Orzeczenie · 2026-06-25

II GSK 891/23Cofnięcie pozwolenia na obrót środkiem glebowym przez przekroczenie niklu

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-25
NSARolnictwoŚredniansa
nawozyśrodki poprawiające właściwości glebynikielnormy jakościcofnięcie pozwoleniaprawo żywnościoweochrona środowiskakontrola jakościprawo administracyjnerolnictwo

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "A." Sp. z o.o. w Z. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o cofnięciu pozwolenia na wprowadzenie do obrotu organiczno-mineralnego środka poprawiającego właściwości gleby "BardeNCal". Decyzja Ministra o cofnięciu pozwolenia została wydana na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, ponieważ kontrola wykazała, że środek "BardeNCal" zawierał 108+26 mg/kg niklu, co znacznie przekraczało dopuszczalną normę 60 mg/kg suchej masy określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo zastosował przepis, a spółce zapewniono czynny udział w postępowaniu. W skardze kasacyjnej spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (Prawo przedsiębiorców) oraz procesowego (p.p.s.a., k.p.a.). Kwestionowała ocenę dowodów i brak rozstrzygnięcia wątpliwości na jej korzyść. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie zostały wykazane usprawiedliwione podstawy. Sąd podkreślił, że przekroczenie dopuszczalnej zawartości niklu jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia pozwolenia, a przepisy krajowe są wiążące, nawet jeśli istnieją inne regulacje UE. NSA uznał, że nie wystąpiły wątpliwości co do stanu faktycznego ani interpretacji prawa, które uzasadniałyby zastosowanie art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców. Sąd nie znalazł również podstaw do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznając, że organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło na podstawie przepisów o kosztach zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie obligatoryjności cofnięcia pozwolenia na obrót produktami rolnymi w przypadku przekroczenia norm zanieczyszczeń, nawet przy próbach powołania się na przepisy UE lub argumenty o braku wątpliwości faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia pozwolenia na obrót środkiem poprawiającym właściwości gleby z powodu przekroczenia zawartości niklu. Interpretacja przepisów UE może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przekroczenie dopuszczalnej zawartości niklu w organiczno-mineralnym środku poprawiającym właściwości gleby stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na jego obrót?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przekroczenie dopuszczalnej zawartości niklu jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia pozwolenia, zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że przekroczenie dopuszczalnej normy niklu (60 mg/kg) w środku poprawiającym właściwości gleby, stwierdzone w badaniach laboratoryjnych, stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na jego obrót. Sąd podkreślił, że przepisy krajowe określające dopuszczalne limity zanieczyszczeń są wiążące i mają na celu ochronę zdrowia ludzi, zwierząt oraz środowiska.

Czy w przypadku wątpliwości co do stanu faktycznego lub interpretacji prawa, organ powinien rozstrzygać na korzyść przedsiębiorcy zgodnie z Prawem przedsiębiorców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w niniejszej sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do stanu faktycznego ani interpretacji prawa, które uzasadniałyby zastosowanie art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wyniki badań laboratoryjnych jednoznacznie wykazały przekroczenie dopuszczalnej zawartości niklu, co wyklucza istnienie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Podobnie, interpretacja przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu nie budziła wątpliwości.

Czy przepisy rozporządzenia UE 2019/1009 dotyczące dopuszczalnej zawartości niklu w produktach nawozowych mogą podważyć krajowe przepisy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy UE nie podważają krajowych regulacji w tym przypadku, ponieważ kategoria "środka organiczno-mineralnego" nie jest wyodrębniona w systemie klasyfikacji UE, a sama spółka nie wykazała, do której kategorii UE jej produkt by należał.

Uzasadnienie

NSA uznał, że produkt skarżącej jest w świetle prawa krajowego środkiem organiczno-mineralnym, który nie ma bezpośredniego odpowiednika w klasyfikacji UE. Nawet jeśli przyjąć niższe limity UE dla polepszaczy organicznych (50 mg/kg), to wynik badania (108+26 mg/kg) nadal przekraczałby ten limit.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki "A." Sp. z o.o. w Z. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (11)

Główne

u.n.i.n. art. 7 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o nawozach i nawożeniu

Przesłanka obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na obrót nawozem lub środkiem wspomagającym uprawę roślin, jeżeli zostanie ujawnione, że zagrażają zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu art. 14 § ust. 1 pkt 3

Określa maksymalną dopuszczalną zawartość niklu (Ni) w nawozach organicznych i organiczno-mineralnych oraz środkach wspomagających uprawę roślin na poziomie 60 mg/kg suchej masy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.p. art. 10 § ust. 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

W przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga na korzyść przedsiębiorcy.

u.p.p. art. 11 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

W przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej, są one rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy.

u.p.p. art. 12

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia prawa materialnego przez organ.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania przez organ.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009

Ustanawia przepisy dotyczące produktów nawozowych UE, określając dopuszczalne zawartości niektórych substancji, w tym niklu (50 mg/kg dla polepszaczy organicznych, 100 mg/kg dla nieorganicznych).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie dopuszczalnej zawartości niklu w środku poprawiającym właściwości gleby stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na jego obrót. • Krajowe przepisy określające dopuszczalne limity zanieczyszczeń są wiążące i mają na celu ochronę zdrowia oraz środowiska. • Brak wystąpienia wątpliwości co do stanu faktycznego lub interpretacji prawa wyklucza zastosowanie art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców. • Wyniki badań laboratoryjnych jednoznacznie wykazały przekroczenie normy niklu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 10 ust. 2 i 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców (brak wątpliwości co do stanu faktycznego i prawa). • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 81a k.p.a. oraz art. 12 u.p.p.) - organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe. • Argumentacja oparta na rozporządzeniu UE 2019/1009, która nie podważa krajowych regulacji w tym przypadku. • Kwestionowanie przyjętej przez ustawodawcę krajowego zasady niedopuszczalności wprowadzania do obrotu środka z przekroczoną zawartością niklu.

Godne uwagi sformułowania

organ właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji, pozwolenie [...] jeżeli zostanie ujawnione, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin zagrażają zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku. • już samo jednorazowe przekroczenie dopuszczalnej normy zanieczyszczeń zobowiązuje organ do cofnięcia pozwolenia • ustawodawca nie przewidział w tym zakresie możliwości miarkowania reakcji organu w zależności od skali czy liczby stwierdzonych naruszeń. • rozwiązanie to znajduje uzasadnienie przede wszystkim w potrzebie zapewnienia skutecznej ochrony życia i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska. • organ oraz sąd są związani obowiązującymi przepisami prawa i nie są uprawnieni do samodzielnego kwestionowania przyjętych przez ustawodawcę wartości granicznych na podstawie odmiennej oceny ryzyka.

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sprawozdawca

Marcin Kamiński

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności cofnięcia pozwolenia na obrót produktami rolnymi w przypadku przekroczenia norm zanieczyszczeń, nawet przy próbach powołania się na przepisy UE lub argumenty o braku wątpliwości faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia pozwolenia na obrót środkiem poprawiającym właściwości gleby z powodu przekroczenia zawartości niklu. Interpretacja przepisów UE może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy bezpieczeństwa produktów rolnych i ochrony środowiska, co jest tematem istotnym dla konsumentów i producentów. Pokazuje, jak rygorystyczne są normy i jakie konsekwencje niesie ich przekroczenie.

“Przekroczenie normy niklu w środku do gleby kosztowało firmę pozwolenie na obrót.”

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst