II NS 1763/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca W. Z. (1) złożył wniosek o uchylenie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia z 2011 roku oraz o stwierdzenie nabycia spadku po swojej zmarłej żonie W. Z. (2) na podstawie testamentu własnoręcznego. Wnioskodawca argumentował, że odnalazł testament dopiero po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia i że dowiedział się o możliwości jego uwzględnienia dopiero w 2015 roku. Uczestnicy postępowania, dzieci zmarłej, przyłączyli się do wniosku lub wnieśli o jego oddalenie. Sąd, analizując sprawę, ustalił, że zarówno wnioskodawca, jak i uczestnicy postępowania mieli wiedzę o istnieniu testamentu w momencie sporządzania aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza. Mimo tej wiedzy, wszyscy oświadczyli, że spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu. Sąd powołał się na art. 679 k.p.c., który stanowi, że zmiana prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia jest możliwa tylko wtedy, gdy żądanie opiera się na podstawie, której nie można było powołać w poprzednim postępowaniu, a wniosek złożono przed upływem roku od uzyskania takiej możliwości. Sąd uznał, że wnioskodawca miał obiektywną możliwość powołania się na testament w poprzednim postępowaniu, nawet jeśli go nie odnalazł, ponieważ treść testamentu mogła zostać ustalona innymi środkami dowodowymi. Ponadto, testament został odnaleziony przed sprzedażą nieruchomości w styczniu 2012 roku, co dawało wnioskodawcy możliwość zainicjowania postępowania o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia przed upływem rocznego terminu. W związku z tym, sąd oddalił wniosek o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu został odrzucony, ponieważ zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia. Koszty postępowania ponoszą strony we własnym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uchylania aktów poświadczenia dziedziczenia i stwierdzania nabycia spadku, zwłaszcza w kontekście wiedzy stron o istnieniu testamentu i terminów procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony miały wiedzę o testamencie, ale nie powołały się na niego w pierwotnym postępowaniu, a następnie złożyły wniosek po upływie terminu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest uchylenie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, jeśli wnioskodawca wiedział o istnieniu testamentu w momencie sporządzania aktu, ale nie powołał się na niego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wnioskodawca miał wiedzę o testamencie i możliwość powołania się na niego w poprzednim postępowaniu, a wniosek o uchylenie aktu został złożony po upływie roku od uzyskania tej możliwości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 679 § 1 i § 4 k.p.c., wskazując, że zmiana aktu poświadczenia dziedziczenia jest możliwa tylko na podstawie, której nie można było powołać w poprzednim postępowaniu. Wnioskodawca miał wiedzę o testamencie i możliwość zainicjowania postępowania sądowego, a wniosek złożył po upływie rocznego terminu.
Czy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu może być uwzględniony, gdy istnieje prawomocny akt poświadczenia dziedziczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki podlega odrzuceniu, ponieważ zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 95j Prawa o notariacie, który nadaje zarejestrowanemu aktowi poświadczenia dziedziczenia skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu w oparciu o art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Z. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 679 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia jest możliwa tylko na podstawie, której nie można było powołać w poprzednim postępowaniu, a wniosek o zmianę składa się przed upływem roku od dnia uzyskania tej możności.
P.o.n. art. 95j
Prawo o notariacie
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 679 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku, zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 679 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku stosuje się odpowiednio do zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca pozew m.in. w przypadku, gdy sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, w których można zastosować ugodę, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca miał wiedzę o istnieniu testamentu w momencie sporządzania aktu poświadczenia dziedziczenia. • Wnioskodawca miał możliwość powołania się na testament w poprzednim postępowaniu. • Wniosek o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia został złożony po upływie rocznego terminu od uzyskania możliwości powołania się na testament. • Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca nie mógł skutecznie dochodzić uchylenia aktu poświadczenia dziedziczenia, ponieważ nie odnalazł testamentu w momencie jego sporządzania. • Wnioskodawca dowiedział się o możliwości stwierdzenia nabycia spadku na podstawie testamentu dopiero w lipcu 2015 roku.
Godne uwagi sformułowania
Sama jednak wiedza o sporządzeniu testamentu nie jest tożsama z możliwością skutecznego stwierdzenia nabycia spadku na jego podstawie. • Treść zaginionego testamentu własnoręcznego może zostać bowiem ustalona w postępowaniu sądowym za pomocą wszelkich dozwolonych prawem środków dowodowych. • Postępowanie przewidziane w art. 679 kpc nie służy ani naprawie błędów sądu popełnionych w postępowaniu spadkowym, ani usunięciu skutków nieznajomości prawa przez uczestników tego postępowania, lecz jedynie umożliwieniu zmiany postanowienia spadkowego w razie wykrycia okoliczności i dowodów, których zainteresowany nie mógł, z różnych przyczyn, powołać w postępowaniu spadkowym.
Skład orzekający
A. S.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania aktów poświadczenia dziedziczenia i stwierdzania nabycia spadku, zwłaszcza w kontekście wiedzy stron o istnieniu testamentu i terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony miały wiedzę o testamencie, ale nie powołały się na niego w pierwotnym postępowaniu, a następnie złożyły wniosek po upływie terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu prawnego i terminów w postępowaniach spadkowych, nawet jeśli wydaje się, że sprawa jest już zakończona. Ilustruje pułapki procesowe związane z aktami poświadczenia dziedziczenia.
“Czy wiedza o testamencie wystarczy, by zmienić akt poświadczenia dziedziczenia? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.