Orzeczenie · 2018-03-14

II OSK 1049/16Uchylenie zawieszenia postępowania budowlanego zagadnienie wstępne 7

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-03-14
NSABudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanapostępowanie naprawczezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnesąd administracyjnynieruchomościtytuł prawny do nieruchomości

Sprawa dotyczyła samowolnej budowy budynku gospodarczego z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, w tym przekroczeniem granicy działki. Po przeprowadzeniu postępowania naprawczego, organy nadzoru budowlanego zawiesiły postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny sprawy o przeniesienie własności części działki zajętej pod budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu, uznając, że ustalenie tytułu prawnego inwestora do nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz postanowienia organów obu instancji. Sąd kasacyjny uznał, że sprawa cywilna o przeniesienie własności części działki na podstawie art. 231 Kodeksu cywilnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania naprawczego. Wskazał, że rozstrzygnięcie sądu cywilnego w tym trybie ma charakter konstytutywny i nie jest niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego, które powinno badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. NSA podkreślił, że wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych zobowiązywały organ nadzoru budowlanego do zbadania tych praw, a nie do oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w kontekście toczących się postępowań cywilnych dotyczących tytułu prawnego do nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie naprawcze w prawie budowlanym jest zawieszane w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o przeniesienie własności części nieruchomości.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprawa cywilna o przeniesienie własności części nieruchomości, wytoczona na podstawie art. 231 Kodeksu cywilnego, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, uzasadniające zawieszenie postępowania naprawczego w sprawie budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa cywilna o przeniesienie własności części nieruchomości na podstawie art. 231 KC nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania naprawczego.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że rozstrzygnięcie sądu cywilnego w trybie art. 231 KC ma charakter konstytutywny i nie jest niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego, które powinno badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy cywilnej a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w tym zakresie.

Czy organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym (art. 51 Prawa budowlanego) jest zobowiązany do zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest zobowiązany do zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzeczenia, potwierdził, że w postępowaniu naprawczym organ nadzoru budowlanego musi zbadać prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie może opierać się jedynie na oświadczeniu złożonym przy pozwoleniu na budowę, jeśli doszło do przekroczenia granic działki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postanowienia organów obu instancji.

Przepisy (6)

Główne

Pb art. 51 § ust. 1 pkt 3

Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót do stanu zgodnego z prawem.

Pomocnicze

Ppsa art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w wyroku sądu administracyjnego wiąże organy administracji i sąd w dalszym postępowaniu.

Kpa art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Kc art. 231

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przeniesienia własności części nieruchomości, gdy posiadacz wzniósł na niej budynek lub urządzenie.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Przepisy ustrojowe określające funkcje sądów administracyjnych.

Ppsa art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka do rozpoznania skargi w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa cywilna o przeniesienie własności części działki na podstawie art. 231 KC nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA. • Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym.

Odrzucone argumenty

Zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o przeniesienie własności części działki było uzasadnione. • Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym przez WSA było nieprawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa • organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane • nieprawidłowa jest zatem ocena Sądu pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnej wytoczonej przez A. M. w trybie art. 231 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny stanowi zagadnienie wstępne

Skład orzekający

Małgorzata Masternak-Kubiak

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

sędzia

Ewa Kręcichwost-Durchowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w kontekście toczących się postępowań cywilnych dotyczących tytułu prawnego do nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie naprawcze w prawie budowlanym jest zawieszane w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o przeniesienie własności części nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym, szczególnie w kontekście samowoli budowlanej i prawa własności. Wyjaśnia, kiedy zawieszenie postępowania jest uzasadnione.

“Czy sprawa w sądzie cywilnym zawsze wstrzymuje postępowanie budowlane? NSA wyjaśnia.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst