II OSK 3120/24Ochroną zieleni plan miejscowy ograniczenia zabudowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. G. i P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wesoła – rejon ulicy Kopernika". Skarżący, współwłaściciele działki nr [...] obr. [...], kwestionowali § 11 ust. 5 planu, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) poprzez nieoddzielenie liniami rozgraniczającymi obszaru MW.6 (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) od "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" oraz objęcie działki oboma przeznaczeniami, co ich zdaniem było sprzeczne. Podnosili również zarzuty naruszenia prawa własności (art. 140 k.c. w zw. z przepisami Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE) poprzez nadmierne ograniczenie zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi, wskazując m.in. na wcześniejsze kontrole podobnych uchwał i brak istotnych naruszeń proceduralnych. Sąd wyjaśnił, że strefa zieleni została wyznaczona na części działki skarżących, co wpłynęło na parametry zabudowy, ale nie uniemożliwiło jej realizacji. Podkreślono, że wyznaczenie strefy było wynikiem wiążącego uzgodnienia z Małopolskim Wojewódzkim Konseratorem Zabytków, który odmówił uzgodnienia projektu planu bez wprowadzenia tej strefy na zapleczu kamienic. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. plan miejscowy określa przeznaczenie terenów i linie rozgraniczające, ale nie wyklucza stosowania mieszanych oznaczeń przeznaczenia, o ile funkcje te nie są sprzeczne. NSA podkreślił, że gmina dysponuje władztwem planistycznym, ale podlega ono ograniczeniom wynikającym z przepisów szczególnych, w tym ochrony zabytków. W tej sprawie strefa zieleni została wyznaczona na mocy wiążącego uzgodnienia konserwatorskiego, mającego na celu ochronę historycznego układu urbanistycznego. W związku z tym, strefa ta miała charakter uzupełniający i towarzyszący zabudowie, a nie odrębne przeznaczenie terenu, co oznaczało, że nie wymagała wyodrębnienia liniami rozgraniczającymi od terenu MW.6. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie doszło do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w szczególności relacji między przeznaczeniem terenu a strefami ochronnymi (np. konserwatorskimi) oraz ograniczeń prawa własności w procesie planistycznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie ochrona konserwatorska wymusiła wprowadzenie strefy zieleni na terenie zabudowy mieszkaniowej. Ogólne zasady dotyczące władztwa planistycznego i ochrony praw własności są szeroko stosowane.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyznaczenie "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która częściowo pokrywa się z terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymagające oddzielenia tych terenów liniami rozgraniczającymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyznaczenie "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" nie stanowi odrębnego przeznaczenia terenu w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., jeśli ma charakter uzupełniający i towarzyszący zabudowie, a jego wprowadzenie jest podyktowane przepisami szczególnymi, np. ochroną konserwatorską.
Uzasadnienie
NSA uznał, że strefa zieleni została wprowadzona na mocy wiążącego uzgodnienia konserwatorskiego w celu ochrony historycznego układu urbanistycznego. W związku z tym, miała ona charakter uzupełniający i towarzyszący zabudowie mieszkaniowej, a nie odrębne przeznaczenie terenu, które wymagałoby wyodrębnienia liniami rozgraniczającymi. Gmina dysponuje władztwem planistycznym, ale podlega ono ograniczeniom wynikającym z przepisów odrębnych.
Czy ograniczenia w zabudowie wynikające z wyznaczenia "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" na działce przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną naruszają prawo własności skarżących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia te nie naruszają prawa własności, jeśli są proporcjonalne, uzasadnione interesem publicznym (np. ochroną konserwatorską) i nie uniemożliwiają realizacji podstawowego przeznaczenia terenu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wprowadzone ograniczenia w zabudowie nie naruszają zasady proporcjonalności ani nie stanowią nadużycia władztwa planistycznego. Strefa zieleni zajmuje 40% działki, a 60% powierzchni nadal nadaje się do zabudowy. Ograniczenia te są uzasadnione ochroną układu urbanistycznego i nie uniemożliwiają realizacji funkcji mieszkaniowych i usługowych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie przeznaczenia terenów i linii rozgraniczających jest obligatoryjne, ale dopuszczalne jest stosowanie mieszanych oznaczeń przeznaczenia, o ile funkcje nie są sprzeczne. Strefa zieleni wprowadzona na mocy uzgodnienia konserwatorskiego ma charakter uzupełniający i nie wymaga odrębnego przeznaczenia.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zarzut naruszenia tego przepisu przez niewłaściwe zastosowanie został oddalony.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy określa granice i sposoby zagospodarowania terenów podlegających ochronie na podstawie przepisów odrębnych.
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie polityki przestrzennej należy do zadań własnych gminy.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia prawa własności w zw. z przepisami Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE został uznany za bezzasadny.
Konstytucja RP art. 64 § 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa własności w zw. z art. 140 k.c. i innymi przepisami.
Karta Praw Podstawowych UE art. 17
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Zarzut naruszenia prawa własności w zw. z art. 140 k.c. i innymi przepisami.
EKPC art. 1 § protokół nr 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Zarzut naruszenia prawa własności w zw. z art. 140 k.c. i innymi przepisami.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez nieoddzielenie liniami rozgraniczającymi obszaru MW.6 od "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew". • Naruszenie prawa własności (art. 140 k.c. w zw. z przepisami Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE) poprzez nadmierne ograniczenie zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
Gmina dysponuje tzw. władztwem planistycznym, w judykaturze najczęściej ujmowane jest ono jako kompetencja gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. • Sporna strefa zieleni została wyznaczona jako teren podlegający ochronie, nie zaś jako odrębne przeznaczenie terenu. • Uzgodnienie projektu planu miejscowego z innym, wskazanym w przepisach organem (art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p.), w odróżnieniu od opinii (art. 17 pkt 6 lit. a u.p.z.p.) jest bowiem wiążące dla organu przy tworzeniu planu miejscowego.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w szczególności relacji między przeznaczeniem terenu a strefami ochronnymi (np. konserwatorskimi) oraz ograniczeń prawa własności w procesie planistycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie ochrona konserwatorska wymusiła wprowadzenie strefy zieleni na terenie zabudowy mieszkaniowej. Ogólne zasady dotyczące władztwa planistycznego i ochrony praw własności są szeroko stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w zakresie planowania przestrzennego i ochrony dziedzictwa. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy ochrona zabytków może ograniczyć prawo do budowy na własnej działce? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.