Orzeczenie · 2016-09-27

II GSK 657/15Zwrot środków unijnych naruszenie pzp korekta finansowa 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2016-09-27
NSAInneWysokansa
zamówienia publiczneśrodki unijnekorekta finansowapzpzwrot dofinansowaniaproceduryNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Łódzkiego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję Zarządu o zwrocie Gminie kwoty 833.827,53 zł wraz z odsetkami. Zwrot miał nastąpić z powodu naruszenia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (pzp) przy przedłużeniu terminu składania ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Gmina modyfikowała SIWZ i przedłużyła termin składania ofert, nie publikując tej zmiany w Biuletynie Zamówień Publicznych (BZP). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Gmina postąpiła zgodnie z art. 38 ust. 6 pzp w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia, który nie nakładał obowiązku publikacji w BZP zmiany terminu składania ofert, jeśli nie prowadziła ona do zmiany treści ogłoszenia. Sąd I instancji podkreślił również naruszenie zasady ochrony zaufania, wskazując, że Instytucja Zarządzająca dwukrotnie kontrolowała postępowanie i nie znalazła podstaw do nałożenia korekty finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Zarządu, uznał ją za nieuzasadnioną. Sąd II instancji stwierdził, że choć Gmina naruszyła art. 38 ust. 4a pzp poprzez brak publikacji zmiany terminu składania ofert w BZP, to jednak nałożenie korekty finansowej przez Zarząd było nieprawidłowe. NSA wskazał, że powiązanie naruszenia z obowiązkiem zwrotu środków nie znajduje oparcia w przepisach, a Zarząd nie wykazał związku naruszenia z prawem wspólnotowym ani podstawy w taryfikatorze do zastosowania korekty. Sąd podkreślił, że Zarząd nie może działać dowolnie i musi wykazać racjonalne podstawy do nałożenia korekty, co w tej sprawie nie miało miejsca. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną Zarządu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów pzp dotyczących obowiązku publikacji zmian w BZP, zasady nakładania korekt finansowych w projektach UE, zasada ochrony zaufania i legalizmu w działaniu organów administracji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 38 pzp z 2009 r. oraz specyficznych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przedłużenie terminu składania ofert w postępowaniu o zamówienie publiczne, będące modyfikacją SIWZ, ale nieprowadzące do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, wymaga publikacji w Biuletynie Zamówień Publicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zmiana treści SIWZ nie prowadzi do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, a przepis art. 38 ust. 6 pzp w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia nie nakładał takiego obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że Gmina postąpiła zgodnie z art. 38 ust. 6 pzp, który nie wymagał publikacji w BZP zmiany terminu składania ofert, jeśli nie wpływała ona na treść ogłoszenia. NSA co prawda wskazał na naruszenie art. 38 ust. 4a pzp, ale uznał, że nie uzasadniało to nałożenia korekty finansowej.

Czy naruszenie procedury zamówień publicznych, polegające na braku publikacji zmiany terminu składania ofert w BZP, uzasadnia nałożenie korekty finansowej i zwrot środków unijnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli naruszenie nie jest powiązane z prawem wspólnotowym, nie ma podstawy w taryfikatorze, a organ nie wykazał racjonalnych przesłanek do zastosowania korekty.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że samo naruszenie pzp nie jest wystarczające do nałożenia korekty. Konieczne jest wykazanie naruszenia prawa wspólnotowego, związku z taryfikatorem oraz racjonalnych podstaw działania organu. Zarząd nie wykazał tych przesłanek, a jego działanie było dowolne.

Czy organ może nałożyć korektę finansową na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania lub w sposób dowolny interpretując przepisy i taryfikator?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie narusza zasady praworządności, legalizmu i zaufania obywateli do organów państwa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że działanie Zarządu, który nie wykazał podstawy prawnej do nałożenia korekty i dowolnie stosował taryfikator, jest niedopuszczalne i narusza podstawowe zasady porządku prawnego.

Czy późniejsza zmiana interpretacji przepisów przez organ może stanowić podstawę do żądania zwrotu środków, jeśli beneficjent postępował zgodnie z obowiązującym wówczas prawem?

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie narusza zasadę ochrony zaufania.

Uzasadnienie

WSA wskazał, że Gmina miała prawo oczekiwać, że skoro wcześniejsze kontrole nie wykazały podstaw do korekty, to późniejsza zmiana interpretacji nie powinna skutkować zwrotem środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Zarządu Województwa Łódzkiego od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (12)

Główne

pzp art. 38 § ust. 4a

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Zmiana treści SIWZ prowadząca do zmiany treści ogłoszenia wymaga publikacji w BZP. W dacie zdarzenia, przed nowelizacją z 2009 r., przedłużenie terminu składania ofert nie zawsze było traktowane jako zmiana treści ogłoszenia obligująca do zawiadomienia UZP.

pzp art. 38 § ust. 6

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Przepis regulujący postępowanie w odniesieniu do zmiany treści SIWZ nieprowadzącej do zmiany treści ogłoszenia. Przed nowelizacją z 2009 r. nie zawsze wymagał publikacji w BZP.

ufp art. 184

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur.

ufp art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. art. 2 § pkt 7

Definicja nieprawidłowości skutkującej szkodą w budżecie UE.

Pomocnicze

pzp art. 36 § ust. 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Informacja o miejscu oraz terminie składania i otwarcia ofert stanowi obligatoryjny element SIWZ.

pzp art. 41 § pkt 10

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Informacja o miejscu oraz terminie składania i otwarcia ofert stanowi obligatoryjny element ogłoszenia o zamówieniu.

uzppr art. 37

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie nie stosuje się przepisów kpa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina nie naruszyła przepisów pzp, ponieważ przedłużenie terminu składania ofert nie wymagało publikacji w BZP zgodnie z art. 38 ust. 6 pzp w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia. • Nałożenie korekty finansowej przez Zarząd było nieuzasadnione, ponieważ nie wykazano naruszenia prawa wspólnotowego, nie było podstaw w taryfikatorze, a działanie organu było dowolne. • Naruszenie zasady ochrony zaufania poprzez zmianę stanowiska organu po wcześniejszych kontrolach bez podstaw.

Odrzucone argumenty

Gmina naruszyła art. 38 ust. 4a pzp poprzez brak publikacji zmiany terminu składania ofert w BZP. • Naruszenie procedur zamówień publicznych uzasadnia nałożenie korekty finansowej i zwrot środków unijnych.

Godne uwagi sformułowania

zmiana ta miała charakter zmiany prawotwórczej • przedłużenie terminu składania ofert nie zawsze było traktowane jako zmiana treści ogłoszenia • narusza podstawowe normy praworządnego i demokratycznego państwa • naruszenie zasady ochrony zaufania • nie można stawiać stronie zarzutu, że postępując zgodnie z art. 38 ust. 6 pzp, naruszyła inne przepisy tego aktu prawnego • nie ma usprawiedliwionych podstaw • spór dotyczy tego, czy to przesunięcie powinno być publikowane w BZP • nie wypełnia prawem przewidzianych warunków dla prawidłowo stawianego zarzutu • niepotrzebnie odwoływał się w swojej argumentacji do rozważań na temat art. 37 uzppr, skoro ten przepis nie był stosowany • wadliwe jest jego uzasadnienie, które koncentruje się na wykazaniu, że Gmina nie naruszyła art. 38 ust. 4a pzp • zmiana terminu składania ofert i ich otwarcia dokonana w siwz jest zmianą skutkującą zmianą ogłoszenia o przetargu i wymaga ona stosownych działań • powiązanie przez Zarząd stwierdzonego naruszenia z obowiązkiem zwrotu wyliczonej kwoty dofinansowania nie znajduje oparcia w przepisach prawa • zupełnie niezrozumiałe jest działanie Zarządu, który twierdzi, że taryfikator nie posiada stosownego odniesienia do stwierdzonych naruszeń, jednak organ dla dokonania korekty przyjmuje naruszenie najbardziej zbliżone do ustalonego w tym przypadku • Takie działanie w ocenie NSA jest niedopuszczalne, bo narusza podstawowe zasady porządku prawnego

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący

Zbigniew Czarnik

sprawozdawca

Dorota Dąbek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów pzp dotyczących obowiązku publikacji zmian w BZP, zasady nakładania korekt finansowych w projektach UE, zasada ochrony zaufania i legalizmu w działaniu organów administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 38 pzp z 2009 r. oraz specyficznych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansów publicznych i środków unijnych, a także interpretacji przepisów zamówień publicznych. Pokazuje konflikt między organem a beneficjentem i zasady praworządności.

“Czy brak publikacji zmiany terminu w BZP oznacza utratę unijnych pieniędzy? NSA wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 833 827,53 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst