II K 74/25

Sąd Rejonowy w Nowym SączuNowy Sącz2025-04-24
SAOSKarneprawo karneWysokarejonowy
stan wyższej koniecznościnieprowadzenie pojazducofnięte uprawnieniaratowanie zdrowiakodeks karnyuniewinnieniekpkkkw

Podsumowanie

Sąd uniewinnił oskarżonego od prowadzenia pojazdu bez uprawnień, uznając jego działanie za usprawiedliwione stanem wyższej konieczności ratowania zdrowia partnerki.

Oskarżony R.W. został oskarżony o prowadzenie pojazdu mechanicznego pomimo cofniętych uprawnień. W trakcie procesu ustalono, że prowadził pojazd w sytuacji, gdy jego partnerka źle się poczuła i straciła przytomność, a on sam jechał w celu zawiezienia jej do szpitala. Sąd uznał, że działanie oskarżonego mieściło się w kategorii stanu wyższej konieczności, co wyłączyło jego karalność.

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu rozpoznał sprawę R.W., oskarżonego o prowadzenie pojazdu mechanicznego w dniu 10 sierpnia 2024 r. w B., mimo cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami. Oskarżony przyznał się do kierowania pojazdem, jednak jego obrona opierała się na okolicznościach faktycznych. Ustalono, że oskarżony wsiadł za kierownicę, gdy jego partnerka B.D. źle się poczuła i straciła orientację, a następnie straciła przytomność. Oskarżony podjął decyzję o zawiezieniu jej do szpitala w G., gdzie była wcześniej leczona. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonego, uznał, że działanie R.W. wypełniło znamiona stanu wyższej konieczności, zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu karnego. Bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia partnerki nie mogło być inaczej uniknięte, a poświęcone dobro (bezpieczeństwo w ruchu drogowym) miało niższą wartość niż ratowane dobro (zdrowie i życie ludzkie). W związku z tym, sąd uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu, a koszty procesu obciążyły Skarb Państwa, który dodatkowo zwrócił oskarżonemu koszty zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli niebezpieczeństwo nie mogło być inaczej uniknięte, a ratowane dobro ma wyższą wartość niż poświęcone dobro.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżony działał w celu ratowania zdrowia swojej partnerki, która źle się poczuła i straciła przytomność. Zagrożenie było bezpośrednie i nie mogło być inaczej uniknięte, a ratowanie życia/zdrowia miało priorytet nad przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

R. W.

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznaoskarżony
B. D.osoba_fizycznaświadek
A. W.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 180a

Kodeks karny

k.k. art. 26 § § 1

Kodeks karny

Stan wyższej konieczności jako kontratyp wyłączający karalność czynu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działanie w stanie wyższej konieczności w celu ratowania zdrowia partnerki.

Godne uwagi sformułowania

Samo jednak wypełnienie znamion przedmiotowych czynu zabronionego, w tym przypadku z art. 180a kk, nie jest równoznaczne z popełnieniem przestępstwa. Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcane przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego. Poświęcił więc dobro niższej wartości, od dobra ratowanego, czyli zdrowia drugiego człowieka.

Skład orzekający

Wojciech Langer

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania stanu wyższej konieczności jako kontratypu w sprawach o prowadzenie pojazdu bez uprawnień, gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia."

Ograniczenia: Każdorazowa ocena stanu wyższej konieczności jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo karne może uwzględniać ludzkie sytuacje i ratować życie, nawet kosztem formalnych przepisów. Jest to przykład zastosowania zasady sprawiedliwości w praktyce.

Czy można prowadzić bez prawa jazdy, by ratować życie? Sąd odpowiada: TAK, w stanie wyższej konieczności!

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II K 74/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia Wojciech Langer Protokolant: Jakub Wastag po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy R. W. syna C. i M. z domu L. urodzonego (...) w Z. oskarżonego o to, że: w dniu 10 sierpnia 2024 r. o godz. 13:45 w B. , rejonu (...) , na drodze publicznej, prowadził pojazd mechaniczny marki V. o numerze rejestracyjnym (...) , nie stosując się do decyzji (...) (...) nr (...) (...) (...) z dnia 17 czerwca 2011 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, C w związku z nie poddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, tj. o przestępstwo z art. 180a kk I. uniewinnia oskarżonego R. W. od zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa; II. na zasadzie art. 632 pkt 2 kpk zasądza od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego R. W. kwotę 1.200 (tysiąc dwieście) złotych wraz z kwotą 276 (dwieście siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem podatku od towarów i usług, czyli łącznie 1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy w toku postępowania przygotowawczego i sądowego. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 74/25 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. USTALENIE FAKTÓW 1.Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. R. W. w dniu 10 sierpnia 2024 r. o godz. 13:45 w B. , rejonu (...) , na drodze publicznej, prowadził pojazd mechaniczny marki V. o numerze rejestracyjnym (...) , nie stosując się do decyzji (...) (...) nr (...) (...) (...) z dnia 17 czerwca 2011 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, C w związku z nie poddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, tj. o przestępstwo z art. 180a kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty (...) (...) 17 czerwca 2011r. wydał wobec R. W. decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, C. R. W. 10 sierpnia 2024r. przyjechał wraz ze swoją partnerką B. D. samochodem marki V. nr rej. (...) z L. do N. . Samochodem kierowałA wówczas B. D. . W drodze powrotnej z N. kierująca B. D. źle się poczuła, zaczęła tracić orientację. W związku z tym zjechała na pobocze, gdzie jej miejsce za kierownicą, na jej wyraźną prośbę, zajął R. B. , który następnie z dużą prędkością ruszył w stronę G. , by jak najszybciej dotrzeć do tamtejszego szpitala, gdyż B. D. , chciała by zawieść ją właśnie tam, gdzie była już leczona w przeszłości, gdy doznała mikroudaru. W B. pojazd prowadzony już przez R. W. został, z uwagi na nadmierną prędkość, zatrzymany przez patrol (...) . W czasie kontroli drogowej stan B. D. zaczął się coraz bardziej pogarszać, wymiotowała i straciła przytomność. Na miejsce wezwana została karetka, która przybyła po dłuższej chwili z N. i zabrała ją do szpitala w G. . B. D. przytomność odzyskała w karetce. zeznania A. W. 6 decyzja (...) (...) , dokumentacja medyczna B. D. , 12, 26, wyjaśnienia R. W. 23, 38, 61 zeznania B. D. , 32, 62 1.Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty OCena DOWOdów 1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.1 zeznania A. W. Policjant A. W. wskazał w swoich zeznaniach na powód zatrzymania samochodu w B. , opisał też, że pasażerka pojazdu źle się czuła, co wymagało wezwania na miejsce karetki pogotowia, która według niego przyjechała po dłuższej chwili. Wg niego stan kobiety nie pozwalał by prowadziła ona pojazd. Sąd uznał jego zeznania za wiarygodne i wykorzystał je przy dokonywaniu ustaleń faktycznych. decyzja (...) (...) , dokumentacja medyczna B. D. , Ani forma, ani treść wymienionych dowodów, nie były kwestionowane. Dlatego też Sąd wykorzystał je przy dokonywaniu ustaleń faktycznych. wyjaśnienia R. W. Oskarżony w swoich wyjaśnieniach opisał sekwencję wydarzeń z 10 sierpnia 2024r., w tym kiedy i dlaczego wsiadł za kierownicę, oraz dlaczego w sytuacji złego samopoczucia partnerki ruszył w stronę (...) szpitala, odniósł się on także ze szczegółami do pogarszającego się stanu B. D. . Jego wyjaśnienia są zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym, dlatego też Sąd dał im wiarę i wykorzystał je przy dokonywaniu ustaleń faktycznych. zeznania B. D. , Świadek opisała kto prowadził pojazd do N. i w drodze powrotnej, oraz dlaczego nastąpiła zmiana kierowcy. Podała ona co działo się z nią w drodze powrotnej, wskazując, że wymiotowała i traciła przytomność już po zatrzymaniu samochodu przez (...) . B. D. oświadczyła, że objawy te były identyczne z objawami mikroudaru jaki miała w przeszłości, co spowodowało jej lęk o własne zdrowie, a także że prosiła oskarżonego by zawiózł ją do (...) szpitala, gdzie była leczona wcześniej i gdzie znajdowała się jej pełna dokumentacja medyczna. Sąd dał wiarę jej zeznaniom i wykorzystał je przy dokonywaniu ustaleń faktycznych. 1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☒ 3.5. Uniewinnienie I R. W. Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia Stan faktyczny ustalony powyżej był bezsporny. Został on ustalony w oparciu o zbieżne ze sobą dowody. W jego świetle nie ulega wątpliwości, iż oskarżony R. W. 10 sierpnia 2024r. w B. kierował samochodem, nie stosując się do decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, C. Samo jednak wypełnienie znamion przedmiotowych czynu zabronionego, w tym przypadku z art. 180a kk , nie jest równoznaczne z popełnieniem przestępstwa. Zgodnie z art. 26 § 1 kk nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcane przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego. Bezpośredniość niebezpieczeństwa oznacza, że "zwłoka w podjęciu działań ratowniczych mogłaby uczynić takie działania bezprzedmiotowymi" (A. Zoll, Kodeks karny, część ogólna, Zakamycze 2000, s. 237). Kontratypem stanu wyższej konieczności objęte są również sytuacje, w których osoba trzecia ratuje dobro dysponenta dobra zagrożonego, co uwzględnia zasadę solidarności społecznej, która nie pozwala stać biernie w sytuacji zagrożenia innego człowiek (tak M. Królikowis, R. Zawłocki (red.) Kodeks karny. Część ogólna. Tom 1, Warszawa 2010, s. 789). "Dla zastosowania kontratypu stanu wyższej konieczności, zakładającego celowe zachowanie adresata wspomnianej normy, niezbędne jest poczynienie określonego ustalenia co do strony podmiotowej zachowania danej osoby, mianowicie, że była ona świadoma, iż chronionemu prawem dobru zagraża niebezpieczeństwo, że jest ono bezpośrednie oraz że osoba ta działała z intencją ratowania dobra przedstawiającego wartość wyższą kosztem dobra o niższej wartości" (wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2019r., IV KK 230/18). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że oskarżony zaczął prowadzić samochód po tym, gdy B. D. źle się poczuła i on zajął jej miejsce za kierownicą. Zrobił to by zawieść ją do (...) szpitala, B. D. bała się bowiem, że może mieć kolejny mikro udar. Oskarżony działał więc w celu uchylenia niebezpieczeństwa dla zdrowia swojej partnerki. Niebezpieczeństwo to miało bezpośredni charakter, stan zdrowia pogarszał się dynamicznie, łącznie z wymiotami i utratą przytomności. Co najmniej zdrowie B. D. było więc realnie zagrożone. Oskarżony będąc już w pewnej odległości od centrum N. podjął decyzję by szybko jechać do szpitala w G. . Decyzja ta była racjonalna, uzasadniona wcześniejszym leczeniem B. D. właśnie w tamtejszym szpitalu. Biorąc zaś pod uwagę, że karetka z N. do B. , gdzie miało miejsce zatrzymanie oskarżonego, jechała dłuższy czas, stwierdzić trzeba, że podobnego czasu potrzebowałby oskarżony na dotarcie z tego miejsca do szpitala w G. , zwłaszcza biorąc pod uwagę ewentualny ruch samochody w N. i powszechnie znane korki w najbliższej okolicy (...) szpitala, który znajduje się w ścisłym centrum miasta. Niebezpieczeństwa jakie groziło B. D. nie dało się więc inaczej uniknąć. Oskarżony chcąc przy tym ratować zdrowie swojej partnerki poświęcił ogólne dobro prawne w postaci bezpieczeństwa w komunikacji, poprzez złamanie decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Poświęcił więc dobro niższej wartości, od dobra ratowanego, czyli zdrowia drugiego człowieka. R. W. działał tym samym w stanie wyższej konieczności, co powoduje, że nie popełnił on przestępstwa. Dlatego też należało go uniewinnić, a kosztami procesu obciążyć Skarb Państwa. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Uniewinniając oskarżonego Sąd zasądził od Skarbu Państwa na jego rzecz wymienioną w wyroku kwotę, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na etapie postępowania przygotowawczego i sądowego. Podpis

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę