Orzeczenie · 2026-04-22

II KK 537/25Uchylenie środków kompensacyjnych nadplata szkody

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwonaprawienie szkodyśrodki kompensacyjnekasacjaSąd Najwyższykara łącznaart. 46 k.k.art. 286 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego R. G. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim z dnia 21 marca 2024 r. (sygn. akt II K 177/23), w którym skazany został uznany za winnego popełnienia trzech przestępstw oszustwa (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.) oraz przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej i zmuszenia do określonego zachowania (art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k.). Sąd Rejonowy wymierzył karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kluczowym elementem zaskarżenia były środki kompensacyjne zasądzone na podstawie art. 46 § 1 k.k. na rzecz pokrzywdzonych U. B. (5500 zł) i W. M. (7400 zł). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że w toku postępowania przygotowawczego oskarżony częściowo naprawił szkodę, wpłacając pokrzywdzonym odpowiednio 1000 zł i 2000 zł. W konsekwencji, zasądzone kwoty tytułem naprawienia szkody były wyższe niż faktyczna, nienaprawiona szkoda w dacie wyrokowania. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji, stwierdzając, że środki kompensacyjne z art. 46 § 1 k.k. powinny być orzekane w wysokości odpowiadającej wyłącznie nienaprawionej szkodzie. Powołując się na własne orzecznictwo (IV KK 113/21), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środkach kompensacyjnych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Janowie Lubelskim w celu skorygowania wysokości zasądzonych kwot.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 46 § 1 k.k. w kontekście częściowego naprawienia szkody przez sprawcę przed wydaniem wyroku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie środków kompensacyjnych zasądzanych na podstawie art. 46 § 1 k.k. w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy środki kompensacyjne zasądzone na podstawie art. 46 § 1 k.k. powinny uwzględniać kwoty dobrowolnie wpłacone przez sprawcę w toku postępowania przygotowawczego, które częściowo naprawiły szkodę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, środki kompensacyjne powinny być orzekane w wysokości odpowiadającej wyłącznie nienaprawionej szkodzie. Kwoty dobrowolnie wpłacone przez sprawcę w celu naprawienia szkody powinny zostać uwzględnione, zmniejszając wysokość zasądzonych środków kompensacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym środek kompensacyjny z art. 46 § 1 k.k. jest związany z wielkością istniejącej, a więc nienaprawionej szkody. Jeśli sprawca dobrowolnie naprawił szkodę choćby w części, środek kompensacyjny nie może zostać orzeczony w tej części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o środkach kompensacyjnych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w części dotyczącej kasacji)

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznaskazany
U. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
W. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. i P. małżonkowie G.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 224 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 57 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 224 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasądzenie środków kompensacyjnych w wysokości przewyższającej faktyczną, nienaprawioną szkodę, z uwagi na częściowe naprawienie szkody przez oskarżonego w toku postępowania przygotowawczego.

Godne uwagi sformułowania

środek kompensacyjny przewidziany w art. 46 § 1 k.k. w tym zakresie nie może zostać orzeczony, albowiem środek ten zawsze związany jest z wielkością istniejącej, a więc nienaprawionej szkody

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

członek

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 46 § 1 k.k. w kontekście częściowego naprawienia szkody przez sprawcę przed wydaniem wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie środków kompensacyjnych zasądzanych na podstawie art. 46 § 1 k.k. w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wykonania kary w sprawach karnych – prawidłowego ustalenia wysokości odszkodowania dla pokrzywdzonych, z uwzględnieniem działań sprawcy. Pokazuje, jak istotne jest dokładne rozliczenie szkody.

“Czy zapłaciłeś część długu? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak to wpływa na odszkodowanie!”

Dane finansowe

naprawienie szkody: 5500 PLN

naprawienie szkody: 7400 PLN

naprawienie szkody: 5700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst