II K 1478/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Toruniu rozpatrywał sprawę T. S. (1), oskarżonego o obrazę uczuć religijnych na podstawie art. 196 Kodeksu karnego. Oskarżony wystawił na aukcji internetowej obraz, na którym wizerunek Matki Boskiej zastąpiono postacią z kreskówki, a całość nazwano "...". Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonego i zeznania świadków, doszedł do wniosku, że oskarżony nie miał zamiaru znieważenia przedmiotu czci religijnej ani obrażenia uczuć religijnych innych osób. Oskarżony twierdził, że jest fanem postaci z kreskówki, która kojarzyła mu się z dzieciństwem i dziećmi, na które zbierano pieniądze z aukcji. Po otrzymaniu negatywnych komentarzy wskazujących na obraźliwy charakter obrazu, natychmiast zakończył aukcję, mimo ofert kupna. Sąd uznał jego wyjaśnienia za szczere i wiarygodne, podkreślając, że jego zachowanie było raczej bezrefleksyjne niż celowo obraźliwe. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że znieważenie musi mieć charakter obiektywny i być dokonane z pogardą, a nie jedynie jako brak oczekiwanego szacunku. Sąd podkreślił również, że ocena uczuć religijnych powinna być dokonywana z perspektywy przeciętnego wyznawcy, a nie osób o skrajnych poglądach. W konsekwencji, wobec braku wykazania umyślności po stronie oskarżonego oraz braku obiektywnych znamion znieważenia, sąd orzekł uniewinnienie od zarzucanego czynu, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa obrazy uczuć religijnych (art. 196 kk), w szczególności wymogu umyślności, obiektywnego charakteru znieważenia oraz roli formy artystycznej i celu działania.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa karnego, może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych obszarach prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej poprzez modyfikację wizerunku Matki Boskiej na potrzeby aukcji internetowej, z zastąpieniem Dzieciątka Jezus postacią z kreskówki, wypełnia znamiona przestępstwa obrazy uczuć religijnych z art. 196 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie oskarżonego nie wypełniło znamion przestępstwa z art. 196 k.k.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżony nie miał zamiaru znieważenia ani nawet zamiaru ewentualnego obrażenia uczuć religijnych. Jego działania były bezrefleksyjne, a nie celowo obraźliwe. Znieważenie musi mieć charakter obiektywny i być dokonane z pogardą, a nie jedynie jako brak oczekiwanego szacunku. Ocena uczuć religijnych powinna być dokonywana z perspektywy przeciętnego wyznawcy.
Jaka jest obiektywna granica znieważenia przedmiotu czci religijnej w kontekście art. 196 k.k. i czy forma artystyczna lub cel charytatywny mogą wyłączyć odpowiedzialność karną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Znieważenie musi mieć charakter obiektywny, uwzględniający normy kulturowo-obyczajowe, a forma artystyczna lub cel charytatywny nie wyłączają odpowiedzialności, jeśli celem było znieważenie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przypisanie zachowaniu charakteru znieważenia powinno być obiektywne i uwzględniać normy społeczne. Forma artystyczna nie chroni przed odpowiedzialnością, jeśli intencją było znieważenie. Ocena uczuć religijnych powinna być zobiektywizowana i nie opierać się na skrajnych poglądach.
Czy obraza uczuć religijnych może być przypisana osobie, która dowiedziała się o znieważeniu po jakimś czasie lub aktywnie go poszukiwała?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obrażone uczucia religijne muszą być doznane bezpośrednio przez obserwatora zniewagi, a nie przez osoby, które dowiedziały się o niej później lub jej poszukiwały.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obrażony w uczuciach religijnych może być tylko ten, kto był bezpośrednim obserwatorem zniewagi, a nie ten, kto dowiedział się o niej po fakcie lub jej szukał. Pokrzywdzeni, którzy aktywnie monitorowali sytuację, nie mogli być uznani za bezpośrednio obrażonych w rozumieniu art. 196 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. U. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (3)
Główne
k.k. art. 196
Kodeks karny
Przestępstwo obrazy uczuć religijnych popełnione przez publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej. Wymaga umyślności (bezpośredniej lub ewentualnej) oraz obiektywnego znieważenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 632 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania obciążających Skarb Państwa w przypadku uniewinnienia.
k.k. art. 17 § 1
Kodeks karny
Okoliczność wyłączająca odpowiedzialność karną, w tym brak znamion czynu zabronionego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zamiaru popełnienia przestępstwa (bezpośredniego lub ewentualnego). • Zachowanie oskarżonego było bezrefleksyjne, a nie celowo obraźliwe. • Znieważenie musi mieć charakter obiektywny, a nie subiektywny. • Pokrzywdzeni nie byli bezpośrednimi obserwatorami zniewagi. • Forma artystyczna i cel charytatywny nie wyłączają odpowiedzialności, ale w tym przypadku nie doszło do znieważenia. • Ocena uczuć religijnych powinna być zobiektywizowana.
Odrzucone argumenty
Obraz przedstawiał znieważenie przedmiotu czci religijnej. • Działanie oskarżonego obraziło uczucia religijne pokrzywdzonych. • Forma artystyczna nie chroni przed odpowiedzialnością karną.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie znieważające charakteryzuje się wyrażeniem pogardy, chęcią poniżenia lub wyszydzenia • nie można go utożsamiać z samym lekceważeniem, czy brakiem oczekiwanego przez daną grupę wyznaniową szacunku • przypisanie danemu zachowaniu charakteru znieważenia powinno mieć charakter obiektywny i być dokonywane z uwzględnieniem społecznych norm kulturowo-obyczajowych • zadaniem Sądu było zobiektywizowanie owych uczuć religijnych, które są udziałem przeciętnego chrześcijanina i katolika • obrażony w uczuciach religijnych może być ten, kto był obserwatorem zniewagi przedmiotu czci religijnej, a nie ten, który dowiedział się o takim znieważeniu, nawet publicznym, po jakimś czasie lub wręcz poszukiwał informacji o takim znieważeniu • choć można określić jako niewłaściwe, niestosowne i na pewno nieprzemyślane nie było zachowaniem które miało na celu znieważenie kogokolwiek lub obrazę jego uczuć religijnych
Skład orzekający
Aleksandra Marek-Ossowska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa obrazy uczuć religijnych (art. 196 kk), w szczególności wymogu umyślności, obiektywnego charakteru znieważenia oraz roli formy artystycznej i celu działania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa karnego, może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych obszarach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między wolnością artystycznej ekspresji a ochroną uczuć religijnych, co jest tematem budzącym emocje i dyskusje w społeczeństwie. Uniewinnienie z powodu braku zamiaru jest istotnym aspektem prawnym.
“Czy przerobiony obraz Matki Boskiej na aukcji to przestępstwo? Sąd odpowiada: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.