II OSK 3870/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestycja miała być realizowana na działce położonej w granicach Nadwiślańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Organy ochrony środowiska uznały, że realizacja inwestycji naruszałaby zakaz określony w rozporządzeniu Wojewody Mazowieckiego, który zabrania lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Kluczową kwestią było ustalenie, czy ciek wodny "[...]" przepływający w pobliżu działki jest ciekiem naturalnym. Organy, opierając się na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski i piśmie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, uznały go za ciek naturalny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne Prokuratora Rejonowego i A. K., oddalił je, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że ciek "[...]" jest ciekiem naturalnym, a jego lokalizacja w strefie 100m od linii brzegowej uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Sąd odrzucił argumenty stron dotyczące sztucznego charakteru cieku oraz naruszenia prawa własności, wskazując na priorytet ochrony środowiska i zgodność działań organów z obowiązującymi przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony przyrody w kontekście planowania przestrzennego, charakterystyka cieków naturalnych i sztucznych, stosowanie przepisów przejściowych w prawie wodnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji inwestycji w obszarze chronionego krajobrazu i bliskości cieku wodnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ciek wodny o nazwie własnej "[...]" jest ciekiem naturalnym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne i ustawy o ochronie przyrody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ciek "[...]" jest ciekiem naturalnym, co wynika z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski oraz informacji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na oficjalnych dokumentach i informacjach organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami, które jednoznacznie klasyfikują ciek jako naturalny, pomimo jego nazwy własnej.
Czy lokalizacja działki w pasie 100m od naturalnego cieku wodnego uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w obszarze chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, lokalizacja działki w pasie 100m od naturalnego cieku wodnego stanowi naruszenie zakazu budowy określonego w rozporządzeniu Wojewody Mazowieckiego i uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
Zakaz budowy w pasie 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, wprowadzony na mocy przepisów o ochronie przyrody, ma na celu ochronę środowiska i jest stosowany do naturalnych cieków wodnych.
Czy przepisy Prawa wodnego z 2017 r. mają zastosowanie do postępowań w sprawie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie Prawa wodnego z 2017 r. stosuje się przepisy dotychczasowe (Prawo wodne z 2001 r.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał na przepis przejściowy (art. 546 ust. 7 Prawa wodnego z 2017 r.), który wyłącza stosowanie nowych przepisów do postępowań wszczętych przed ich wejściem w życie.
Czy ograniczenie prawa własności poprzez zakaz budowy w pasie ochronnym narusza art. 64 ust. 3 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie prawa własności w celu ochrony przyrody, wprowadzone na podstawie ustawy, nie narusza istoty prawa własności i jest zgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Konstytucja dopuszcza ograniczenia praw i wolności, w tym prawa własności, w drodze ustawy i w zakresie niezbędnym dla ochrony innych dóbr, takich jak środowisko.
Przepisy (25)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.p. art. 23 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 24 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Nr 68 art. 3 § 1
Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 czerwca 2005 r. w sprawie Nadwiślańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 53 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.p. art. 5 § 16a
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 24 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
Prawo wodne art. 16 § 5
Ustawa Prawo wodne
Prawo wodne art. 546 § 7
Ustawa Prawo wodne
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15 zzs 4 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciek wodny "[...]" jest ciekiem naturalnym. • Lokalizacja działki w pasie 100m od naturalnego cieku wodnego narusza zakaz budowy w Nadwiślańskim Obszarze Chronionego Krajobrazu. • Przepisy Prawa wodnego z 2001 r. mają zastosowanie do postępowań wszczętych przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2017 r. • Ograniczenie prawa własności w celu ochrony przyrody jest zgodne z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Ciek wodny "[...]" jest ciekiem sztucznym. • Zakaz budowy w pasie 100m od cieku "[...]" nie ma zastosowania, ponieważ jest to ciek sztuczny. • Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy ochrony środowiska i WSA. • Naruszenie prawa własności skarżącego. • Niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia przepisów Prawa wodnego i ustawy o ochronie przyrody.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem postępowania uzgodnieniowego jest projekt decyzji o warunkach zabudowy dla obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. • Obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska jest podyktowany koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona środowiska. • Zgodnie z art. 5 pkt 16a u.o.p. oraz art. 16 pkt 5 ustawy Prawo wodne, przez pojęcie rzeki należy rozumieć każdy ciek naturalny. • Przepisy dotyczące ochrony przyrody mają charakter restrykcyjny, ponieważ mają za cel ochronę przyrody, zaś obowiązkiem m.in. organów administracyjnych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Roman Ciąglewicz
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony przyrody w kontekście planowania przestrzennego, charakterystyka cieków naturalnych i sztucznych, stosowanie przepisów przejściowych w prawie wodnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji inwestycji w obszarze chronionego krajobrazu i bliskości cieku wodnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony przyrody w kontekście prawa budowlanego i planowania przestrzennego, z praktycznymi implikacjami dla właścicieli nieruchomości w obszarach chronionych.
“Budowa domu w pasie 100m od rzeki? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy jest to niemożliwe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.