Orzeczenie · 2026-01-20

II GZ 838/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-20
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ZUSrehabilitacja leczniczawłaściwość sądupostanowieniezażaleniesąd administracyjnyubezpieczenia społeczne

Sprawa dotyczyła zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania skargi na orzeczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące potrzeby rehabilitacji leczniczej. WSA w Gdańsku uznał, że zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta RP, sprawy z zakresu działania Prezesa ZUS dotyczące umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności, albo zwolnienia z opłacania składek, są przekazywane do sądów właściwych ze względu na miejsce zamieszkania strony. Ponieważ sprawa nie dotyczyła tych kategorii, a Prezes ZUS ma siedzibę w Warszawie, WSA w Gdańsku przekazał sprawę do WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że WSA w Gdańsku błędnie zinterpretował przepisy. Sąd wskazał, że rozporządzenie dotyczy spraw z zakresu działania Prezesa ZUS, a nie ogólnie spraw Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sprawa dotycząca rehabilitacji leczniczej należy do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezesa ZUS. Właściwość sądu administracyjnego powinna być ustalana na podstawie siedziby jednostki organizacyjnej ZUS wydającej orzeczenie. Dlatego NSA uchylił postanowienie WSA w Gdańsku i zwrócił skarżącej wpis od zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawach dotyczących orzeczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności w zakresie rehabilitacji leczniczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji rozporządzenia o przekazaniu spraw Prezesa ZUS i jego zastosowania do spraw Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy WSA w Gdańsku był właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie ZUS dotyczące potrzeby rehabilitacji leczniczej, czy też sprawa powinna zostać przekazana do WSA w Warszawie ze względu na siedzibę Prezesa ZUS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA w Gdańsku nie był właściwy do przekazania sprawy do WSA w Warszawie na podstawie rozporządzenia dotyczącego spraw Prezesa ZUS, ponieważ sprawa dotyczyła działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie rehabilitacji leczniczej, a nie Prezesa ZUS.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że rozporządzenie dotyczące przekazania spraw dotyczyło wyłącznie spraw z zakresu działania Prezesa ZUS, a nie ogólnie spraw Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sprawa rehabilitacji leczniczej należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a właściwość sądu administracyjnego powinna być ustalana na podstawie siedziby jednostki ZUS wydającej orzeczenie, a nie siedziby Prezesa ZUS.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku o stwierdzeniu niewłaściwości sądu.

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego art. § 1 pkt 2

Dotyczy przekazania spraw z zakresu działania Prezesa ZUS dotyczących umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności, bądź zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 72

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Prezes ZUS jest organem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

u.s.u.s. art. 67 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

W skład Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wchodzą centrala i terenowe jednostki organizacyjne.

u.s.u.s. art. 66

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład jest państwową jednostką organizacyjną z osobowością prawną, z siedzibą w Warszawie. Nadzór nad zgodnością działań sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

u.s.u.s. art. 69 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Do zakresu działania Zakładu należy prowadzenie prewencji rentowej, w tym rehabilitacji leczniczej.

u.s.u.s. art. 68

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 14

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej ZUS.

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 59 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przekazania sprawy sądowi właściwemu.

p.p.s.a. art. 232 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zwrotu wpisu od zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące błędnego zastosowania rozporządzenia Prezydenta RP i niezastosowania art. 13 par. 2 p.p.s.a. były skuteczne. • Sprawa dotyczy działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezesa ZUS, co wyklucza zastosowanie rozporządzenia o przekazaniu spraw Prezesa ZUS. • Właściwość sądu powinna być ustalana na podstawie siedziby jednostki ZUS wydającej orzeczenie, a nie siedziby Prezesa ZUS.

Godne uwagi sformułowania

przytoczona regulacja dotyczy działania Prezesa ZUS • kwestie związane z prewencją rentową należą do wyłącznej kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych • Prezes ZUS nie jest organem rozstrzygającym w sprawach, o których mowa w art. 68 oraz art. 69 u.s.u.s.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawach dotyczących orzeczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności w zakresie rehabilitacji leczniczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji rozporządzenia o przekazaniu spraw Prezesa ZUS i jego zastosowania do spraw Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – właściwości sądu administracyjnego w sprawach ZUS, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych i profesjonalnych pełnomocników.

Kluczowa decyzja NSA: Gdzie skarżyć ZUS? Sąd rozwiewa wątpliwości ws. właściwości miejscowej.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst