II OSK 488/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Głównym zarzutem było naruszenie prawa własności poprzez wprowadzenie zakazu zabudowy na działce, mimo jej wieloletniego użytkowania rekreacyjnego. Skarżąca podnosiła również kwestie związane z ochroną przyrody i błędną wykładnią przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne było uzasadnione przepisami ustawy COVID-19 i nie pozbawiło skarżącej prawa do obrony. Odnosząc się do zarzutów materialnoprawnych, NSA stwierdził, że ograniczenia własności w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są dopuszczalne i znajdują umocowanie w przepisach Konstytucji i ustaw. Sąd szczegółowo analizował zgodność planu z przepisami o ochronie przyrody, planem ochrony Parku Narodowego "Bory Tucholskie" oraz studium uwarunkowań gminy. Uznano, że przeznaczenie części działki na cele rolnicze i zakaz zabudowy kubaturowej były uzasadnione potrzebą ochrony ekologicznej, zachowania korytarzy ekologicznych i zgodności z rejestrem gruntów. Sąd podkreślił, że plan miejscowy nie jest narzędziem do sankcjonowania nielegalnej zabudowy, a istniejąca zabudowa rekreacyjna została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia. W konsekwencji, NSA uznał, że organ uchwałodawczy gminy proporcjonalnie wyważył interes prywatny skarżącej z interesem publicznym ochrony środowiska, realizując cel planu w postaci zabezpieczenia ładu przestrzennego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ograniczeń prawa własności w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego w kontekście ochrony środowiska i przepisów szczególnych (np. planów ochrony parków narodowych). Potwierdzenie dopuszczalności rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych w okresie pandemii.
Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony przyrody w sąsiedztwie Parku Narodowego i Parku Krajobrazowego. Analiza zgodności z przepisami o ochronie przyrody i studium uwarunkowań.
Zagadnienia prawne (5)
Czy skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie ustawy COVID-19, pomimo wniosku o rozpoznanie na rozprawie, narusza prawo do obrony i konstytucyjne prawo do jawnej rozprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do publicznej rozprawy nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom. Skierowanie na posiedzenie niejawne było uzasadnione przepisami ustawy COVID-19, a skarżąca miała możliwość przedstawienia argumentacji pisemnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ograniczenia wynikające z ustawy COVID-19 były konieczne dla ochrony zdrowia i życia, a skarżąca nie została pozbawiona możliwości obrony swoich racji.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprowadzający zakaz zabudowy na działce narusza prawo własności gwarantowane konstytucyjnie i ustawowo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uprawnienia właścicielskie nie są absolutne i mogą być ograniczane w drodze planowania przestrzennego, o ile ograniczenia te są uzasadnione i proporcjonalne.
Uzasadnienie
Kompetencja gminy do ustalania przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z Konstytucją. Ograniczenia te muszą jednak odpowiadać wymogom art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uwzględnia wymogi ochrony przyrody, w tym przepisy planu ochrony Parku Narodowego "Bory Tucholskie" i przepisy dotyczące korytarzy ekologicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, plan uwzględnia wymogi ochrony przyrody, w tym przepisy planu ochrony Parku Narodowego "Bory Tucholskie" oraz analizę wpływu na środowisko i studium uwarunkowań gminy.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo przeanalizował zgodność planu z przepisami ochrony przyrody, wskazując, że przeznaczenie części działki na cele rolnicze i zakaz zabudowy kubaturowej były uzasadnione potrzebą ochrony ekologicznej i zgodne z dokumentacją środowiskową.
Czy istniejąca zabudowa letniskowa na działce, która została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia, powinna być uwzględniona i chroniona przez plan miejscowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, plan miejscowy nie jest narzędziem do sankcjonowania nielegalnej zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że istniejąca zabudowa rekreacyjna została wzniesiona nielegalnie, bez wymaganego pozwolenia, i nie zasługiwała na ochronę prawną w procedurze planistycznej.
Czy skarżąca ma interes prawny w kwestionowaniu przeznaczenia innych działek na cele komercyjnych ośrodków wypoczynkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżaniu tych części planu, które nie naruszają jej prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skarżąca może skutecznie podważać jedynie te ustalenia planu, które naruszają jej prawo do wykonywania prawa własności w sposób dotychczasowy.
Przepisy (38)
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § 2 pkt 12
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
ustawa o ochronie przyrody art. 19 § 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
u.s.g. art. 7 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
o.ś. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
p.g.k.
Ustawa z dnia 17 maja 1987 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.b.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 45 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 163
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 164 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Narodowego "Bory Tucholskie" § Dział III, Załącznik 2 pkt 1 ppkt 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Narodowego "Bory Tucholskie" § Załącznik 7
Rozporządzenie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego
Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego § § 3 pkt 7
Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego § § 4 ust. 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania poprzez naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. w zw. z art. 90 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 P.p.s.a. w zw. z art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - nierozpoznanie sprawy na rozprawie pomimo wniosku skarżącej. • Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 174 pkt 1) P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1, § 2 i § 3 Konstytucji RP, w zw. z art. 140 K.c. - nieusprawiedliwione ograniczenie własności bez podstawy prawnej. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 174 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody - błędne zastosowanie przepisów dotyczących planu ochrony Parku Narodowego. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 174 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7) i 12) u.p.z.p. - nieposzanowanie prawa własności i nieprzestrzeganie jawności procedur planistycznych. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 174 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 3 u.p.z.p - niewłaściwe wyważenie interesu publicznego ponad prywatny.
Godne uwagi sformułowania
Plan miejscowy nie jest bowiem narzędziem do sankcjonowania nielegalnych, historycznych zaszłości inwestycyjnych, choćby nawet trwały od wielu lat. • Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu. • Uprawnienia właścicielskie, zagwarantowane konstytucyjnie, szczegółowo określone w art. 140 K.c., nie mają charakteru absolutnego.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń prawa własności w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego w kontekście ochrony środowiska i przepisów szczególnych (np. planów ochrony parków narodowych). Potwierdzenie dopuszczalności rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych w okresie pandemii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony przyrody w sąsiedztwie Parku Narodowego i Parku Krajobrazowego. Analiza zgodności z przepisami o ochronie przyrody i studium uwarunkowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a potrzebą ochrony środowiska, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym. Szczegółowa analiza przepisów i argumentacji pokazuje złożoność takich spraw.
“Własność kontra przyroda: Czy zakaz zabudowy na działce był legalny?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.