II K 453/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kętrzynie, w wyroku z dnia 16 marca 2023 roku (sygn. akt II K 453/22), uniewinnił oskarżoną J. S. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 191 §1a Kodeksu karnego. Oskarżonej zarzucono, że w okresie od października 2020 r. do lipca 2022 r. w Kętrzynie, w celu zmuszenia swojego byłego męża, W. P., do zaniechania korzystania z zajmowanego lokalu mieszkalnego, stosowała przemoc innego rodzaju, wymieniając zamki w drzwiach wejściowych i nie udostępniając nowego klucza. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonej, ustalił, że W. P. wyprowadził się ze wspólnego lokalu w 2019 roku, jeszcze przed orzeczeniem rozwodu, i zamieszkał w innym miejscu, gdzie znajdowało się jego centrum życiowe. Do spornego lokalu w Kętrzynie udawał się jedynie w celu odebrania swoich rzeczy. Sąd podkreślił, że przepis art. 191 §1a kk, wprowadzony w celu ochrony lokatorów przed działaniami właścicieli utrudniającymi korzystanie z lokalu, chroni osoby faktycznie zamieszkujące w lokalu. W ocenie sądu, wymiana zamków przez oskarżoną, choć uniemożliwiła byłemu mężowi dostęp do lokalu, nie wypełniła znamion przestępstwa, ponieważ W. P. nie zajmował już tego lokalu w celach mieszkalnych. Sąd zwrócił uwagę, że Prokuratura Rejonowa w Kętrzynie dwukrotnie odmawiała wszczęcia postępowania w tej sprawie, wskazując na brak znamion czynu zabronionego lub brak danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Sąd podkreślił subsydiarny charakter prawa karnego i wskazał, że ochrona praw W. P. powinna być realizowana na drodze cywilnej, w tym poprzez postępowanie o podział majątku wspólnego. W konsekwencji, sąd na podstawie art. 632 pkt 2 kpk orzekł o ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 191 §1a kk w kontekście faktycznego zamieszkiwania w lokalu oraz subsydiarności prawa karnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między byłymi małżonkami i współwłaścicielami, gdzie jedna strona wymieniła zamki, a druga nie zamieszkuje już w lokalu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wymiana zamków w drzwiach wejściowych do lokalu mieszkalnego i nieudostępnienie nowego klucza, w celu zmuszenia byłego współwłaściciela do zaniechania korzystania z lokalu, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 191 §1a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymiana zamków i nieudostępnienie klucza nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 191 §1a kk, jeśli pokrzywdzony nie zamieszkuje już faktycznie w lokalu i nie ma tam swojego centrum życiowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 191 §1a kk chroni osoby faktycznie zamieszkujące w lokalu. W sytuacji, gdy pokrzywdzony wyprowadził się i nie zamieszkuje w lokalu, wymiana zamków nie stanowi utrudnienia w korzystaniu z zajmowanego lokalu, a jedynie uniemożliwia dostęp do lokalu, który nie jest już przez niego faktycznie zajmowany.
Jaka jest właściwa droga prawna do rozwiązania sporu o dostęp do lokalu mieszkalnego, gdy strony są byłymi współwłaścicielami, a jedna z nich wymieniła zamki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spory dotyczące dostępu do lokalu mieszkalnego, w sytuacji gdy strony są byłymi współwłaścicielami, a jedna z nich wymieniła zamki, powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej, np. w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił subsydiarny charakter prawa karnego i wskazał, że prawo cywilne dysponuje odpowiednimi instrumentami do ochrony praw i interesów stron w takich sytuacjach, co czyni prawo karne środkiem ostatecznym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| W. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| A. i K. z domu G. | inne | inne |
| Dariusz Piotrowski | inne | Prokurator |
| Ewelina Kazberuk | inne | Protokolant |
| K. P. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. P. | osoba_fizyczna | świadek |
| G. L. | inne | świadek |
| J. S. (3) | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 191 § § 1a
Kodeks karny
Przepis ten chroni osoby faktycznie zamieszkujące w lokalu mieszkalnym, stosując przemoc innego rodzaju uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z zajmowanego lokalu. Wymaga faktycznego zajmowania lokalu przez pokrzywdzonego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia oskarżonego.
k.k. art. 17 § §1 pkt 2
Kodeks karny
Podstawa do odmowy wszczęcia dochodzenia z powodu braku znamion czynu zabronionego.
k.p.k. art. 17 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia dochodzenia z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzony nie zamieszkiwał faktycznie w lokalu, co wyłącza zastosowanie art. 191 §1a kk. • Prawo karne ma charakter subsydiarny i w tej sprawie istnieją odpowiednie środki ochrony prawnej w prawie cywilnym. • Wcześniejsze decyzje prokuratury o odmowie wszczęcia postępowania w tej samej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
nie wypełniła znamion art. 191 §1a kk • poprzez pojęcie zajmowany lokal mieszkalny należy rozumieć faktyczne przebywanie w lokalu mieszkalnym, które stanowi jednocześnie zorganizowane centrum życiowe danej osoby • prawo karne stanowi swoiste ultima ratio i winno być wykorzystywane w ostateczności
Skład orzekający
Małgorzata Olejarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 191 §1a kk w kontekście faktycznego zamieszkiwania w lokalu oraz subsydiarności prawa karnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między byłymi małżonkami i współwłaścicielami, gdzie jedna strona wymieniła zamki, a druga nie zamieszkuje już w lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo karne może być niewłaściwym narzędziem do rozwiązywania sporów cywilnych, nawet w sytuacjach, które wydają się oczywiste. Interpretacja przepisu i odwołanie do subsydiarności prawa karnego są interesujące dla prawników.
“Czy wymiana zamków to przestępstwo? Sąd wyjaśnia granice prawa karnego w sporach o mieszkanie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.