II GSK 1123/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sprawa dotyczyła umów o "opracowanie i wygłoszenie autorskich wykładów", które skarżący uważał za umowy o dzieło, a które organ i sąd niższej instancji zakwalifikowały jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. NSA podzielił stanowisko sądu I instancji i organu, uznając, że charakter umów o wykłady, nawet jeśli wymagają one indywidualnego podejścia i wiedzy wykładowcy, nie spełnia definicji umowy o dzieło z art. 627 KC. Kluczowe jest to, że celem takich umów jest świadczenie usług edukacyjnych, a nie wytworzenie konkretnego, samoistnego dzieła. NSA podkreślił, że o charakterze umowy decyduje jej rzeczywisty przedmiot i sposób wykonywania, a nie nazwa nadana przez strony. W konsekwencji, osoby wykonujące pracę na podstawie takich umów podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że umowy o wykłady, nawet autorskie, nie są umowami o dzieło, a podlegają przepisom o świadczeniu usług, co ma wpływ na obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.
Dotyczy specyficznego rodzaju umów (wykłady) i ich kwalifikacji prawnej w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowy o przygotowanie i wygłoszenie autorskich wykładów stanowią umowy o dzieło, czy umowy o świadczenie usług podlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowy o przygotowanie i wygłoszenie wykładów, nawet o charakterze autorskim, nie spełniają kryteriów umowy o dzieło w rozumieniu Kodeksu cywilnego, lecz są umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem umów o wykłady jest świadczenie usług edukacyjnych, a nie wytworzenie konkretnego, samoistnego dzieła. Kluczowe są rzeczywisty przedmiot umowy i sposób jej wykonywania, a nie nazwa nadana przez strony. Wykłady, nawet autorskie, nie mają cech dzieła, gdyż nie można z góry określić rezultatu w postaci dzieła, a jego osiągnięcie zależy także od słuchaczy.
Przepisy (24)
Główne
uśoz art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
uśoz art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Pomocnicze
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
k.c. art. 627
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 734 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 750
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
u.p.a.p.p. art. 16
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
u.p.a.p.p. art. 17
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 3531
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumenty NSA dotyczące charakteru umów o wykłady jako umów o świadczenie usług, a nie umów o dzieło.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego o naruszeniu przepisów prawa procesowego (dowolna i niepełna ocena materiału dowodowego, brak przesłuchania świadków). • Argumenty skarżącego o naruszeniu przepisów prawa materialnego (błędna wykładnia i zastosowanie art. 627, 734, 750 KC, art. 65 KC, art. 3531 KC, art. 1 ust. 1 u.p.a.p.p.).
Godne uwagi sformułowania
Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". • Przygotowanie wykładu, nawet gdy przekazywana w nim wiedza wykracza poza zwykły poziom i granice programowe oraz jest w sposób indywidualny dostosowywana do potrzeb słuchaczy, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że w takim wypadku mamy do czynienia z dziełem. • O prawidłowym zakwalifikowaniu umowy cywilnoprawnych nie decyduje nazwa umowy czy jej stylistyka, lecz rzeczywisty przedmiot umowy, okoliczności jej zawarcia oraz sposób i okoliczności jej wykonywania.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Sieńczyło-Chlabicz
sędzia
Mirosław Trzecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowy o wykłady, nawet autorskie, nie są umowami o dzieło, a podlegają przepisom o świadczeniu usług, co ma wpływ na obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju umów (wykłady) i ich kwalifikacji prawnej w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na kwestie ubezpieczeniowe i podatkowe. Interpretacja NSA jest ważna dla wielu przedsiębiorców.
“Wykłady to nie zawsze dzieło – NSA wyjaśnia, kiedy płacimy składki ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.