II GSK 2910/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na pismo Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 18 grudnia 2024 r. Rzecznik, działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, stwierdził naruszenie praw pacjentki E. D. do świadczeń zdrowotnych przez S. Sp. z o.o. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając, że pismo Rzecznika nie jest decyzją administracyjną ani zaskarżalnym postanowieniem, a jedynie informacją o stwierdzonym naruszeniu, nieposiadającą cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach. Sąd I instancji powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym takie pisma Rzecznika nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując błędną wykładnię przepisów ustawy o prawach pacjenta oraz uznanie, że pismo Rzecznika nie jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym zaskarżeniu. Podniosła również zarzuty naruszenia Konstytucji RP dotyczące prawa do sądu i zasady równości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o prawach pacjenta, wystąpienie Rzecznika ma charakter informacyjny i postulatywny, a nie władczy. Zaskarżalne jest jedynie rozstrzygnięcie Rzecznika wydane na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 u.p.p. (o niestwierdzeniu naruszenia praw pacjenta), o czym stanowi art. 53 ust. 3a u.p.p., który jest przepisem szczególnym wobec art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponieważ zaskarżone pismo Rzecznika nie było decyzją administracyjną ani aktem z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych i konstytucyjnych zostały uznane za bezzasadne w świetle braku kognicji sądu administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii niedopuszczalności skargi na pismo Rzecznika Praw Pacjenta stwierdzające naruszenie praw pacjenta.
Dotyczy specyficznej sytuacji pisma Rzecznika Praw Pacjenta, a nie innych form jego działania lub rozstrzygnięć innych organów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo Rzecznika Praw Pacjenta stwierdzające naruszenie praw pacjenta, skierowane do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, stanowi akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo Rzecznika Praw Pacjenta stwierdzające naruszenie praw pacjenta, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o prawach pacjenta, nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych.
Uzasadnienie
Pismo Rzecznika ma charakter informacyjny i postulatywny, nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach adresata, a jedynie informuje o stwierdzonym naruszeniu. Zaskarżalne są jedynie rozstrzygnięcia Rzecznika o niestwierdzeniu naruszenia praw pacjenta (art. 53 ust. 3a u.p.p.), co stanowi przepis szczególny wobec ogólnych zasad kognicji sądów administracyjnych.
Czy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, w którego działalności Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził naruszenie praw pacjenta, jest stroną postępowania przed Rzecznikiem i ma prawo do zaskarżenia pisma Rzecznika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, w którego działalności Rzecznik stwierdził naruszenie praw pacjenta, nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 53 ust. 3a u.p.p. i nie przysługuje mu prawo do zaskarżenia pisma Rzecznika do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Przepis art. 53 ust. 3a u.p.p. ogranicza prawo do skargi do sądu administracyjnego do wnioskodawcy, w przypadku utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Rzecznika o niestwierdzeniu naruszenia praw pacjenta. Podmiot leczniczy nie jest wymieniony jako strona uprawniona do skargi w tym trybie.
Przepisy (10)
Główne
u.p.p. art. 53 § 3a
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
W przypadku utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Rzecznika o niestwierdzeniu naruszenia praw pacjenta, wnioskodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jest to przepis szczególny ograniczający kognicję sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej, gdy zarzuty okazały się niezasadne.
Pomocnicze
u.p.p. art. 53 § 1 pkt 2
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Wystąpienie Rzecznika do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o stwierdzeniu naruszenia praw pacjenta nie jest aktem zaskarżalnym do sądu administracyjnego.
u.p.p. art. 53 § 1 pkt 4
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Formułowanie przez Rzecznika opinii lub wniosków co do sposobu załatwiania sprawy oraz żądanie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub zastosowania sankcji służbowych ma charakter postulatywny i nie stanowi rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zaskarżone wystąpienie Rzecznika nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tym samym nie podlega zaskarżeniu na tej podstawie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, badając z urzędu nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Cechy decyzji administracyjnej, których brak w piśmie Rzecznika.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada równego traktowania stron (zarzut naruszenia).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo Rzecznika Praw Pacjenta stwierdzające naruszenie praw pacjenta nie jest aktem zaskarżalnym do sądu administracyjnego. • Przepis art. 53 ust. 3a u.p.p. stanowi lex specialis wobec ogólnych przepisów p.p.s.a. dotyczących kognicji sądów administracyjnych. • Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 53 ust. 3a u.p.p. i nie ma prawa do zaskarżenia pisma Rzecznika.
Odrzucone argumenty
Pismo Rzecznika Praw Pacjenta jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. • Odrzucenie skargi narusza prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP) i zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
pismo organu informującym podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych o stwierdzeniu naruszenia prawa pacjenta • nie posiada cech charakterystycznych dla decyzji administracyjnej • ma jedynie charakter opiniodawczo-wnioskujący • niewiążące inicjatywy procesowe Rzecznika, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych • utrwalone w doktrynie i orzecznictwie jest stanowisko, które podziela również Naczelny Sąd Administracyjny • nie można zaakceptować poglądu, że prowadzone przez Rzecznika Praw Pacjenta postępowanie wyjaśniające dotyczące stwierdzenia naruszenia praw pacjenta podlega kognicji sądu administracyjnego • nie jest ani decyzją administracyjną ani zaskarżalnym postanowieniem administracyjnym, bowiem art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.p. nie przewiduje wydania aktu administracyjnego o charakterze władczym • nie kształtuje materialnoprawnych stosunku administracyjnego • skarga na rozstrzygnięcie Rzecznika wydane na postawie art. 53 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.p. tj. pismo informujące o stwierdzeniu naruszenia praw indywidualnego pacjenta podlega odrzuceniu • przepis ten – w kontekście działalności Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie prowadzonych przez ten organ postępowań wyjaśniających – stanowi lex specialis wobec art. 3 § 2 p.p.s.a.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii niedopuszczalności skargi na pismo Rzecznika Praw Pacjenta stwierdzające naruszenie praw pacjenta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pisma Rzecznika Praw Pacjenta, a nie innych form jego działania lub rozstrzygnięć innych organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej dostępu do sądu w sprawach związanych z prawami pacjenta i kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta, co jest istotne dla podmiotów leczniczych i pacjentów.
“Czy pismo Rzecznika Praw Pacjenta można zaskarżyć? NSA wyjaśnia granice kognicji sądów administracyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.