p. art. 52 § § 1 pkt 1

Kodeks pracy

k.p. art. 92¹ § § 1

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych nie wyklucza prawa do odprawy rentowej, jeśli istnieje związek czasowy lub funkcjonalny z przejściem na rentę. • Odprawa rentowa ma charakter socjalny i gratyfikacyjny, a jej celem jest złagodzenie skutków utraty zatrudnienia. • Ustawodawca zazwyczaj wyraźnie wyłącza prawo do odprawy w określonych sytuacjach, czego brak w przypadku art. 6a. • Zbyt rygorystyczna interpretacja prowadziłaby do nierównego traktowania pracowników w zależności od decyzji pracodawcy co do sposobu rozwiązania stosunku pracy.

Odrzucone argumenty

Tryb rozwiązania umowy o pracę z powodem (na podstawie art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych) wyklucza istnienie związku między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę. • Związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę musi być przyczynowy, a nie tylko czasowy lub funkcjonalny.

Godne uwagi sformułowania

odprawa emerytalno-rentowa ma przede wszystkim powszechny, quasi socjalny charakter. • Związek ustania stosunku pracy z przejściem na emeryturę lub rentę nie jest tym samym, czym rozwiązanie stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę lub rentę. • nie można odgórnie założyć, że rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art. 52 § 1 k.p. nigdy nie będzie pozostawało w związku z przejściem pracownika na emeryturę.

Skład orzekający

Romualda Spyt

przewodniczący

Halina Kiryło

sprawozdawca

Piotr Prusinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odprawy rentowej dla pracowników samorządowych, zwłaszcza w kontekście rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych lub art. 52 k.p."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego, ale jego argumentacja dotycząca szerokiego rozumienia związku między ustaniem zatrudnienia a przejściem na świadczenie może mieć szersze zastosowanie. Należy pamiętać o możliwości zastosowania art. 8 k.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia pracowniczego (odprawy rentowej) i jego dostępności w nietypowej sytuacji (zwolnienie z powodu skazania). Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne, które mogą mieć znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy zwolnienie dyscyplinarne pozbawia pracownika odprawy rentowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst