II KK 24/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2021 r. (sygn. akt II KK 24/21) uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Ł. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła oskarżonego R.S., który został skazany przez Sąd Rejonowy w Ł. za dopuszczenie się wobec małoletniej J.R. innej czynności seksualnej, polegającej na złapaniu i ściśnięciu jej za pośladek, kwalifikowanej z art. 200 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności oraz orzekł środki karne i zabezpieczające. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji obrońcy. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł obrońca, zarzucając m.in. rażącą obrazę prawa materialnego (art. 200 § 1 k.k.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wskazując, że nie jest konieczne spełnienie przesłanki działania w celu pobudzenia lub zaspokojenia popędu seksualnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest oczywiście zasadna. Podkreślono, że choć apelacja nie zawierała nominalnego zarzutu obrazy art. 200 § 1 k.k., to kwestia wykładni tego przepisu była kluczowa. Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja Sądu Okręgowego nie była wystarczająca. Zgodnie z orzecznictwem, dla uznania zachowania za 'inną czynność seksualną' w rozumieniu art. 200 § 1 k.k., musi ono być porównywalne do obcowania płciowego pod względem naruszonych dóbr prawnych i skali szkód. Sąd Najwyższy ocenił, że jednorazowe ściśnięcie pośladka, choć naganne i nieobyczajne, nie osiąga takiego stopnia intensywności i nie jest porównywalne do obcowania płciowego. Wskazano, że takie zachowanie może być kwalifikowane jako przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej z art. 217 k.k., które również penalizuje czyny o motywacji seksualnej, ale o mniejszym ciężarze gatunkowym. Sąd Najwyższy nakazał Sądowi Okręgowemu uwzględnienie tych zapatrywań przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrecyzowanie zakresu stosowania art. 200 § 1 k.k. w kontekście 'innej czynności seksualnej' i odróżnienie go od czynów kwalifikowanych z art. 217 k.k., nawet jeśli mają podłoże seksualne.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga oceny każdego przypadku indywidualnie pod kątem intensywności naruszenia dóbr prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn polegający na złapaniu i ściśnięciu małoletniej poniżej lat 15 za pośladek może być kwalifikowany jako 'inna czynność seksualna' w rozumieniu art. 200 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zachowanie nie spełnia wymogu ekwiwalentności szkodliwości społecznej z obcowaniem płciowym, co jest warunkiem zastosowania art. 200 § 1 k.k. Może być kwalifikowane jako naruszenie nietykalności cielesnej z art. 217 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla kwalifikacji z art. 200 § 1 k.k. wymagane jest, aby 'inna czynność seksualna' była porównywalna do obcowania płciowego pod względem naruszonych dóbr prawnych i skali szkód. Jednorazowe ściśnięcie pośladka, choć naganne, nie osiąga tego progu intensywności. Wskazano, że takie zachowanie może być penalizowane z art. 217 k.k.
Czy motywacja seksualna sprawcy lub rozpoznanie zaburzeń preferencji seksualnych (niepedofilskich) determinują kwalifikację prawną czynu jako 'inna czynność seksualna' z art. 200 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama motywacja seksualna lub rozpoznanie zaburzeń nie determinują automatycznie kwalifikacji z art. 200 § 1 k.k. Kluczowe jest porównanie samego zachowania z obcowaniem płciowym pod względem szkodliwości społecznej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że choć motywacja seksualna i rozpoznanie zaburzeń mogą mieć znaczenie dla oceny społecznej szkodliwości, to nie mogą determinować wykładni znamion strony przedmiotowej przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. Sama ocena prawnokarna czynu jest wyznaczana przez porównanie jego intensywności z obcowaniem płciowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. R. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
Dla uznania, czy dane zachowanie stanowi 'inną czynność seksualną' w rozumieniu art. 200 § 1 k.k., należy nie tylko ustalić motywację sprawcy, ale przede wszystkim porównać samo zachowanie sprawcze z obcowaniem płciowym pod względem stopnia naruszonych dóbr prawnych, skali szkód, motywacji oraz wszystkich innych czynników rzutujących na ocenę społecznej szkodliwości. Musi ono być porównywalne do obcowania płciowego.
Pomocnicze
k.k. art. 217
Kodeks karny
Zachowanie polegające na jednorazowym, incydentalnym ściśnięciu pośladka pokrzywdzonej może być kwalifikowane jako przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej z art. 217 k.k., nawet jeśli ma podłoże seksualne.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Pozwala na uwzględnienie kasacji w całości, jeśli jest oczywiście zasadna.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego rozważenia zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 200 § 1 k.k. poprzez uznanie, że nie jest konieczne spełnienie przesłanki działania w celu pobudzenia lub zaspokojenia popędu seksualnego. • Brak prawidłowej kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy w zakresie zarzutów dotyczących wykładni art. 200 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
Zredukowane jednak znaczenia pojęcia innej czynności seksualnej, o której mowa w art. 200 § 1 k.k. do zachowania na podłożu seksualnym jest nieuprawnionym uproszczeniem. • Za inną czynność seksualną w rozumieniu art. 200 § 1 k.k. może zostać uznane jedynie takie zachowanie, które z perspektywy stopnia naruszonych dóbr prawnych, skali szkód, motywacji oraz wszystkich innych czynników rzutujących na ocenę społecznej szkodliwości jest porównywalne do obcowania płciowego. • Nie sposób uznać, by czyn oskarżonego stanowił atak na dobra prawne, porównywalny w jakikolwiek sposób do obcowania płciowego z osobą małoletnią. • Dopiero kiedy atak na wolność seksualną uzyska pewien określony stopień intensywności, możliwe będzie zastosowanie art. 200 § 1 k.k. jako podstawy odpowiedzialności karnej. • Brak normatywnych podstaw, aby zachowania takie oceniać jako 'inną czynność seksualną' wyłącznie ze względu na wiek pokrzywdzonej, choć w realiach sprawy okoliczność ma istotne znaczenie dla oceny społecznej szkodliwości czynu oskarżonego.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Tomasz Artymiuk
członek
Piotr Mirek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Precyzowanie zakresu stosowania art. 200 § 1 k.k. w kontekście 'innej czynności seksualnej' i odróżnienie go od czynów kwalifikowanych z art. 217 k.k., nawet jeśli mają podłoże seksualne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga oceny każdego przypadku indywidualnie pod kątem intensywności naruszenia dóbr prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących przestępstw seksualnych wobec nieletnich, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego precyzuje granice odpowiedzialności karnej w kontekście czynów o mniejszym ciężarze gatunkowym.
“Czy zwykłe 'klepnięcie' w pośladek to przestępstwo seksualne? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 200 k.k.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.