Orzeczenie · 2026-06-18

II KK 163/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-18
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
kasacjaprzestępstwo skarbowewstrzymanie wykonaniasąd najwyższyobsada sąduprzedawnieniekodeks karny skarbowykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego D. D. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt X Ka 1053/24, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt V K 830/22. Skazany D. D. został uznany za winnego popełnienia przestępstw skarbowych i skazany na karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 120 zł każda, a także karę 1 roku pozbawienia wolności. Obrońca złożył kasację, zarzucając m.in. bezwzględne przyczyny odwoławcze (przedawnienie), rażące naruszenia przepisów procesowych oraz niewspółmierność kary. Wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku uzasadniono wagą zarzutu przedawnienia. Sąd Najwyższy, uznając wniosek za zasadny, wstrzymał wykonanie wyroku do czasu rozpoznania kasacji. Uzasadnienie wskazuje na realne ryzyko zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu), gdyż postępowanie przygotowawcze było śledztwem, a sąd odwoławczy orzekał w składzie jednoosobowym, co jest niezgodne z art. 29 § 1 k.p.k. w takich przypadkach. Sąd Najwyższy podkreślił, że wstrzymanie wykonania kary jest środkiem wyjątkowym, stosowanym, gdy jej wykonanie przed rozpoznaniem kasacji mogłoby spowodować nieodwracalne skutki dla skazanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w przypadku podejrzenia zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, zwłaszcza nienależytej obsady sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy orzekał w składzie jednoosobowym mimo braku podstaw prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku skazującego jest zasadny, gdy istnieje podejrzenie zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest zasadny, jeśli wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji mogłoby spowodować zbyt poważne i nieodwracalne następstwa dla skazanego, co może mieć miejsce w sytuacji stwierdzenia przez Sąd Najwyższy z urzędu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania wyroku jest uzasadnione, gdy jego wykonanie przed rozpoznaniem kasacji może prowadzić do nieodwracalnych skutków dla skazanego. W niniejszej sprawie, analiza akt wskazała na realne ryzyko zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu), ponieważ sąd odwoławczy orzekał w składzie jednoosobowym, mimo że postępowanie przygotowawcze było śledztwem, co narusza art. 29 § 1 k.p.k.

Czy sąd odwoławczy może orzekać w składzie jednoosobowym, gdy postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie śledztwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie śledztwa, sąd odwoławczy nie może orzekać w składzie jednoosobowym na zasadzie wyjątku przewidzianego w art. 449 § 2 k.p.k. Orzekanie w takim składzie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy postępowanie przygotowawcze było śledztwem, nie istniała możliwość ukształtowania składu sądu odwoławczego w odstępstwie od reguły z art. 29 § 1 k.p.k. i wyznaczenia składu jednoosobowego na zasadzie wyjątku z art. 449 § 2 k.p.k. Orzekanie w takim składzie przez sąd odwoławczy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględniono wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku
Strona wygrywająca
D. D.

Strony

NazwaTypRola
D. D.osoba_fizycznaskazany
A. C.osoba_fizycznaoskarżona
A. sp. z o.o.spółkapodmiot odpowiedzialny za korzyść majątkową

Przepisy (27)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie skutkuje koniecznością uchylenia wyroku.

k.k.s. art. 18 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za podżeganie lub pomocnictwo do przestępstwa skarbowego.

k.k.s. art. 20 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za usiłowanie przestępstwa skarbowego.

k.k.s. art. 76 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za określone przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za określone przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za określone przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za określone przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 9 § § 1 i 3

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za określone przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 37 § § 1 pkt 1 in fine

Kodeks karny skarbowy

Okoliczność popełnienia czynu w warunkach kwalifikujących.

k.k.s. art. 19 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za określone przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 38 § § 2 pkt 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa wymierzenia kary grzywny.

k.k.s. art. 39 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa łączenia kar grzywny.

k.p.k. art. 113 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe.

k.p.k. art. 44 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odpowiedzialności karnoskarbowej.

Ord.pod. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia.

k.p.k. art. 71 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sporządzenia aktu oskarżenia.

k.p.k. art. 313 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wydania wyroku skazującego bez rozprawy.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

Zasada domniemania niewinności.

k.p.k. art. 4 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy stosowania przepisów prawa.

Ord.pod. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia karalności.

Ord.pod. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przerwania biegu przedawnienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguła dotycząca składu sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 449 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od reguły dotyczącej składu sądu odwoławczego, który nie miał zastosowania w tej sprawie.

k.k.w. art. 9 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Reguła dotycząca wykonalności orzeczeń.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznania sprawy poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podejrzenie zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu odwoławczego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). • Potencjalne nieodwracalne skutki wykonania kary przed rozpoznaniem kasacji.

Odrzucone argumenty

Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Godne uwagi sformułowania

Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia ma charakter wyjątkowy, jako odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 9 § 2 k.k.w. • Decyzja taka będzie uzasadniona wówczas, gdy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa. • Pozytywna weryfikacja tej okoliczności winna zatem implikować konkluzję o zaistnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w przypadku podejrzenia zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, zwłaszcza nienależytej obsady sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy orzekał w składzie jednoosobowym mimo braku podstaw prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi procesowe, nawet w sprawach karnych skarbowych, i jak mogą one wpłynąć na przebieg postępowania na etapie kasacyjnym. Wstrzymanie wykonania kary jest ważnym aspektem dla skazanego.

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku: błąd proceduralny może uratować skazanego przed więzieniem?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst