Orzeczenie · 2018-04-11

II KK 403/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-04-11
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
przestępstwo skarbowepodatek dochodowyPIT-38przedawnieniekaraSąd Najwyższykasacjaskarbowe

Aktem oskarżenia z dnia 15 kwietnia 2013 r. P.S. został oskarżony o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s., polegające na podaniu nieprawdy w korekcie zeznania PIT-38 za 2006 r. poprzez zaniżenie przychodów i kosztów uzyskania przychodów, co naraziło Skarb Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego w wysokości 51 633,00 zł. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 7 marca 2016 r. uznał oskarżonego za winnego i skazał go na karę grzywny. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r. uchylił wyrok sądu rejonowego i umorzył postępowanie karne z powodu przedawnienia karalności. Kasację od wyroku sądu okręgowego wniósł oskarżyciel publiczny, zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 44 § 3 k.k.s. w zakresie ustalenia terminu przedawnienia karalności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Wskazał, że sąd okręgowy błędnie ustalił termin przedawnienia, nie uwzględniając przepisu art. 44 § 3 k.k.s., który modyfikuje moment rozpoczęcia biegu przedawnienia w przypadku przestępstw polegających na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej. Bieg przedawnienia w takich przypadkach rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności. Sąd Najwyższy ustalił, że termin przedawnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu upłynął z dniem 31 grudnia 2017 r., a nie jak przyjął sąd okręgowy – z dniem 11 maja 2017 r. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok sądu okręgowego oraz poprzedzający go wyrok sądu rejonowego i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia karalności przestępstw skarbowych oraz przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów k.k.s. i Ordynacji podatkowej oraz ich wzajemnego stosunku.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy obliczyć termin przedawnienia karalności przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej, w szczególności czy stosuje się przepis art. 44 § 3 k.k.s. określający początek biegu przedawnienia od końca roku, w którym upłynął termin płatności należności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku przestępstw polegających na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej, bieg terminu przedawnienia karalności liczy się od końca roku, w którym upłynął termin płatności tej należności, zgodnie z art. 44 § 3 k.k.s.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 44 § 3 k.k.s. modyfikuje moment rozpoczęcia biegu przedawnienia dla przestępstw polegających na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej, rozpoczynając bieg od końca roku, w którym upłynął termin płatności. Sąd okręgowy nie uwzględnił tego przepisu, co doprowadziło do błędnego ustalenia terminu przedawnienia.

Czy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2011 r.), wskazując, że wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe, które wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. W analizowanej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroków i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia
Strona wygrywająca
oskarżony (postępowanie umorzone)

Strony

NazwaTypRola
P.S.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Skarbowy W.organ_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (12)

Główne

k.k.s. art. 56 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy podania nieprawdy w zeznaniu podatkowym, co naraziło Skarb Państwa na uszczuplenie podatku.

k.k.s. art. 44 § § 1 pkt 1

Kodeks karny skarbowy

Określa podstawowy termin przedawnienia karalności przestępstwa skarbowego zagrożonego karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 3 lat (5 lat).

k.k.s. art. 44 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Modyfikuje początek biegu przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej, rozpoczynając bieg od końca roku, w którym upłynął termin płatności tej należności.

k.k.s. art. 44 § § 5

Kodeks karny skarbowy

Wydłuża termin przedawnienia karalności, jeżeli w okresie przewidzianym w § 1 lub § 2 wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy.

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności).

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeśli wiąże się ono z niewykonaniem zobowiązania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Określa przedawnienie jako bezwzględną przyczynę umorzenia postępowania.

k.p.k. art. 313 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje przedstawienie zarzutów podejrzanemu.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1 a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy obowiązku podatkowego i sposobu jego określania.

u.p.d.o.f. art. 45a § ust. 1a pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy terminu płatności podatku.

u.p.d.o.f. art. 45a § ust. 4 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy terminu płatności podatku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne ustalenie terminu przedawnienia karalności przez sąd okręgowy z uwagi na niezastosowanie art. 44 § 3 k.k.s. • Wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Godne uwagi sformułowania

bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności • w przypadku przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s. początek biegu terminu przedawnienia wyznacza przepis art. 44 § 3 k.k.s.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

członek

Dariusz Kala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia karalności przestępstw skarbowych oraz przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.k.s. i Ordynacji podatkowej oraz ich wzajemnego stosunku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia karalności w sprawach skarbowych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów skarbowych. Wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy zasad obliczania terminu przedawnienia jest cenne.

Sąd Najwyższy: Przedawnienie karalności w sprawach skarbowych liczone inaczej niż myśleliście!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst