II GSK 704/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zakwalifikowania umowy zawartej przez spółkę O. K. P. P. i P. Sp. z o.o. z B. B. jako umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług (zlecenia) w celu ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Spółka zleciła przygotowanie materiałów dydaktycznych i przeprowadzenie wykładu na kursie dokształcającym dla pielęgniarek. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że umowa ta miała charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, a nie umowy o dzieło. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, art. 734 k.c. w zw. z art. 750 k.c. oraz art. 627 k.c. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, podkreślił, że o kwalifikacji umowy decyduje jej rzeczywisty przedmiot i sposób wykonywania, a nie nazwa. Sąd podzielił stanowisko sądów niższych instancji, że przygotowanie i przeprowadzenie wykładu, nawet z materiałami dydaktycznymi, nie stanowi dzieła w rozumieniu art. 627 k.c., ponieważ nie jest to osiągnięcie konkretnego, samoistnego rezultatu, lecz świadczenie usług wymagające staranności. NSA wskazał, że wykłady o charakterze dydaktycznym, nawet jeśli są indywidualnie dostosowane, nie spełniają kryteriów dzieła, chyba że mają charakter naukowy, niestandardowy i twórczy. W tej sprawie, ze względu na charakter szkoleniowy i powtarzalność tematyki, umowa została prawidłowo zakwalifikowana jako umowa o świadczenie usług, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja umów cywilnoprawnych (o dzieło vs. zlecenie) w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, zwłaszcza w przypadku umów związanych z działalnością dydaktyczną i szkoleniową.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe jest ustalenie, czy przedmiot umowy można uznać za 'dzieło' w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowa na przygotowanie materiałów dydaktycznych i przeprowadzenie wykładu stanowi umowę o dzieło, czy umowę o świadczenie usług (zlecenie) w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa na przygotowanie materiałów dydaktycznych i przeprowadzenie wykładu nie stanowi umowy o dzieło, lecz umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.
Uzasadnienie
Przygotowanie i przeprowadzenie wykładu, nawet z materiałami, nie jest osiągnięciem konkretnego, samoistnego rezultatu, lecz świadczeniem usług wymagającym staranności. Wykłady o charakterze dydaktycznym nie spełniają kryteriów dzieła, chyba że mają charakter naukowy, niestandardowy i twórczy. W tej sprawie charakter szkoleniowy i powtarzalność tematyki przesądziły o kwalifikacji jako umowy o świadczenie usług.
Przepisy (13)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e)
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o dzieło jest umową o 'rezultat usługi'.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Pomocnicze
ustawa o świadczeniach art. 102 § ust. 5 pkt 24
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 109 § ust. 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
Istota umowy zlecenia polega na tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jest to zobowiązanie starannego działania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b)
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 21
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Ochronie prawa autorskiego nie podlegają działania o charakterze odtwórczym, polegające na wykonywaniu czynności wymagających określonej wiedzy i zdolności do jej przekazywania.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa na przygotowanie materiałów dydaktycznych i przeprowadzenie wykładu jest umową o świadczenie usług (zlecenie), a nie umową o dzieło. • Przygotowanie i przeprowadzenie wykładu nie stanowi dzieła w rozumieniu art. 627 k.c., ponieważ nie jest to osiągnięcie konkretnego, samoistnego rezultatu. • Działania o charakterze odtwórczym, polegające na wykonywaniu czynności wymagających określonej wiedzy i zdolności do jej przekazywania, nie podlegają ochronie prawa autorskiego jako dzieło.
Odrzucone argumenty
Umowa na przygotowanie materiałów dydaktycznych i przeprowadzenie wykładu jest umową o dzieło, ponieważ strony określiły rezultat w postaci opracowania materiałów i przeprowadzenia wykładu. • Umowa miała charakter umowy o dzieło, gdyż spółka była zainteresowana osiągnięciem rezultatu w postaci przeprowadzenia wykładu. • Istotnym elementem wskazującym na umowę o dzieło są postanowienia umowy dotyczące wydania materiałów i narzędzi oraz rozliczenia się z nich.
Godne uwagi sformułowania
Umowa o dzieło jest umową o 'rezultat usługi'. • Przedmiotem umowy o dzieło jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie. • Umowę zlecenia zalicza się do zobowiązań starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. • Przygotowanie wykładu, nawet gdy przekazywana w nim wiedza wykracza poza zwykły poziom i granice programowe oraz jest w sposób indywidualny dostosowywana do potrzeb słuchaczy, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że w takim wypadku mamy do czynienia z dziełem. • O prawidłowej kwalifikacji umowy cywilnoprawnej nie decyduje nazwa umowy czy jej stylistyka, lecz rzeczywisty przedmiot umowy, okoliczności jej zawarcia oraz sposób i okoliczności jej wykonywania.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Joanna Kabat-Rembelska
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów cywilnoprawnych (o dzieło vs. zlecenie) w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, zwłaszcza w przypadku umów związanych z działalnością dydaktyczną i szkoleniową."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe jest ustalenie, czy przedmiot umowy można uznać za 'dzieło' w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki podatkowe i składkowe. Interpretacja NSA jest istotna dla wielu przedsiębiorców i wykonawców.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? NSA rozstrzyga, kiedy wykład rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.