II OZ 970/25

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenia wniesione przez D. K., D. K.2 i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r. Postanowieniem tym WSA utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 28 stycznia 2025 r., które odmawiało D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Sprawa pierwotnie dotyczyła skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. NSA zakwalifikował środek zaskarżenia złożony przez skarżących jako zażalenie, a nie skargę kasacyjną. Uzasadniono to tym, że skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, podczas gdy przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przewidują zażalenie i sprzeciw jako środki zaskarżenia w sprawach dotyczących prawa pomocy. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. NSA powołał się na art. 178 p.p.s.a., który przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalnej. Wskazano, że niedopuszczalność może wynikać z przyczyn podmiotowych, gdy środek zaskarżenia wnosi osoba niebędąca adresatem postanowienia. W niniejszej sprawie D. K.2 i K. P. nie byli adresatami postanowienia WSA, które dotyczyło wyłącznie D. K., dlatego ich zażalenia zostały odrzucone jako niedopuszczalne. Ponadto, NSA stwierdził, że od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Przepisy p.p.s.a., w tym art. 194 § 1 i art. 260, nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na takie postanowienie WSA. W konsekwencji, również zażalenie D. K., jako adresatki postanowienia, podlegało odrzuceniu z powodu braku podstawy prawnej do jego wniesienia.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający