II OZ 458/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy zażalenia inwestorów na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które umorzyło postępowanie sądowe w sprawie ich skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę. WSA uzasadnił umorzenie tym, że inne postępowanie dotyczące tej samej decyzji GINB zostało prawomocnie zakończone oddaleniem skargi. Inwestorzy zarzucili WSA naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) oraz Konstytucji RP, wskazując, że ich skarga nie została merytorycznie rozpoznana, a umorzenie narusza prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do argumentacji inwestorów. Stwierdził, że WSA błędnie zastosował art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ prawomocny wyrok w innej sprawie nie czynił postępowania w sprawie skarg inwestorów bezprzedmiotowym. NSA podkreślił obowiązek sądu wynikający z art. 111 § 1 P.p.s.a. do łączenia spraw dotyczących tej samej decyzji, aby zapobiec rozbieżnym rozstrzygnięciom i zapewnić pełną ochronę prawną. Sąd wskazał, że kontrola sądowa decyzji wpływającej na prawa i obowiązki musi odnosić się do wszystkich skarżących, a formalny udział w innej sprawie nie zastępuje merytorycznego rozpoznania własnej skargi. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i nakazał merytoryczne rozpoznanie skarg inwestorów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na obowiązek merytorycznego rozpoznania skarg w sprawach sądowoadministracyjnych, nawet jeśli inne skargi dotyczące tej samej decyzji zostały już prawomocnie zakończone, a także na znaczenie prawa do sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kilka skarg dotyczy tej samej decyzji administracyjnej, a sąd pierwszej instancji nie połączył ich prawidłowo do wspólnego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocne oddalenie skargi jednego z uczestników postępowania na decyzję administracyjną czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie innych skarg na tę samą decyzję, wniesionych przez pozostałych uczestników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocne oddalenie skargi jednego z uczestników nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie innych skarg na tę samą decyzję, jeśli nie zostały one połączone do wspólnego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji błędnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z wyrokiem w innej sprawie. Obowiązek łączenia spraw (art. 111 § 1 P.p.s.a.) ma na celu zapewnienie spójności orzeczeń i pełnej ochrony praw, a pominięcie tego obowiązku skutkuje brakiem merytorycznego rozpoznania skargi.
Czy umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu bezprzedmiotowości, wynikające z prawomocnego wyroku w innej, choć powiązanej sprawie, narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie umorzenie narusza prawo do sądu, jeśli uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi.
Uzasadnienie
Prawo do sądu, gwarantowane przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC, oznacza nie tylko dostęp do sądu, ale także prawo do sprawiedliwej i jawnej procedury oraz uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia. Formalne umorzenie postępowania bez merytorycznego rozpoznania skargi narusza materialny aspekt prawa do sądu.
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu, stało się bezprzedmiotowe. Sąd uznał, że błędne zastosowanie tego przepisu nastąpiło w sytuacji, gdy postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
P.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest zobligowany do połączenia kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez WSA doprowadziło do naruszenia prawa inwestorów do merytorycznego rozpoznania ich skargi.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego procesu sądowego jako element prawa do sądu.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Gwarantuje prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 51
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wskazuje na możliwość wnoszenia skarg dotyczących tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub bezczynności organu.
Dz.U. art. 2024 poz 935
Dziennik Ustaw
Nowe brzmienie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. art. 2023 poz 1634
Dziennik Ustaw
Poprzednie brzmienie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ wyrok w innej sprawie nie dotyczył skarg inwestorów. • Umorzenie postępowania narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP. • Sąd pierwszej instancji miał obowiązek połączyć wszystkie skargi dotyczące tej samej decyzji (art. 111 § 1 P.p.s.a.), czego nie uczynił w pełni.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie stało się bezprzedmiotowe • prawo do sądu i rozpatrzenia sprawy • połączenie kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia • zapobiega przypadkom ewentualnie rozbieżnych rozstrzygnięć sądu administracyjnego względem tej samej decyzji • nie można pominąć, że przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja wpływająca na prawa i obowiązki określonych podmiotów • prawo do sądu nie może być rozumiane jedynie formalnie, jako dostępność drogi sądowej w ogóle, lecz i materialnie jako skutecznej ochrony praw na drodze sądowej
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek merytorycznego rozpoznania skarg w sprawach sądowoadministracyjnych, nawet jeśli inne skargi dotyczące tej samej decyzji zostały już prawomocnie zakończone, a także na znaczenie prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kilka skarg dotyczy tej samej decyzji administracyjnej, a sąd pierwszej instancji nie połączył ich prawidłowo do wspólnego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do odmowy merytorycznego rozpoznania sprawy. Jest to istotne dla prawników procesowych i pokazuje praktyczne znaczenie przepisów o łączeniu spraw.
“Sąd umorzył sprawę, bo inna została już rozstrzygnięta? NSA: To narusza prawo do sądu!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.