II OW 74/25Spór kompetencyjny warunki zabudowy NSA wskazuje organ 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie (SKO) w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) z 8 listopada 2024 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Spór wyniknął po nowelizacji art. 53 ust. 5c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp), która weszła w życie 11 stycznia 2025 r. SKO przekazało sprawę GDOŚ, uznając się za niewłaściwe ze względu na utratę kompetencji. GDOŚ natomiast twierdził, że SKO jest właściwe, ponieważ postanowienie RDOŚ zostało wydane przed nowelizacją, a strona mogła zaskarżyć je jedynie w odwołaniu od decyzji Wójta, zgodnie z art. 142 Kpa. NSA, analizując przepisy, stwierdził, że postanowienie RDOŚ i decyzja Wójta zostały wydane przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. W związku z tym, że odmowa uzgodnienia nie dotyczyła przypadków, na które przysługiwało zażalenie według stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją, jedyną możliwością kontroli tego postanowienia było jego zaskarżenie w odwołaniu od decyzji Wójta. NSA podkreślił, że zastosowanie nowych przepisów do stanu faktycznego zaistniałego przed ich wejściem w życie, bez wyraźnych przepisów przejściowych, naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). W konsekwencji, Sąd wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie jako organ właściwy do rozpoznania odwołania inwestora.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących warunków zabudowy i procedur administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących uzgodnień projektów decyzji o warunkach zabudowy i braku przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki organ jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, jeśli przepisy regulujące możliwość wniesienia zażalenia uległy zmianie po wydaniu postanowienia, a przed rozpoznaniem odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwym do rozpoznania zażalenia jest organ, który był właściwy na podstawie przepisów obowiązujących w momencie wydania postanowienia i decyzji, jeśli ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych regulujących tę kwestię.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postanowienie RDOŚ i decyzja Wójta zostały wydane przed nowelizacją art. 53 ust. 5c upzp. Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej uniemożliwia retroaktywne zastosowanie nowych przepisów do stanów faktycznych zaistniałych przed ich wejściem w życie, co naruszałoby zasadę lex retro non agit. Dlatego też, zgodnie z art. 142 Kpa, zaskarżenie postanowienia, na które nie przysługiwało zażalenie, powinno nastąpić w odwołaniu od decyzji, a organem właściwym do rozpoznania tego odwołania jest SKO.
Czy zmiana przepisów dotyczących możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie RDOŚ o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wprowadzona ustawą nowelizującą bez przepisów przejściowych, może być stosowana do postanowień wydanych przed wejściem w życie tej nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisów nie może być stosowana do postanowień wydanych przed wejściem w życie nowelizacji, jeśli ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, co zapobiega retroaktywnemu działaniu prawa.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zasada bezpośredniego działania prawa nowego odnosi się do stosunków pozostających w toku, a nie do stanów faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie znowelizowanego przepisu. W tym przypadku, ponieważ postanowienie RDOŚ i decyzja Wójta zostały wydane przed nowelizacją, a ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów intertemporalnych, nie można przyjąć, że nowe przepisy regulują te stany faktyczne. Wymagałoby to wyraźnego umocowania ustawowego, którego brak.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
Ppsa art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 53 § ust. 5c
upzp art. 53 § ust. 5c
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
Kpa art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 127 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 142
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 127 § ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 53 § ust. 5
upzp art. 53 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
upzp art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
upzp art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § ust. 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie RDOŚ i decyzja Wójta zostały wydane przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. • Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej uniemożliwia retroaktywne zastosowanie nowych przepisów do stanów faktycznych zaistniałych przed ich wejściem w życie. • Zaskarżenie postanowienia, na które nie przysługiwało zażalenie, powinno nastąpić w odwołaniu od decyzji (art. 142 Kpa). • Zmiana przepisów nie wpływa na właściwość organów do rozpoznania wniesionego zażalenia, jeśli nie ma przepisów intertemporalnych.
Odrzucone argumenty
SKO utraciło kompetencję do rozpatrzenia zażalenia na skutek nowelizacji art. 53 ust. 5c upzp. • Obecnie obowiązująca treść art. 53 ust. 5c upzp oraz art. 106 § 5 Kpa nie uprawniają do tego, aby zaskarżona odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy podlegała kontroli Kolegium na zasadzie wynikającej z art. 142 Kpa. • Zasada bezpośredniego działania prawa nowego powinna mieć zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego przed wejściem w życie znowelizowanego przepisu.
Godne uwagi sformułowania
W przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania zawierającego zażalenie • Wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie jako organ właściwy w sprawie. • Spór ten powstał w związku z wejściem w życie w dniu 11 stycznia 2025 r. ustawy nowelizującej • nie można przyjąć, aby wprowadzona nowelizacja art. 53 ust. 5c upzp, wobec braku przepisów intertemporalnych, regulowała stany faktyczne zaistniałe przed jej wejściem w życie. • W takim przypadku doszłoby do retroaktywnego działania nowego prawa, a więc niedopuszczalnego na gruncie prawa konstytucyjnego naruszenia zasady lex retro non agit (niedziałania prawa wstecz).
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących warunków zabudowy i procedur administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących uzgodnień projektów decyzji o warunkach zabudowy i braku przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla wielu postępowań. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na bieżące sprawy.
“Zmiana prawa w trakcie postępowania? NSA wyjaśnia, kiedy nowe przepisy nie obowiązują wstecz.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.