II OZ 626/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I. Spółki z o.o. na zarządzenie Prezydenta Miasta Kołobrzeg z 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków (GEZ), w szczególności włączenia do niej karty adresowej budynku garnizonowego magazynu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po terminie, ponieważ spółka dowiedziała się o wydaniu zarządzenia wcześniej niż 30 dni przed wniesieniem skargi. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Główny zarzut dotyczył błędnej kwalifikacji prawnej przedmiotu zaskarżenia – spółka twierdziła, że zarządzenie jest aktem z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a nie czynnością z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co wpływa na termin wniesienia skargi. Dodatkowo, spółka wskazywała na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące charakteru wpisu do GEZ oraz na zawiadomienie organu o zamiarze włączenia budynku do GEZ, które dotyczyło obiektu już wpisanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. Potwierdził, że włączenie karty adresowej zabytku do GEZ jest czynnością z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie aktem organu samorządowego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Jednakże, ze względu na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące kwalifikacji prawnej tego typu działań oraz mylące zawiadomienie organu, NSA uznał, że uchybienie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru prawnego wpisu do gminnej ewidencji zabytków oraz przesłanek uwzględnienia skargi wniesionej po terminie z uwagi na brak winy skarżącego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności orzeczniczych i działań organu, które mogły wprowadzić w błąd stronę postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest charakter prawny wpisu zabytku do gminnej ewidencji zabytków i czy stanowi on akt organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.) czy inną czynność organu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis zabytku do gminnej ewidencji zabytków, w tym włączenie karty adresowej, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie akt organu samorządowego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Ujęcie nieruchomości w GEZ rozstrzyga o podporządkowaniu jej obowiązkom wynikającym z ustawy o ochronie zabytków, które mają charakter publicznoprawny i dotyczą indywidualnego podmiotu.
Czy uchybienie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przy zaskarżaniu czynności z zakresu administracji publicznej może nastąpić bez winy skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, zwłaszcza w sytuacji rozbieżności orzeczniczych lub wprowadzających działań organu.
Uzasadnienie
Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące kwalifikacji prawnej wpisu do GEZ oraz mylące zawiadomienie organu o zamiarze włączenia obiektu już wpisanego do ewidencji, mogły uzasadniać przekonanie spółki o innym trybie zaskarżenia i terminach, co uzasadnia brak winy w uchybieniu terminu.
Czy w postępowaniu zażaleniowym można orzec o zwrocie kosztów postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia o zwrocie kosztów w postępowaniu zażaleniowym.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Włączenie karty adresowej zabytku nieruchomego do GEZ jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 52 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na akty lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dowiedzenia się o czynności. Sąd może rozpoznać skargę, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego.
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, lub 60 dni, gdy organ nie odpowiedział.
p.p.s.a. art. 53 § § 2 zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy ustawy o samorządzie gminnym.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o ochronie zabytków art. 22 § ust. 5 pkt 1-3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa o ochronie zabytków art. 22 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
rozporządzenie MKiDN art. 18b § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Zawiadomienie o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do GEZ powinno nastąpić co najmniej 14 dni przed planowanym terminem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. • Uchybienie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego z uwagi na rozbieżności orzecznicze i mylące działania organu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ujęcie zabytku w GEZ następuje poprzez włączenie karty adresowej.
Godne uwagi sformułowania
Włączenie karty adresowej zabytku nieruchomego do GEZ [...] nie jest aktem organu samorządowego [...] lecz czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa. • Sama treść tego obowiązku wynika natomiast z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. • Prezentowana w orzecznictwie rozbieżność stanowisk co do charakteru działań organu [...] mogła wywołać u spółki przekonanie, że przedmiotem skargi [...] powinna ona uczynić zarządzenie [...] a nie czynność materialno-techniczną. • Zawiadomienie o zamiarze włączenia zabytku nieruchomego do GEZ dotyczyło natomiast budynku włączonego do tej ewidencji już w 2014 r.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego wpisu do gminnej ewidencji zabytków oraz przesłanek uwzględnienia skargi wniesionej po terminie z uwagi na brak winy skarżącego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności orzeczniczych i działań organu, które mogły wprowadzić w błąd stronę postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak rozbieżności w orzecznictwie i niejasne działania administracji mogą wpływać na możliwość ochrony praw przez obywateli i jak sądy podchodzą do kwestii terminów procesowych w takich sytuacjach.
“Czy wpis do rejestru zabytków to akt administracyjny czy czynność materialno-techniczna? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.