II K 48/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła oskarżonego D.K., który miał posłużyć się podrobionym aktem urodzenia przy składaniu wniosku o zezwolenie na pobyt stały w Polsce. Akt urodzenia wzbudził wątpliwości urzędnika, a późniejsza ekspertyza kryminalistyczna potwierdziła jego sfałszowanie poprzez przerobienie strony personalnej. Oskarżony wyjaśnił, że dokument otrzymał od matki i posługiwał się nim wielokrotnie w różnych urzędach i postępowaniach, nigdy nie budząc wątpliwości co do jego autentyczności. Sąd, analizując wyjaśnienia oskarżonego oraz opinię biegłego, uznał, że D.K. nie miał świadomości, iż dokument był w jakikolwiek sposób przerabiany. Podkreślono, że przez ponad 50 lat życia dokument nie budził zastrzeżeń, a nawet służby konsularne nie wykryły fałszerstwa. Sąd stwierdził, że podrobienie dotyczyło strony personalnej, a nie danych istotnych dla postępowania (np. polskiego pochodzenia), co czyniło działanie oskarżonego nielogicznym. Wobec braku dowodów na świadomość oskarżonego co do fałszerstwa, nawet w formie zamiaru ewentualnego, sąd na mocy art. 17 § 1 pkt 1 kpk w zw. z art. 414 § 1 kpk uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 270 § 1 k.k. Orzeczono również przepadek dowodu rzeczowego (aktu urodzenia) oraz zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 270 § 1 k.k. w kontekście braku świadomości sprawcy co do podrobienia dokumentu oraz znaczenia braku wykrycia fałszerstwa przez organy państwowe.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie brak świadomości jest kluczowy i poparty dowodami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oskarżony, który posłużył się dokumentem, o którego podrobieniu nie wiedział, ponosi odpowiedzialność karną z art. 270 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oskarżony nie ponosi odpowiedzialności, jeśli nie miał świadomości podrobienia dokumentu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że do przypisania odpowiedzialności z art. 270 § 1 k.k. wymagana jest świadomość sprawcy co do podrobienia lub przerobienia dokumentu, co najmniej w formie zamiaru ewentualnego. W tej sprawie oskarżony przez lata posługiwał się dokumentem, który nie budził wątpliwości, a jego przerobienie nie było dla niego oczywiste ani nawet podejrzane.
Czy brak wykrycia fałszerstwa przez organy państwowe przez długi okres czasu może wpływać na ocenę świadomości sprawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wykrycia fałszerstwa przez organy może być argumentem przemawiającym za brakiem świadomości sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że jeśli nawet wyspecjalizowane organy państwowe nie zorientowały się przez wiele lat, że dokument jest podrobiony, to trudno oczekiwać od zwykłego obywatela, niebędącego ekspertem od dokumentów, aby samodzielnie wykrył fałszerstwo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Odpowiedzialność ponosi ten, kto podrobiony lub przerobiony dokument używa jako autentyczny, przy czym musi działać z zamiarem bezpośrednim lub przynajmniej ewentualnym.
Pomocnicze
k.k. art. 44 § § 1
Kodeks karny
Podstawa orzeczenia przepadku dowodu rzeczowego.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu zabronionego.
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uniewinnienia oskarżonego w przypadku braku dowodów winy.
k.p.k. art. 616 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia oskarżonego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony nie miał świadomości, że dokument był podrobiony. • Dokument był używany przez lata bez zastrzeżeń przez różne instytucje. • Fałszerstwo strony personalnej nie miało wpływu na istotę postępowania (polskie pochodzenie). • Brak było racjonalnego interesu w posługiwaniu się podrobionym dokumentem.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób było przyjąć, że oskarżony był świadomy, iż posługuje się dokumentem, który był w jakikolwiek sposób w przeszłości podrobiony • trudno oczekiwać od niego, który nie jest specjalistą z zakresu badania dokumentów, by on sam mógł się o tym zorientować • Fałszowanie dokumentu w przestępczym celu, poprzez jego przerabianie i brak ingerencji w jakiekolwiek dane w nim zawarte (...) już na pierwszy rzut oka wydaje się być całkowicie nielogiczne.
Skład orzekający
Krzysztof Kołodziejczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 270 § 1 k.k. w kontekście braku świadomości sprawcy co do podrobienia dokumentu oraz znaczenia braku wykrycia fałszerstwa przez organy państwowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie brak świadomości jest kluczowy i poparty dowodami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie świadomości sprawcy w przestępstwach formalnych i jak brak takiej świadomości może prowadzić do uniewinnienia, nawet w przypadku użycia sfałszowanego dokumentu.
“Czy można być winnym posłużenia się fałszywym dokumentem, o którego podrobieniu się nie wie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.