Orzeczenie · 2025-02-26

II GSK 2233/24Kara pieniężna automaty do gier przedawnienie posiadacz zależny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-26
NSAAdministracyjneWysokansa
kara pieniężnaautomaty do giergry hazardoweposiadacz zależnyprzedawnienieustawa COVID-19k.p.a.p.p.s.a.NSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ł. K. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie kary pieniężnej za posiadanie niezarejestrowanych automatów do gier w lokalu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o przedawnieniu kary (art. 189g § 1 k.p.a. i art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19) oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych (art. 89 ust. 1 pkt 3), twierdząc, że nie był odpowiedzialny jako posiadacz zależny, gdyż część lokalu podnajął. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w poprzednim orzeczeniu (II GSK 770/23), które ustaliło, że bieg terminu przedawnienia kary został wstrzymany na 71 dni w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, a kara została nałożona w terminie. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące odpowiedzialności posiadacza zależnego, wskazując, że art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. penalizuje posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty i prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, niezależnie od tego, czy podmiot sam urządzał gry. Sąd uznał, że skarżący, jako najemca całego lokalu, nadal był jego posiadaczem zależnym, nawet jeśli część powierzchni podnajął, a kara pieniężna ma charakter represyjny i motywacyjny, służąc ochronie wartości związanych z rynkiem gier hazardowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu kar administracyjnych w kontekście ustawy COVID-19 oraz odpowiedzialności posiadacza zależnego lokalu za niezarejestrowane automaty do gier hazardowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie jest związane wykładnią prawa dokonaną przez NSA w tej samej sprawie, co ogranicza jego zastosowanie do podobnych stanów faktycznych i prawnych, gdzie występuje związek z poprzednim orzeczeniem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bieg terminu przedawnienia administracyjnej kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, określony w art. 189g § 1 k.p.a., podlegał zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bieg terminu przedawnienia administracyjnej kary pieniężnej podlegał zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, co zostało ustalone w poprzednim orzeczeniu NSA w tej sprawie.

Uzasadnienie

NSA w poprzednim wyroku (II GSK 770/23) uznał, że art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19 odnosi się również do materialnoprawnego terminu przedawnienia kary pieniężnej (art. 189g § 1 k.p.a.), a jego zawieszenie trwało od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., co oznaczało, że kara została nałożona w terminie.

Czy posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, ponosi odpowiedzialność administracyjną w postaci kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli część lokalu została podnajęta innemu podmiotowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, posiadacz zależny lokalu ponosi odpowiedzialność, nawet jeśli część lokalu została podnajęta, o ile lokal jako całość spełnia przesłanki określone w przepisie (znajdują się w nim niezarejestrowane automaty i prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa).

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. penalizuje posiadacza zależnego lokalu, a niekoniecznie podmiot urządzający gry. Odpowiedzialność dotyczy lokalu jako całości, a nie jego części, a fakt podnajęcia części powierzchni nie zwalnia najemcy (posiadacza zależnego) z odpowiedzialności za cały lokal, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty i prowadzona jest działalność.

Czy nałożenie kary pieniężnej na posiadacza zależnego lokalu za niezarejestrowane automaty do gier, w sytuacji gdy tylko część lokalu została podnajęta, narusza zasadę proporcjonalności i równego traktowania (art. 2 i 32 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara pieniężna nie jest niewspółmiernie wysoka i nie narusza zasad konstytucyjnych.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że rynek gier hazardowych podlega ścisłej regulacji ze względu na towarzyszące mu ryzyka. Sankcja administracyjna ma funkcję represyjną, motywacyjną i ochronną, a jej wysokość jest uzasadniona potrzebą ochrony wartości prawnych i budżetu państwa. Kara nie jest niewspółmierna, gdyż jest reakcją na delikt administracyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (37)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o grach hazardowych

Odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Nie jest wymagane faktyczne urządzanie gier przez posiadacza.

Dz.U. 2023 poz 227 art. 89 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

k.p.a. art. 189g § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin przedawnienia administracyjnej kary pieniężnej (5 lat).

ustawa COVID art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawieszenie biegu terminów przedawnienia przewidzianych przepisami prawa administracyjnego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii.

Dz.U. 2024 poz 572 art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Dz.U. 2023 poz 227 art. 89 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

t. j. art. 189g § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t. j. art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.g.h. art. 6 § ust. 4

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o grach hazardowych

Wskazuje na odrębny delikt urządzającego grę.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Wskazuje na odrębny delikt urządzającego grę.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o grach hazardowych

Wskazuje na odrębny delikt posiadacza lokalu.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o grach hazardowych

Wskazuje na odrębny delikt.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o grach hazardowych

Wskazuje na odrębny delikt.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o grach hazardowych

Wskazuje na odrębny delikt.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o grach hazardowych

Wskazuje na odrębny delikt.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2024 poz 935 art. 176

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2024 poz 935 art. 190

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie reformatoryjne.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 208 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada budowania zaufania.

k.p.a. art. 122 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2024 poz 935 art. 176

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2024 poz 935 art. 190

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równego traktowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 189g § 1 k.p.a.) poprzez błędną wykładnię i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji nakładającej karę pieniężną, która podlegała przedawnieniu. • Naruszenie prawa materialnego (art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepisy te mają zastosowanie, podczas gdy termin przedawnienia kary nie jest 'terminem przedawnienia przewidzianym przepisami prawa administracyjnego'. • Naruszenie prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie odpowiedzialności skarżącego jako posiadacza zależnego lokalu, podczas gdy urządzenie znajdowało się w części lokalu podnajętej spółce, a skarżący wyzbył się władztwa. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej) polegające na niepodjęciu przez organ działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.) poprzez zastosowanie niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. • Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • Wobec istoty kwestii stawianej na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych, która odnosi się do oceny prawidłowości podejścia Sądu I instancji – a co za tym idzie – organów administracji publicznej – do rozumienia, a w konsekwencji zastosowania przepisów prawa, których naruszenie zarzuca skarga kasacyjna, nie sposób jest jednak zarzucać Sądowi I instancji ich naruszenia. • Z punktu widzenia treści oraz funkcji przywołanego przepisu prawa – na gruncie którego ustawodawca operuje zastanymi pojęciami 'posiadacza zależnego' oraz 'lokalu', a ponadto pojęciem 'niezarejestrowanych automatów do gier' wiążąc jednocześnie pojęcie 'lokalu' z jego wykorzystywaniem w działalności gastronomicznej, handlowej lub usługowej – nie ma podstaw, aby twierdzić, że podejście Sądu I instancji do jego rozumienia nie jest prawidłowe. • Sankcja w postaci administracyjnej kary pieniężnej stanowi więc dolegliwość za delikt administracyjny, a mianowicie za czyn polegający na bezprawnym działaniu lub bezprawnym zaniechaniu podjęcia nakazanego działania skutkujący naruszeniem norm prawa administracyjnego i zagrożony sankcją administracyjną.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu kar administracyjnych w kontekście ustawy COVID-19 oraz odpowiedzialności posiadacza zależnego lokalu za niezarejestrowane automaty do gier hazardowych."

Ograniczenia: Orzeczenie jest związane wykładnią prawa dokonaną przez NSA w tej samej sprawie, co ogranicza jego zastosowanie do podobnych stanów faktycznych i prawnych, gdzie występuje związek z poprzednim orzeczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie występującego problemu nielegalnych automatów do gier i kar administracyjnych, a także interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, co czyni ją interesującą dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i hazardowym.

Kara za automaty do gier: Czy pandemia faktycznie zawiesiła przedawnienie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst