II OSK 48/24Oddalenie skargi kasacyjnej nadzór budowlany 80
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. W., M. W., A. D. i W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakładała na skarżących obowiązek doprowadzenia czterech samodzielnych lokali mieszkalnych, powstałych w wyniku przebudowy jednego dwupoziomowego lokalu, do stanu poprzedniego. Przebudowa obejmowała m.in. podział lokalu, likwidację ścian działowych, wykonanie nowych, przebudowę instalacji oraz ingerencję w loggię i ścianę zewnętrzną. Skarżący zarzucali m.in. niewłaściwą wykładnię art. 51 Prawa budowlanego, kwestionując wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w procedurze naprawczej oraz zakres prac podlegających przywróceniu do stanu poprzedniego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że niezależnie od trybu postępowania (naprawczego czy legalizacyjnego), badanie prawa do dysponowania nieruchomością jest obligatoryjne. Potwierdzono, że wykonane prace, w tym budowa nowych ścian działowych i przebudowa instalacji, stanowiły przebudowę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, a także ingerencję w elementy konstrukcyjne budynku. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i przepisów proceduralnych, wskazując na prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych sądu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym oraz kwalifikacji prac budowlanych jako przebudowy wymagającej pozwolenia na budowę, nawet w obrębie lokalu mieszkalnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału lokalu mieszkalnego i ingerencji w jego konstrukcję oraz części wspólne budynku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma prawo badać kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ nadzoru budowlanego ma prawo badać kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezależnie od trybu postępowania.
Uzasadnienie
Utrwalone orzecznictwo NSA wskazuje, że niedopuszczalna jest interpretacja art. 51 Prawa budowlanego wyłączająca badanie prawa do dysponowania nieruchomością. Brak takiego prawa skutkuje odmową legalizacji robót budowlanych.
Czy wykonanie w lokalu mieszkalnym czterech samodzielnych lokali mieszkalnych, w tym przebudowa instalacji i ingerencja w loggię, stanowi przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonane prace stanowią przebudowę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, ponieważ ingerują w elementy konstrukcyjne budynku i zmieniają jego parametry.
Uzasadnienie
Zmiana parametrów użytkowych i technicznych obiektu, w tym budowa nowych ścian działowych, aneksów kuchennych, łazienek oraz przebudowa instalacji i loggii, wpływa na konstrukcję budynku wielorodzinnego i wymaga pozwolenia na budowę.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną zawartą w poprzednim wyroku WSA w tej samej sprawie dotyczącą kwalifikacji prac budowlanych jako przebudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany oceną prawną zawartą w poprzednim wyroku WSA w tej samej sprawie na mocy art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie VII SA/Wa 1715/21 zawierał ocenę prawną dotyczącą konieczności uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie dodatkowych łazienek i aneksów kuchennych oraz kwalifikacji prac jako przebudowy, którą sąd w niniejszym postępowaniu był związany.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (37)
Główne
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 33 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 32 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr.bud. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 32 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 48 § 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 49b § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 35 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
a contrario
pr.bud. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 51 § 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 29 § 4 pkt 1a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 3 § 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
definicja przebudowy
pr.bud. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr.bud. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez przyjęcie, że warunkiem legalizacji jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez uznanie za właściwe nakazanie przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego w zakresie wszystkich przeprowadzonych prac, podczas gdy część prac dotyczyła wyłącznie nieruchomości, co do której inwestorzy legitymowali się prawem. • Naruszenie art. 4 p.b. w zw. z art. 21 ust.1 i art.64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wadliwe przyjęcie, że inwestorzy istotnie przekroczyli granice zasady wolności budowlanej, tworząc cztery nowe lokale mieszkalne. • Naruszenie art.145 par.1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz art.151 przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. • Naruszenie art.153 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że WSA w wyroku z 2 grudnia 2021 r. zawarł ocenę prawną w zakresie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę co do wykonania dodatkowych łazienek i aneksów kuchennych oraz zakwalifikowania prac jako przebudowy.
Godne uwagi sformułowania
nie ma podstaw prawnych, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie art. 50--51 Prawa budowlanego wyłączyć uprawnienia do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • nie do zaakceptowania jest pogląd, że dopuszczalne byłoby zalegalizowanie robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności osób trzecich. • nie ulega wątpliwości, że wykonane roboty budowlane spowodowały zmianę parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego, co odpowiada definicji przebudowy z art. 3 pkt 7a pr. bud. • ściany budynku to kluczowy element konstrukcyjny. • Wydzielenie bowiem z jednego lokalu kilku samodzielnie mogących funkcjonować lokali stanowi przebudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym oraz kwalifikacji prac budowlanych jako przebudowy wymagającej pozwolenia na budowę, nawet w obrębie lokalu mieszkalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału lokalu mieszkalnego i ingerencji w jego konstrukcję oraz części wspólne budynku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak daleko idące mogą być konsekwencje samowolnych prac budowlanych w mieszkaniu, nawet jeśli dotyczą tylko przestrzeni prywatnej, a także podkreśla znaczenie prawa do dysponowania nieruchomością.
“Nielegalny podział mieszkania na cztery lokale? Sąd Najwyższy Administracyjny przypomina: potrzebne pozwolenie i prawo do gruntu!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.