II KK 89/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie orzekającym Jerzy Grubba (przewodniczący-sprawozdawca), Małgorzata Gierszon i Andrzej Stępka, rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść skazanego P. K. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 7 maja 2019 r. (sygn. akt IV K 64/19). Sąd pierwszej instancji uznał P. K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k., polegającego na kradzieży paliwa ze stacji paliw w okresie od grudnia 2017 r. do maja 2018 r., powodując straty w wysokości 3.490,48 zł. Skazany działał w krótkich odstępach czasu i w podobny sposób, a czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kar za wcześniejsze przestępstwa. Sąd Rejonowy wymierzył karę roku pozbawienia wolności oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody. Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 387 § 1 i 2 k.p.k., poprzez uwzględnienie wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo że kwalifikacja prawna czynu była błędna. Skarżący wskazał, że przepis art. 12 § 2 k.k., który pozwalał na przypisanie odpowiedzialności za popełnienie kilku wykroczeń jak za jedno przestępstwo, nie obowiązywał w dacie popełnienia czynów. W związku z tym, czyny te powinny być traktowane jako odrębne wykroczenia, a postępowanie powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że przepis art. 12 § 2 k.k. wszedł w życie dopiero 15 listopada 2018 r., a ostatni czyn został popełniony 17 maja 2018 r. W związku z tym, poszczególne zachowania oskarżonego wyczerpywały znamiona wykroczeń z art. 119 k.w. Ponieważ od ostatniego czynu upłynął już termin przedawnienia karalności wykroczeń (ponad trzy lata), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu karalności wykroczeń oraz zasady niedziałania prawa wstecz w prawie karnym i wykroczeniowym. Kwestia stosowania przepisów wprowadzonych po dacie czynu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przepis łączący wykroczenia wszedł w życie po ich popełnieniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można przypisać odpowiedzialność za popełnienie kilku wykroczeń przeciwko mieniu jako za jedno przestępstwo, stosując przepis art. 12 § 2 k.k., jeśli przepis ten wszedł w życie po dacie popełnienia czynów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepis art. 12 § 2 k.k. wszedł w życie po dacie popełnienia czynów, nie można go zastosować do kwalifikacji prawnej tych czynów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 12 § 2 k.k. wszedł w życie po dacie popełnienia przez skazanego czynów polegających na kradzieży paliwa. W związku z tym, czyny te należy traktować jako odrębne wykroczenia, a nie przestępstwo.
Czy w przypadku, gdy czyny zostały popełnione jako wykroczenia, a od ostatniego czynu upłynął termin przedawnienia, należy umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli od popełnienia wykroczeń upłynął termin przedawnienia, postępowanie należy umorzyć.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że od ostatniego czynu przypisanego skazanemu upłynęło ponad trzy lata, co oznacza, że nastąpiło przedawnienie karalności wykroczeń z art. 119 § 1 k.w. W związku z tym, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie.
Czy można wydać wyrok skazujący bez przeprowadzania postępowania dowodowego, jeśli kwalifikacja prawna czynu jest błędna?
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy kwalifikacja prawna czynu jest prawidłowa.
Uzasadnienie
Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 387 § 1 i 2 k.p.k. poprzez uwzględnienie wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo błędnej kwalifikacji prawnej czynu. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie | instytucja | sąd niższej instancji |
| X. Oddział w Polsce | spółka | pokrzywdzony |
| Y. sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| Y.1 S.A. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (11)
Główne
k.w. art. 119 § §1
Kodeks wykroczeń
Poszczególne zachowania oskarżonego, z uwagi na wartość pobranego paliwa, wyczerpywały znamiona odrębnych wykroczeń z tego przepisu.
k.k. art. 4 § §1
Kodeks karny
Zasada niedziałania prawa wstecz.
Pomocnicze
k.k. art. 278 § §1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § §2
Kodeks karny
Przepis ten nie obowiązywał w dacie popełnienia czynów, dlatego nie mógł być zastosowany.
k.k. art. 64 § §1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § §5
Kodeks postępowania karnego
k.w. art. 45 § §1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 5 § §1
Kodeks wykroczeń
Ustawa o zmianie ustawy - kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw art. 3
Nowelizacja wprowadzająca art. 12 § 2 k.w., która weszła w życie 15 listopada 2018 r.
k.p.k. art. 387 § §1 i §2
Kodeks postępowania karnego
k.w. art. 45 § §2
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 12 § 2 k.k. nie obowiązywał w dacie popełnienia czynów, co wyklucza kwalifikację jako przestępstwo. • Czynów należy przypisać jako odrębne wykroczenia z art. 119 k.w. • Nastąpiło przedawnienie karalności wykroczeń.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., bowiem zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem art. 4§1 k.k. • w datach popełnienia przez P. K. poszczególnych wykroczeń przepis art. 12§2 k.k. nie obowiązywał • poszczególne zachowania oskarżonego, z uwagi na wartość pobranego paliwa, wyczerpywały znamiona odrębnych wykroczeń z art. 119 k.w. • nastąpiło przedawnienie karalności wszystkich wykroczeń w rozumieniu art. 45§1 k.w.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gierszon
członek
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności wykroczeń oraz zasady niedziałania prawa wstecz w prawie karnym i wykroczeniowym. Kwestia stosowania przepisów wprowadzonych po dacie czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przepis łączący wykroczenia wszedł w życie po ich popełnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa kwalifikacja prawna czynu i moment wejścia w życie przepisów. Umorzenie postępowania z powodu przedawnienia, mimo popełnienia czynów, jest interesujące z perspektywy praktycznej.
“Kradł paliwo, ale wyszedł na wolność. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie z powodu przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 3490,48 PLN
naprawienie szkody: 2055,8 PLN
naprawienie szkody: 388,04 PLN
naprawienie szkody: 1046,64 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.