Orzeczenie · 2026-04-29

II FZ 26/26Oddalenie zażalenia wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej 16

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-29
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITwstrzymanie wykonaniaegzekucja administracyjnaznaczna szkodatrudne do odwrócenia skutkipostępowanie sądowoadministracyjnezażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoją decyzję brakiem uprawdopodobnienia przez skarżącego, że na skutek egzekucji mogłaby wystąpić szkoda o rozmiarach przekraczających zwykłe następstwa zapłaty. NSA, analizując przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 61 § 3, wskazał, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności może nastąpić, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że pojęcia te wymagają konkretyzacji w materiale dowodowym, a ciężar ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy. NSA zaznaczył, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych jest dolegliwa, ale wywieranie skutków finansowych jest normalną konsekwencją egzekucji, a instytucja wstrzymania nie służy zabezpieczeniu przed wszelkimi skutkami, lecz przed tymi, których wygranie sporu nie naprawi. Stwierdzono, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na swoją sytuację majątkową ani konkretnych okoliczności wskazujących na realne niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosząca 132 193 zł oraz potencjalne problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań nie były wystarczające do uwzględnienia wniosku bez przedstawienia stosownych dokumentów źródłowych. NSA odrzucił również argumentację dotyczącą niewłaściwego postępowania dowodowego, wskazując na brak przeprowadzenia przez WSA uzupełniającego postępowania dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji podatkowej (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki) oraz obowiązków strony w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym; nie rozstrzyga merytorycznie sprawy podatkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarżący uprawdopodobnił wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. w celu wstrzymania wykonania decyzji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia tych przesłanek.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności ani materiału dowodowego dotyczącego swojej sytuacji majątkowej, który jednoznacznie wskazywałby na realne niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt dolegliwości finansowych związanych z egzekucją nie jest wystarczający.

Czy sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji może badać merytoryczną zasadność zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może badać merytorycznej zasadności zaskarżonej decyzji przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie jej wykonania.

Uzasadnienie

Celem instytucji wstrzymania wykonania jest zapobieżenie znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena prawdopodobieństwa uwzględnienia skargi czy wadliwości decyzji.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy dotyczące postępowania dowodowego (art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a.) odmawiając wstrzymania wykonania decyzji z powodu braku materiału dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył tych przepisów, ponieważ nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Przepis art. 106 § 5 p.p.s.a. ma charakter niesamodzielny i stosuje się go do postępowania dowodowego z § 3. Skoro sąd pierwszej instancji nie przeprowadził takiego postępowania, nie mógł naruszyć art. 106 § 5 p.p.s.a. ani przepisów KPC.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji podatkowej zostało oddalone.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności następuje, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcia te wymagają konkretyzacji w materiale dowodowym przedstawionym przez wnioskodawcę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy postępowania dowodowego z dokumentów.

p.p.s.a. art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uprawdopodobnienia przez skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. • Niewystarczające uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez skarżącego. • Brak przedstawienia przez skarżącego materiału dowodowego dotyczącego jego sytuacji majątkowej. • Sąd nie bada merytorycznej zasadności decyzji przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie jej wykonania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków • szkoda, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia • trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości • przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa • instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji podatkowej (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki) oraz obowiązków strony w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym; nie rozstrzyga merytorycznie sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria przyznawania tymczasowej ochrony prawnej w postępowaniu podatkowym, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Kiedy sąd wstrzyma wykonanie decyzji podatkowej? Kluczowe kryteria i obowiązki podatnika.

Dane finansowe

WPS: 132 193 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst