II OSK 744/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Gminy Pułtusk od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę gminy na rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego. Gmina twierdziła, że jej interes prawny został naruszony przez brak wymaganych uzgodnień z radą gminy przy wydawaniu tych rozporządzeń. Sąd pierwszej instancji uznał, że gmina nie posiada interesu prawnego w tej sprawie, ponieważ skutki funkcjonowania parku krajobrazowego dotyczą sfery faktycznej, a nie prawnej, a prawo do uzgodnień mieści się w sferze imperium, a nie dominium gminy. Naczelny Sąd Administracyjny, choć częściowo zgodził się z argumentacją gminy co do zasady, że brak uzgodnień przy tworzeniu, zmianie granic lub likwidacji parku narusza prawo, to w tym konkretnym przypadku uznał, że zaskarżone rozporządzenia nie dotyczyły tych kwestii. Rozporządzenia jedynie uściślały oznaczenie granic parku i dostosowywały przepisy do zmian w ustawie, nie zmieniając faktycznych granic ani powierzchni parku. Dlatego też, mimo błędnego uzasadnienia sądu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi było prawidłowe. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu interesu prawnego gminy w kontekście uzgodnień dotyczących parków krajobrazowych oraz rozróżnienie między sferą imperium a dominium.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie rozporządzenie nie dotyczyło utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku, a jedynie uściślenia przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak uzgodnienia przez wojewodę projektu rozporządzenia dotyczącego parku krajobrazowego z właściwą miejscowo radą gminy narusza interes prawny lub uprawnienia gminy, uzasadniając jej skargę do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli rozporządzenie dotyczy utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego. Nie, jeśli rozporządzenie jedynie uściśla przepisy lub dostosowuje je do zmian prawnych, nie zmieniając granic ani powierzchni parku.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody nakłada obowiązek uzgodnienia projektu rozporządzenia dotyczącego parku krajobrazowego z radą gminy. Zaniechanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa, które może uzasadniać skargę gminy. Jednakże, w przypadku gdy rozporządzenie nie dotyczy utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku, a jedynie uściśla przepisy lub dostosowuje je do zmian prawnych, nie jest wymagane uzgodnienie z gminą, a tym samym brak uzgodnienia nie narusza jej interesu prawnego.
Czy gmina posiada interes prawny do zaskarżenia rozporządzenia wojewody dotyczącego parku krajobrazowego, wywodząc go z potrzeby ochrony praworządności lub z faktu ograniczenia aktywności gospodarczej na jej terenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie posiada interesu prawnego w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że potrzeba ochrony praworządności należy do zadań wyspecjalizowanych organów (np. prokuratury). Ograniczenia aktywności gospodarczej czy konieczność uwzględnienia parku przy planowaniu przestrzennym to interes faktyczny, a nie prawny. Prawo do uzgodnień mieści się w sferze imperium gminy, a nie dominium, i samo w sobie nie stanowi źródła interesu prawnego do zaskarżenia rozporządzenia.
Przepisy (7)
Główne
u.o.p. art. 16 § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
Projekt rozporządzenia dotyczącego utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego wymaga uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy. Zaniechanie tego uzgodnienia jest niewykonaniem czynności nakazanych prawem.
Pomocnicze
u.o.p. art. 16 § ust. 3
Ustawa o ochronie przyrody
u.a.r.w. art. 44 § ust. 1
Ustawa o administracji rządowej w województwie
u.a.r.w. art. 45 § ust. 1
Ustawa o administracji rządowej w województwie
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 98 § ust. 1 i 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa o prokuraturze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniechanie przez wojewodę uzgodnienia projektu rozporządzenia dotyczącego parku krajobrazowego z radą gminy stanowi naruszenie prawa i uzasadnia skargę gminy do sądu administracyjnego, jeśli rozporządzenie dotyczy utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku.
Odrzucone argumenty
Gmina posiada interes prawny do zaskarżenia rozporządzenia wojewody dotyczącego parku krajobrazowego, wywodząc go z potrzeby ochrony praworządności lub z faktu ograniczenia aktywności gospodarczej na jej terenie. • Rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego nr 3 i nr 58 z 2005 r. naruszały interes prawny Gminy Pułtusk, ponieważ nie zostały z nią uzgodnione.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazał, że przewidziany w art. 16 ust. 4 pow. ustawy obowiązek uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy projektu rozporządzenia dot. zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego nie służy ochronie interesów majątkowych czy gospodarczych gminy (sfery dominium). • Uczestnicząc w uzgodnieniu gmina wykonuje swoje uprawnienia w zakresie wykonywania władzy publicznej (sfera imperium). • Takie skutki można zakwalifikować wyłącznie w sferze interesu faktycznego. • Strzeżenie praworządności w interesie publicznym należy zgodnie z art. 2 ustawy o prokuraturze (...) do prokuratury. • Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku przyjmującego, że zaniechanie przez wojewodę dokonania uzgodnień projektu rozporządzenia dotyczącego parku krajobrazowego w żadnym przypadku nie upoważnia gminy do zaskarżenia takiego rozporządzenia do sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
sędzia
Barbara Gorczycka - Muszyńska
sprawozdawca
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu interesu prawnego gminy w kontekście uzgodnień dotyczących parków krajobrazowych oraz rozróżnienie między sferą imperium a dominium."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie rozporządzenie nie dotyczyło utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku, a jedynie uściślenia przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia relacji między organami administracji (wojewoda) a samorządem (gmina) w kontekście ochrony środowiska i planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców.
“Czy gmina zawsze musi być pytana o zgodę na tworzenie parków krajobrazowych? NSA wyjaśnia granice jej praw.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.