Orzeczenie · 2026-02-26

II OSK 1022/25Odmowa pobytu sfałszowane zaświadczenie cudzoziemiec

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-26
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowystudiafałszerstwo dokumentówzaświadczenie bankoweprawo migracyjneNSAskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej obywatelki Zimbabwe od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu podjęcia studiów wyższych. Podstawą odmowy było przedłożenie przez cudzoziemkę sfałszowanego zaświadczenia o saldzie na rachunku bankowym, które miało potwierdzać posiadanie wystarczających środków finansowych. Wojewoda Mazowiecki oraz Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznali, że cudzoziemka naruszyła art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że odmowa udzielenia zezwolenia następuje, gdy cudzoziemiec podrobił lub używał jako autentycznego podrobionego dokumentu. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a przedłożenie nieautentycznego dokumentu jest obligatoryjną przesłanką odmowy. Skarżąca kasacyjnie argumentowała, że nie miała świadomości fałszerstwa i działała w zaufaniu do pośrednika. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepis art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o cudzoziemcach ma charakter prewencyjno-represyjny i chroni integralność systemu kontroli migracji. Sąd podkreślił, że użycie podrobionego dokumentu jest samoistną przesłanką odmowy, zgodną z dyrektywą UE 2016/801, a świadomość cudzoziemki co do fałszerstwa nie jest wymagana do zastosowania sankcji, co zapobiega nadużyciom prawa unijnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie obligatoryjności odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt w przypadku przedłożenia sfałszowanego dokumentu, niezależnie od świadomości wnioskodawcy, oraz interpretacja przepisów UE w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o cudzoziemcach i jego interpretacji w kontekście prawa UE. Może być mniej bezpośrednio stosowalny w sprawach nieobjętych prawem migracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przedłożenie przez cudzoziemca sfałszowanego dokumentu bankowego, mającego potwierdzać posiadanie środków finansowych, stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, niezależnie od świadomości cudzoziemca co do fałszerstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedłożenie sfałszowanego dokumentu jest samoistną i obligatoryjną przesłanką odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zgodną z prawem krajowym i unijnym, a świadomość cudzoziemki co do fałszerstwa nie jest wymagana do zastosowania tej sankcji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o cudzoziemcach ma charakter prewencyjno-represyjny i chroni integralność systemu kontroli migracji. Użycie podrobionego dokumentu jest naruszeniem zasady lojalności procesowej i stanowi podstawę do odmowy, zgodnie z dyrektywą UE 2016/801, która dopuszcza odrzucenie wniosku w przypadku dokumentów uzyskanych w sposób oszukańczy, sfałszowanych lub ingerowanych.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, oddalając skargę w sytuacji, gdy organ nie ocenił merytorycznie świadomości cudzoziemca co do posłużenia się nieautentycznym dokumentem i pozbawił go prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ nie miał obowiązku badania świadomości cudzoziemki co do fałszerstwa, a jedynie fakt posłużenia się nieautentycznym dokumentem, co było wystarczające do odmowy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że kontrola instancyjna nie wykazała naruszenia przepisów postępowania, ponieważ Szef Urzędu oparł decyzję na prawidłowych ustaleniach faktycznych dotyczących użycia podrobionego dokumentu. Materiał dowodowy nie musiał być rozważany w kontekście wiedzy i świadomości cudzoziemki, gdyż samo posłużenie się nieautentycznym dokumentem było wystarczającą podstawą odmowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Przepisy (6)

Główne

u.o.c. art. 100 § 1 pkt 1 i 5 lit. a w zw. z art. 114 ust. 1, art. 109 ust. 1, art. 144 ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w przypadku podrobienia lub używania jako autentycznego podrobionego dokumentu.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 14 lit. a

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa fałszowania dokumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożenie sfałszowanego dokumentu bankowego stanowi samoistną i obligatoryjną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, niezależnie od świadomości cudzoziemki. • Przepis art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.o.c. jest zgodny z prawem UE (Dyrektywa 2016/801) i ma na celu ochronę systemu kontroli migracji. • Zasada zakazu nadużywania prawa unijnego wyklucza możliwość powoływania się na przepisy UE w celu obejścia prawa.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie badając świadomości cudzoziemki co do fałszerstwa dokumentu. • Zastosowanie sankcji administracyjnej było nieproporcjonalne i naruszało konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej i państwa prawa. • Cudzoziemka działała w zaufaniu do pośrednika i nie miała świadomości, że dokument jest sfałszowany.

Godne uwagi sformułowania

posłużenie się przez skarżącą w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jako autentycznego podrobionego dokumentu • przepis ten ma charakter prewencyjno-represyjny i chroni integralność systemu kontroli migracji • posłużenie się przez stronę podrobionym dokumentem, niezależnie od możliwości poddania powyższego zachowania także ocenom prawnokarnym, wywołuje skutek w postaci obciążenia strony negatywnymi konsekwencjami nieudowodnienia faktów koniecznych do rozpatrzenia sprawy • zasada zakazu oszustw i nadużyć prawa stanowi ogólną zasadę prawa Unii

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Paweł Dańczak

sprawozdawca

Robert Sawuła

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt w przypadku przedłożenia sfałszowanego dokumentu, niezależnie od świadomości wnioskodawcy, oraz interpretacja przepisów UE w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o cudzoziemcach i jego interpretacji w kontekście prawa UE. Może być mniej bezpośrednio stosowalny w sprawach nieobjętych prawem migracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa migracyjnego – konsekwencji posłużenia się fałszywymi dokumentami, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i integralności systemu prawnego. Pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do takich naruszeń.

“Fałszywe zaświadczenie bankowe kosztowało ją pobyt w Polsce – NSA wyjaśnia, dlaczego świadomość nie ma znaczenia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst