II K 278/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kradzieży pszenicy o wartości 20 838,40 zł, dokonanej przez P.R. i jego synów A.R. i K.R. na szkodę dzierżawcy M.Ł. i jego żony B.Ł. Sąd ustalił, że strony łączyła ustna umowa dzierżawy gruntu rolnego od 2009 roku, na mocy której dzierżawca zobowiązał się do oddawania właścicielowi słomy i środków na podatek rolny, a sam pobierał dopłaty ARiMR. Pomimo sprzedaży nieruchomości w maju 2015 roku, sąd uznał, że umowa dzierżawy, wypowiedziana w marcu 2015 roku, obowiązywała w momencie zbiorów (sierpień 2015 roku), a zatem plony należały do dzierżawcy. Oskarżeni nie przyznali się do winy, twierdząc, że M.Ł. wykonywał jedynie zlecone prace polowe, a nie był dzierżawcą. Sąd odrzucił te argumenty jako linię obrony, opierając się na zeznaniach świadków, dokumentach i opinii biegłego. P.R. został skazany na rok pozbawienia wolności, a jego synowie na 8 miesięcy, wszystkie kary z 3-letnim (P.R.) i 2-letnim (synowie) okresem próby. Dodatkowo orzeczono kary grzywny oraz solidarny obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych. Sąd podkreślił społeczną szkodliwość czynu i potrzebę reakcji na zamach na mienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ważności ustnych umów dzierżawy gruntów rolnych, ochrona praw dzierżawcy do pożytków naturalnych po sprzedaży gruntu, kwalifikacja prawna czynu zabrania plonów jako kradzież.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustnej umowy dzierżawy i sprzedaży gruntu. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i karnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustna umowa dzierżawy gruntu rolnego jest ważna i jakie są jej skutki prawne, w tym w zakresie własności pożytków naturalnych po sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustna umowa dzierżawy gruntu rolnego jest ważna. Właściciel gruntu, który zawarł umowę dzierżawy, pozostaje właścicielem pożytków naturalnych do momentu upływu okresu wypowiedzenia umowy, nawet jeśli w międzyczasie sprzedał nieruchomość.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących umowy dzierżawy (art. 693 § 1 kc) oraz na zgromadzonym materiale dowodowym (zeznania świadków, dokumenty), który potwierdził istnienie ustnej umowy dzierżawy i jej wykonywanie. Sprzedaż gruntu nie wpływa na własność pożytków, jeśli umowa dzierżawy nadal obowiązuje.
Czy zabranie i sprzedaż pszenicy zasianej i wyhodowanej przez dzierżawcę na gruncie należącym do właściciela, który następnie sprzedał ten grunt, stanowi kradzież?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zabranie i sprzedaż pszenicy należącej do dzierżawcy przez właściciela gruntu (lub jego synów) stanowi kradzież, ponieważ w momencie zbiorów pożytki naturalne należały do dzierżawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w momencie zbiorów pszenicy, zgodnie z ważną umową dzierżawy, jej właścicielami byli dzierżawcy (M. i B. Ł.). Zabranie i sprzedaż tej pszenicy przez P.R. i jego synów stanowiło przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej, wyczerpując znamiona przestępstwa kradzieży z art. 278 § 1 kk.
Czy oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu, popełniając przestępstwo kradzieży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że oskarżeni P.R., A.R. i K.R. działali wspólnie i w porozumieniu, według określonego podziału ról, dokonując zaboru pszenicy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zeznaniach świadków i samych oskarżonych, którzy przyznali, że wspólnie kosili i sprzedali pszenicę. Sąd uznał, że mieli oni świadomość, iż zabierają zboże należące do dzierżawcy, a ich wyjaśnienia były elementem przyjętej linii obrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. Ł. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| B. Ł. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| H. G. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| D. G. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. R. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| L. B. (1) | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| P. W. | osoba_fizyczna | świadek |
| J. R. | osoba_fizyczna | świadek |
| C. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. K. | osoba_fizyczna | świadek |
| K. P. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| T. D. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| C. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| Z. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| K. P. (2) | osoba_fizyczna | świadek |
| Z. K. | osoba_fizyczna | świadek |
| R. J. | osoba_fizyczna | świadek |
| P. J. | osoba_fizyczna | świadek |
| B. L. | osoba_fizyczna | świadek |
| Ł. R. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 693 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Pomocnicze
k.c. art. 693 § § 2
Kodeks cywilny
Czynsz może być zastrzeżony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju - może być zatem również oznaczony w ułamkowej części pożytków.
k.c. art. 704
Kodeks cywilny
W braku odmiennej umowy, dzierżawę gruntu rolnego można wypowiedzieć na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, inną zaś dzierżawę na sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego.
k.c. art. 794
Kodeks cywilny
Jeżeli umowa dzierżawy gruntu rolnego była zawarta na czas nieoznaczony, stosuje się przepisy o wypowiedzeniu dzierżawy.
k.c. art. 678 § § 1
Kodeks cywilny
Po sprzedaży rzeczy najemcy przysługuje prawo do dalszego używania rzeczy na warunkach najmu, o ile strony nie postanowiły inaczej.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Przepisy o najmie rzeczy stosuje się odpowiednio do dzierżawy.
k.k. art. 18 § § 1
Kodeks karny
Odpowiada za sprawstwo, kto wykonuje czyn zabroniony wspólnie i w porozumieniu z inną osobą.
k.k. art. 53
Kodeks karny
Sąd przy wymiarze kary bierze pod uwagę stopień społecznej szkodliwości czynu, stopień winy, cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
W razie skazania oskarżonego za wykroczenie lub przestępstwo, sąd zasądza od niego zwrot poniesionych przez Skarb Państwa kosztów postępowania.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
W wypadkach, gdy ustawa nie stanowi inaczej, sąd może zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych w całości lub w części, jeżeli stwierdzi, że ich uiszczenie byłoby dla skazanego zbyt uciążliwe ze względu na jego sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie ustnej umowy dzierżawy gruntu rolnego. • Własność pożytków naturalnych (pszenicy) przez dzierżawcę w momencie zbiorów, mimo sprzedaży gruntu. • Zabranie i sprzedaż pszenicy przez właściciela i jego synów jako kradzież. • Działanie oskarżonych wspólnie i w porozumieniu.
Odrzucone argumenty
Brak umowy dzierżawy, a jedynie umowa o świadczenie usług. • Wypowiedzenie umowy dzierżawy jesienią 2014 roku. • Właściciel gruntu jest właścicielem pożytków, nawet jeśli zostały zasiane przez kogoś innego. • Oskarżeni nie mieli świadomości, że zabierają cudzą własność.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: • W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie i ujawnionego w toku przewodu sądowego materiału dowodowego prowadziła do jednoznacznego wniosku, że oskarżeni P. R. , A. R. i K. R. wspólnie i w porozumieniu dopuścili się popełnienia zarzucanego im w akcie oskarżenia czynu zabronionego, działając z zamiarem bezpośrednim, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w sposób zawiniony. • Twierdzenia przeciwne oskarżonych stanowiły natomiast jedynie element przyjętej przez nich nieudolnej linii obrony. • Wobec uznania, że w chwili zbiorów właścicielem pożytków rolnych z przedmiotowej nieruchomości byli M. i B. Ł. , skoszenie, a następnie sprzedaż pszenicy przez P. R. i jego synów stanowiło przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej. • W przekonaniu Sądu jedynie kary pozbawienia wolności była adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonych i stopnia ich zawinienia... • Sąd uznał jednak osatecznie, że dla osiągnięcia wobec oskarżonych celów kary wystarczające było zastsowanie wobec nich środków probacyjnych.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ważności ustnych umów dzierżawy gruntów rolnych, ochrona praw dzierżawcy do pożytków naturalnych po sprzedaży gruntu, kwalifikacja prawna czynu zabrania plonów jako kradzież."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustnej umowy dzierżawy i sprzedaży gruntu. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między właścicielem gruntu a dzierżawcą, gdzie sąd musiał rozstrzygnąć o ważności ustnej umowy i prawach do plonów po sprzedaży ziemi. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów prawa cywilnego i karnego w codziennych sytuacjach rolniczych.
“Ustna umowa dzierżawy i kradzież pszenicy – sąd rozstrzyga spór o plony po sprzedaży ziemi.”
Dane finansowe
WPS: 20 838,4 PLN
naprawienie_szkody: 20 838,4 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.