II KO 161/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy, dzieci M.S. niesłusznie skazanego w 1949 roku, złożyli wniosek o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez ich ojca, a także za utratę dzieciństwa i niedożywienie, których sami doświadczyli w następstwie represji. Wskazywali, że kwota 34.800 zł przyznana im w latach 90. przez Sąd Wojewódzki w Tarnobrzegu (II Ko 266/94) jest symboliczna i domagali się 480.000 zł. Powoływali się na przykłady innych spraw, gdzie przyznano wyższe rekompensaty. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 kpk (powaga rzeczy osądzonej). Sąd wyjaśnił, że art. 8 ust. 4 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych nie pozwala na ponowne dochodzenie roszczeń, jeśli były już prawomocnie zasądzone, chyba że przemawiają za tym szczególne względy słuszności, co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd podkreślił, że wcześniejsze postępowanie II Ko 266/94 zakończyło się prawomocnym rozstrzygnięciem, a obecny wniosek nie zawierał nowych okoliczności. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że roszczenia z ustawy lutowej dotyczą szkody i krzywdy związanej bezpośrednio z wykonaniem represyjnego orzeczenia, a nie ogólnych krzywd doznanych przez rodziny represjonowanych. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście dochodzenia zadośćuczynienia za represje komunistyczne oraz zakresu zastosowania ustawy lutowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z dnia 23.02.1991 r. i wcześniejszymi orzeczeniami w tej samej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest ponowne dochodzenie zadośćuczynienia za represje, jeśli sprawa była już prawomocnie osądzona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne dochodzenie tych samych roszczeń na tej samej podstawie prawnej jest niedopuszczalne z powodu powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 17 § 1 pkt 7 kpk (powaga rzeczy osądzonej) i wyjaśnił, że art. 8 ust. 4 ustawy lutowej nie pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy, jeśli zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie, chyba że przemawiają za tym szczególne względy słuszności, które w tej sprawie nie wystąpiły. Wcześniejsze postępowanie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, a obecny wniosek nie zawierał nowych okoliczności.
Czy roszczenia z ustawy lutowej obejmują krzywdy doznane przez rodziny represjonowanych, takie jak utrata dzieciństwa czy niedożywienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa lutowa przyznaje roszczenia za szkodę i krzywdę związaną bezpośrednio z wykonaniem represyjnego orzeczenia, a nie za ogólne krzywdy doznane przez rodziny represjonowanych.
Uzasadnienie
Sąd zaznaczył, że ustawa lutowa dotyczy szkody i krzywdy związanej z wykonaniem orzeczenia, co do którego stwierdzono nieważność, a nie krzywd takich jak utrata dzieciństwa czy niedożywienie, jakich doznali sami wnioskodawcy (następcy represjonowanego).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. I. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. S. (2) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. S. | osoba_fizyczna | represjonowany |
| Marek Skrzyński | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej.
ustawa lutowa art. 8 § ust. 4
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Przepis nie ma zastosowania, jeżeli w wyniku rewizji nadzwyczajnej, kasacji lub wznowienia postępowania prawomocnie zasądzono odszkodowanie, chyba że za jego zastosowaniem przemawiają względy słuszności.
Pomocnicze
ustawa lutowa art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
ustawa lutowa art. 13
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Koszty postępowania obciążają Skarb Państwa.
k.p.k. art. 552
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 kpk. • Niedopuszczalność ponownego rozpoznania sprawy na tej samej podstawie prawnej, jeśli zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie. • Ustawa lutowa nie obejmuje krzywd doznanych przez rodziny represjonowanych, a jedynie szkodę i krzywdę związaną z wykonaniem represyjnego orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Kwota przyznana w latach 90. jest symboliczna i niewystarczająca. • Potrzeba zasądzenia wyższego zadośćuczynienia na podstawie przykładów innych spraw i aktualnych realiów. • Krzywda w postaci utraty dzieciństwa, niedożywienia doznana przez wnioskodawców.
Godne uwagi sformułowania
zachodzi w sprawie ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej • przepis art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 23.02.1991r. [...] nie znajduje w tym przypadku zastosowania • nie można więc na tej samej podstawie prawnej dochodzić ponownie tych samych roszczeń • roszczenia na mocy ustawy lutowej przysługują osobom represjonowanym [...] za poniesioną szkodę i doznaną krzywdę, związaną z wykonaniem orzeczenia, co do którego stwierdzono nieważność, a nie za „utratę dzieciństwa, krzywdę, niedożywienie” czyli krzywdy jakich doznali sami wnioskodawcy
Skład orzekający
Tomasz Turbak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście dochodzenia zadośćuczynienia za represje komunistyczne oraz zakresu zastosowania ustawy lutowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z dnia 23.02.1991 r. i wcześniejszymi orzeczeniami w tej samej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego tematu represji komunistycznych i dochodzenia zadośćuczynienia przez rodziny ofiar, a także interpretacji przepisów procesowych dotyczących powagi rzeczy osądzonej.
“Czy można dochodzić zadośćuczynienia za PRL-owskie represje, jeśli sprawa była już sądzona?”
Dane finansowe
WPS: 480 000 PLN
zadośćuczynienie: 5800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.