II OSK 1147/25Nawaznosc uchwały planistycznej termin ograniczenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy z 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gmina podnosiła, że WSA naruszył art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdzając nieważność uchwały po upływie ponad dwudziestu lat od jej podjęcia, podczas gdy termin ten wynosi rok. Zarzucała również naruszenie art. 147 § 1 P.p.s.a., twierdząc, że sąd mógł co najwyżej stwierdzić wydanie uchwały z naruszeniem prawa, a nie jej nieważność. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że roczne ograniczenie do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, o którym mowa w art. 94 ust. 1 u.s.g., nie ma zastosowania do aktów prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będący przepisem gminnym, jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że jego nieważność może być stwierdzona także po upływie roku od dnia jego uchwalenia. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie wprowadził ogólnej granicy czasowej dla sądowego stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego. Ponadto, NSA uznał, że nie można przenosić reżimu stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych (art. 156 K.p.a.) na kontrolę uchwał organów gminy, ze względu na odmienny charakter tych aktów. W konsekwencji, NSA uznał, że nie było podstaw do zastąpienia rozstrzygnięcia o nieważności uchwały rozstrzygnięciem o wydaniu aktu z naruszeniem prawa, zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. Gmina nie podważyła skutecznie ustaleń WSA co do istnienia istotnego naruszenia prawa przy uchwalaniu planu, w tym braku wymaganej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminów do stwierdzania nieważności aktów prawa miejscowego, w szczególności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, oraz odróżnienie ich od decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały planistycznej i jej charakteru jako aktu prawa miejscowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roczny termin do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, określony w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ma zastosowanie do uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roczny termin nie ma zastosowania do aktów prawa miejscowego, do których zalicza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Art. 94 ust. 1 u.s.g. zawiera wyjątek od rocznego ograniczenia stwierdzenia nieważności uchwały, który dotyczy aktów prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, dlatego jego nieważność może być stwierdzona także po upływie roku od dnia jego uchwalenia.
Czy w przypadku uchwały organu gminy, która jest aktem prawa miejscowego, sąd administracyjny może jedynie stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa, zamiast stwierdzać jej nieważność, jeśli upłynął roczny termin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli roczny termin nie ma zastosowania do danej uchwały (np. aktu prawa miejscowego), sąd może stwierdzić jej nieważność, a nie jedynie wydanie z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Art. 147 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość stwierdzenia wydania aktu z naruszeniem prawa tylko wtedy, gdy przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności. W przypadku uchwały planistycznej, która jest aktem prawa miejscowego, nie ma takiego przepisu wyłączającego stwierdzenie nieważności z powodu upływu czasu, a zatem sąd może stwierdzić jej nieważność.
Czy można stosować przepisy dotyczące stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych (art. 156 K.p.a.) do kontroli legalności uchwał organów gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, reżim stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych nie może być przenoszony na kontrolę legalności uchwał organów gminy ze względu na odmienny charakter tych aktów.
Uzasadnienie
Decyzja administracyjna jest aktem indywidualnym i konkretnym, podczas gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem normatywnym. Odmienny charakter tych aktów uzasadnia odrębne podstawy i granice ich eliminowania z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 94 § 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Roczny termin do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy nie ma zastosowania do aktów prawa miejscowego.
P.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały lub stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W przypadku uchwały planistycznej nie ma takiego przepisu wyłączającego stwierdzenie nieważności z powodu upływu czasu.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą oddalenia skargi kasacyjnej jest uznanie jej zarzutów za nieusprawiedliwione.
u.z.p. art. 7
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był przepisem gminnym (obecnie aktem prawa miejscowego).
Pomocnicze
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepisy gminne (obecnie akty prawa miejscowego) były stanowione na podstawie upoważnień ustawowych.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.
u.z.p. art. 9 § 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Wymagane było naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych.
u.z.p. art. 10 § 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Wymagane było naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych.
u.z.p. art. 18 § 2
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Wymagane było naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 7 § 1 i 2
Naruszenie polegało na braku wymaganej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 27 § 1
Zastosowanie w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. w kontekście istotnego naruszenia trybu sporządzenia planu.
K.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie może być stosowany do kontroli uchwał organów gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roczny termin do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy nie dotyczy aktów prawa miejscowego, takich jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. • Naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych i trybu sporządzenia planu uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały, nawet po upływie wielu lat od jej podjęcia.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji nie powinien był stwierdzać nieważności uchwały z 2003 r. po upływie ponad dwudziestu lat od jej podjęcia z uwagi na roczny termin z art. 94 ust. 1 u.s.g. • Sąd pierwszej instancji powinien był jedynie stwierdzić wydanie uchwały z naruszeniem prawa, a nie jej nieważność, ze względu na upływ czasu.
Godne uwagi sformułowania
nie powinno budzić wątpliwości, że użyte w art. 7 u.z.p. wyrażenie "przepis gminny" odpowiada obecnemu pojęciu aktu prawa miejscowego. • Ustawodawca nie wprowadził ogólnej granicy czasowej dla sądowego stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego. • Reżim stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych nie może być przenoszony na kontrolę legalności uchwał organów gminy.
Skład orzekający
Anna Żak
sędzia
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do stwierdzania nieważności aktów prawa miejscowego, w szczególności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, oraz odróżnienie ich od decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały planistycznej i jej charakteru jako aktu prawa miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego stabilności prawnej planów zagospodarowania przestrzennego i możliwości ich kwestionowania po latach. Wyjaśnia istotną różnicę między aktami prawa miejscowego a decyzjami administracyjnymi w kontekście terminów do stwierdzenia nieważności.
“Czy uchwała planistyczna sprzed 20 lat może zostać unieważniona? NSA wyjaśnia kluczowe terminy.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.