II GZ 286/22

II GZ 286/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 5111/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-02
II GSK 1671/23 - Wyrok NSA z 2024-03-05
II GZ 425/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-10
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 2, art. 61 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 63, art. 124
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 5111/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr DMP-IV.4320.9.2021 w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5111/21, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r. w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja należy do grupy aktów administracyjnych podlegających wykonaniu, bowiem jej wykonanie skutkuje zasadniczo brakiem możliwości wykonywania działalności gospodarczej zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.). WSA stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił złożonego w ramach skargi wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pomimo, że ciężar wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako; p.p.s.a.), co do zasady spoczywa na wnioskodawcy. Sąd I instancji podkreślił, że przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały przez skarżącego wskazane, tj. nie wyjaśniono z jaką potencjalną znaczną szkodą, bądź trudnymi do odwrócenia skutkami wiąże się wykreślenie skarżącego z ewidencji przedsiębiorców.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i ponowne merytoryczne i literalne zbadanie faktów oraz wydanie "uczciwego i rzetelnego rozsądzenia".
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów pisma procesowego zgodnego z art. 63 k.p.a. oraz art. 124 k.p.a., a nadto nie odpowiada procedurze pisma procesowego art. 165 k.p.c. oraz art. 123 k.p.k. Wnoszący zażalenie stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest nieoznaczone co do daty sporządzenia jego skargi, sygnatury sprawy, daty wpływu do WSA w Warszawie, a zatem posiada braki, które dyskredytują to postanowienie w obecnej formie jako prawnie skuteczne.
Pismem procesowym z dnia 4 maja 2022 r. działający w imieniu skarżącego pełnomocnik profesjonalny ustanowiony z urzędu poparł wniosek strony złożony w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że decyzja ta narusza prawa i obowiązki skarżącego tym bardziej, że jak wskazywał on, od dnia 12 maja 2020 r. prowadzi działalność gospodarczą. Wskazane okoliczności w znacznym stopniu utrudniają lub wręcz uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że wskazane przez skarżącego w zażaleniu przepisy z ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.) oraz z ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 ze zm.) nie mają zastosowania w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Procedurę przed sądami administracyjnymi regulują przepisy przywołanej powyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. art. 1 p.p.s.a.). Jak stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wskazane w punktach niniejszego przepisu akty administracyjne. Nieuzasadnione jest również twierdzenie skarżącego, iż wydane postanowienie nie spełnia wymogów pisma procesowego, o których mowa w art. 63 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z brzmieniem jego art. 1, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, a zatem jego przepisy nie mają bezpośredniego zastosowania w postępowaniu prowadzonym przed sądem administracyjnym. Przywołany przez skarżącego przepis art. 124 k.p.a. wskazuje elementy składowe postanowienia wydawanego przez organ administracji publicznej w toku prowadzonego przed nim postępowania administracyjnego. Nie jest to zaś to samo postanowienie, które jest wydawane przez sąd administracyjny w postępowaniu incydentalnym, zainicjowanym wnioskiem strony złożonym już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Wprawdzie rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd uwzględnia - w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. - okoliczności wynikające z akt sprawy, jednak z uwagi na to, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ strona w żaden sposób go nie uzasadniła, a zatem nie zostały uprawdopodobnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które wskazywałyby na wystąpienie w sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Aby ocenić, czy rzeczywiście wykreślenie przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej okoliczności do rzeczywistych zdarzeń i faktów, których przedstawienie spoczywało na wnioskującym. Powoływane przez skarżącego okoliczności takie jak utrudnienie, czy uniemożliwienie prowadzenia działalności nie zostały w żaden sposób wykazane, zaś gołosłowne twierdzenie wnioskodawcy w tym zakresie jest niewystarczające dla uwzględnienia przedmiotowego wniosku strony. Mając na uwadze przywołane powyżej wymogi ciążące na stronie domagającej się zastosowania wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, za prawidłową należy uznać ocenę wniosku strony, jakiej dokonał Sąd I instancji.
Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach postanowienia, strona formułując w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - nie przywołała jakichkolwiek okoliczności świadczących o możliwości wystąpienia w związku z jej wykonaniem, którejkolwiek lub obu przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. W takim stanie sprawy, wobec braku uzasadnienia wniosku, WSA pozbawiony został możliwości oceny żądania strony przez pryzmat warunków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a w konsekwencji nie miał podstaw do jego uwzględnienia. Brak wiedzy Sądu I instancji w zakresie rzeczywistego (dającego się zweryfikować), realnego ryzyka wystąpienia znacznej szkody skarżącego lub trudnych do odwrócenia skutków, nie pozwalał zatem na ocenę spełnienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W odniesieniu zaś do wskazanych w zażaleniu argumentów odnoszących się do prawidłowości wydania skarżonej decyzji stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie głównej sprawy merytorycznej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwe – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przesądzenie, czy decyzja w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z CEiDG została wydana zasadnie, a zatem nie podlegają ocenie okoliczności odnoszące się do meritum. Zagadnienie to będzie podlegało ocenie na etapie rozpoznania sprawy głównej co do istoty, kiedy to sąd administracyjny będzie badał prawidłowość wydanej decyzji.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.