Orzeczenie · 2025-08-26

II GSK 229/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-26
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowysystem SENTkara pieniężnadane geolokalizacyjneinteres publicznyprawo przedsiębiorcówkontrolaprzewóz towarów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w trakcie przewozu towaru objętego systemem monitorowania (ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy i nałożyły karę, odrzucając argumenty skarżącego o braku podstaw do odstąpienia od jej nałożenia. Sąd podkreślił, że skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, a odstąpienie od nałożenia kary za jedno z nich (zgłoszenie niezgodnych danych) nie oznaczało automatycznego odstąpienia od kary za drugie naruszenie (brak danych geolokalizacyjnych). Skarga kasacyjna zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 u.ś.m., Konstytucji RP, Prawa przedsiębiorców, a także przepisów UE). Skarżący argumentował, że naruszenie miało charakter formalny, nie stwarzało zagrożenia dla interesu fiskalnego, a kara była nieproporcjonalna. Podkreślał, że w interesie publicznym nie leży karanie legalnie działającego przedsiębiorcy za formalne nieprawidłowości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy, w tym dopuszczenie się przez skarżącego deliktu, został prawidłowo ustalony. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że organy prawidłowo zinterpretowały pojęcie "interesu publicznego" w kontekście ustawy o systemie monitorowania. Sąd podkreślił, że odstąpienie od nałożenia kary wymagało wykazania ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, a w tym przypadku żadna z tych przesłanek nie została spełniona. NSA zwrócił uwagę, że skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, a odstąpienie od kary za jedno z nich było już wyrazem daleko idącej spolegliwości organów. Sąd uznał, że kara ma przede wszystkim funkcję prewencyjną i odstraszającą, a jej nałożenie nie godzi w interes publiczny, zwłaszcza w przypadku profesjonalnego podmiotu zobowiązanego do przestrzegania prawa. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów UE, stwierdzając, że kara była zgodna z przepisami, a argumenty skarżącego dotyczyły jego własnego interesu, a nie interesu publicznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "interes publiczny" w kontekście odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w systemie SENT, znaczenie funkcji prewencyjnej kar, zasady proporcjonalności kary w prawie administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej regulacji ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Interpretacja interesu publicznego może być odmienna w innych kontekstach prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych w systemie SENT jest uzasadnione interesem publicznym, gdy naruszenie ma charakter formalny i nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla wpływów budżetowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odstąpienie od nałożenia kary nie było uzasadnione interesem publicznym, ponieważ kara ma przede wszystkim funkcję prewencyjną i odstraszającą, a jej nałożenie jest konieczne dla zapewnienia skutecznego monitorowania przewozu towarów wrażliwych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes publiczny wymaga egzekwowania obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania, a kara pieniężna pełni funkcję prewencyjną. Odstąpienie od nałożenia kary byłoby sprzeczne z celem ustawy, jakim jest monitorowanie przepływu towarów wrażliwych i zapobieganie ryzyku naruszenia przepisów podatkowych oraz negatywnego wpływu na konkurencję. Podkreślono, że skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, a kara ma zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości.

Czy kara pieniężna nałożona za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest proporcjonalna, jeśli nie doprowadziła do uszczuplenia należności publicznoprawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara jest proporcjonalna, ponieważ jej głównym celem jest funkcja prewencyjna i odstraszająca, a nie tylko rekompensata za uszczerbek fiskalny.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że kara pieniężna w systemie SENT ma na celu zapobieganie podobnym naruszeniom w przyszłości, a nie tylko naprawienie szkody fiskalnej. Okoliczność, że dane naruszenie nie doprowadziło do uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa, nie jest wystarczającą podstawą do odstąpienia od nałożenia kary, która ma zapobiegać przyszłym naruszeniom.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. K. od wyroku WSA w Olsztynie.

Przepisy (24)

Główne

u.ś.m. art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

u.ś.m. art. 22 § ust. 2a

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

u.ś.m. art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

u.ś.m. art. 26 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.p. art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara pieniężna za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych jest zasadna. • Odstąpienie od nałożenia kary nie było uzasadnione interesem publicznym ani ważnym interesem przewoźnika. • Kara pełni funkcję prewencyjną i odstraszającą, a jej nałożenie jest konieczne dla skutecznego monitorowania przewozu towarów wrażliwych. • Naruszenie miało charakter systemowy, a nie incydentalny, co wyklucza odstąpienie od kary.

Odrzucone argumenty

Naruszenie miało charakter formalny i incydentalny. • Kara była nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia. • Naruszenie nie stwarzało zagrożenia dla interesu fiskalnego Skarbu Państwa. • Interes publiczny wymagał odstąpienia od nałożenia kary na legalnie działającego przedsiębiorcę. • Niewłaściwa wykładnia przepisów UE i krajowych dotyczących interesu publicznego i proporcjonalności kary.

Godne uwagi sformułowania

kara ma przede wszystkim funkcję prewencyjną i odstraszającą • interes publiczny wymaga ważenia pomiędzy korzyścią, jaką skarżący uzyskał w związku z odstąpieniem od kary, a funkcją prewencyjną • nie można modyfikować "okolicznościami występującymi po stronie przewoźnika"

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

członek

Wojciech Maciejko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"interes publiczny\" w kontekście odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w systemie SENT, znaczenie funkcji prewencyjnej kar, zasady proporcjonalności kary w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Interpretacja interesu publicznego może być odmienna w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu systemu monitorowania przewozu towarów i interpretacji kluczowego pojęcia "interesu publicznego" w kontekście kar administracyjnych. Pokazuje, jak sądy podchodzą do równowagi między interesem przedsiębiorcy a interesem państwa w egzekwowaniu przepisów.

Kara za brak GPS w ciężarówce: Kiedy interes publiczny wygrywa z formalnym błędem?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst