II OSK 1962/17Choroba zawodowa azbest środowisko pracy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej (międzybłoniaka opłucnej) u zmarłej J.K. J.K. pracowała jako psycholog w budynku z azbestową elewacją. Poprzedni wyrok WSA z 2013 r. wskazał, że pojęcie 'środowisko pracy' należy rozumieć szerzej niż tylko bezpośrednie stanowisko pracy, obejmując całokształt czynników materialnych, z którymi pracownik miał kontakt, w tym stan techniczny budynku. Organy sanitarne po ponownym rozpatrzeniu sprawy nadal odmawiały stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na opiniach lekarskich, które wykluczały związek przyczynowo-skutkowy między narażeniem na pył z elewacji a chorobą, traktując je jako narażenie komunalne. WSA uznał, że organy naruszyły art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do wiążącej wykładni sądu z poprzedniego wyroku i ponownie zawężająco zinterpretowały art. 235¹ Kp. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że organy nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej sądu i nie ustaliły prawdopodobnego poziomu pylenia azbestu z elewacji oraz jego związku z chorobą. Sąd podkreślił, że choć organy są związane opiniami lekarskimi co do rozpoznania schorzenia, nie są związane ich wykładnią przepisów prawa, a ustalenie stanu faktycznego, w tym stopnia narażenia, należy do organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'środowisko pracy' w kontekście chorób zawodowych związanych z czynnikami zewnętrznymi (np. azbestem w budynku), zasada związania organów i sądów oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku (art. 153 P.p.s.a.), rozgraniczenie kompetencji organów inspekcji sanitarnej i jednostek orzeczniczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej związanej z azbestem w budynku, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy inspekcji sanitarnej, po uchyleniu ich decyzji przez WSA i wskazaniu na szerszą interpretację pojęcia 'środowisko pracy', zastosowały się do wiążącej wykładni sądu w kolejnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły art. 153 P.p.s.a., ponownie zawężająco interpretując pojęcie 'środowisko pracy' i nie badając potencjalnego narażenia na pył azbestowy z elewacji budynku.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy nie zastosowały się do wiążącej wykładni sądu z poprzedniego wyroku, która nakazywała szerokie rozumienie 'środowiska pracy' i uwzględnienie stanu technicznego budynku.
Czy praca w budynku z azbestową elewacją, nawet na stanowisku nie związanym bezpośrednio z narażeniem na azbest (np. psycholog), może stanowić podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej (międzybłoniaka opłucnej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zostanie wykazane, że stan techniczny elewacji prowadził do uwalniania pyłu azbestowego do pomieszczeń pracy, co mogło stanowić przyczynę choroby.
Uzasadnienie
NSA potwierdził stanowisko WSA, że pojęcie 'środowisko pracy' obejmuje całokształt czynników materialnych, z którymi pracownik zetknął się w toku wykonywania pracy, a nie tylko bezpośrednie stanowisko pracy. Należy badać potencjalny wpływ czynników zewnętrznych, takich jak pył z azbestowej elewacji.
Czy organy inspekcji sanitarnej są związane wykładnią przepisów prawa dokonaną przez lekarskie jednostki orzecznicze przy wydawaniu opinii w sprawie chorób zawodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy inspekcji sanitarnej i sądy administracyjne nie są związane wykładnią przepisów prawa dokonaną przez lekarskie jednostki orzecznicze. Opinie lekarskie dotyczą rozpoznania schorzenia i związku przyczynowo-skutkowego, ale nie mogą ograniczać interpretacji pojęć prawnych takich jak 'środowisko pracy'.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że przedmiotem orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby i ocena związku przyczynowo-skutkowego, natomiast ustalenie stanu faktycznego i interpretacja przepisów prawa materialnego należy do organu inspekcji sanitarnej i sądu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą organy i sądy w kolejnych postępowaniach, o ile przepisy prawa nie uległy zmianie.
Kp art. 235¹
Kodeks pracy
Przez 'środowisko pracy' należy rozumieć nie tylko bezpośrednie stanowisko pracy, lecz całokształt materialnych czynników, z którymi człowiek zetknął się w toku wykonywania pracy. Narażenie zawodowe może wynikać z czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub związanych ze sposobem wykonywania pracy.
Pomocnicze
Kp art. 235²
Kodeks pracy
Rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po jego zakończeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
K.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest uzasadnić swoją decyzję, wskazując dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
K.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli do wydania decyzji potrzebne są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zasięgnąć opinii biegłego lub biegłych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wiążącej wykładni pojęcia 'środowisko pracy' z poprzedniego wyroku WSA. • Naruszenie przez organy art. 7, 77, 78 § 1 i 84 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwą ocenę stanu faktycznego, w szczególności brak ustalenia prawdopodobnego poziomu pylenia azbestu z elewacji i jego związku z chorobą.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu sanitarnego o braku związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem na azbest chryzotolowy a międzybłoniakiem opłucnej. • Argumenty organu sanitarnego o traktowaniu narażenia na azbest jako komunalnego, a nie związanego ze środowiskiem pracy. • Argumenty organu sanitarnego o braku dowodów na możliwość narażenia na azbest w pomieszczeniach pracy J.K.
Godne uwagi sformułowania
przez 'warunki pracy' należy rozumieć nie tylko bezpośrednie stanowisko pracy, lecz całokształt materialnych czynników, z którymi człowiek zetknął się w toku wykonywania pracy • stan techniczny budynku, w którym pracowała zmarła J.K. mógł mieć znaczenie dla treści rozstrzygnięcia • organy inspekcji sanitarnej i sądy administracyjne nie są związane wykładnią przepisów prawa dokonaną przez lekarskie jednostki orzecznicze • praca na stanowisku psychologa nie wiązała się z narażeniem na azbest, a ekspozycję na ten czynnik można było rozpatrywać jedynie w kategorii narażenia komunalnego, a nie związanego ze środowiskiem pracy
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sędzia
Anna Żak
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'środowisko pracy' w kontekście chorób zawodowych związanych z czynnikami zewnętrznymi (np. azbestem w budynku), zasada związania organów i sądów oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku (art. 153 P.p.s.a.), rozgraniczenie kompetencji organów inspekcji sanitarnej i jednostek orzeczniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej związanej z azbestem w budynku, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych związanych z narażeniem na azbest, a także pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie przez organy administracji wiążącej wykładni sądowej. Ma silny aspekt ludzki (choroba i śmierć pracownika).
“Czy praca w biurze z azbestową elewacją może być śmiertelnie niebezpieczna? Sąd Najwyższy NSA rozstrzyga.”
Sektor
ochrona zdrowia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.