II FSK 711/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. H. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora IAS w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędna wykładnia art. 84 § 1 i art. 60 Kodeksu cywilnego. Podatnik twierdził, że oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli, od którego można się uchylić z powodu błędu. NSA uznał, że przepisy art. 9a ust. 2 ustawy o PIT dotyczące wyboru formy opodatkowania są zupełne i stanowią termin materialnoprawny, którego nie można przywrócić. Sąd podkreślił, że prawo podatkowe ma autonomię wobec prawa cywilnego i nie można stosować przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli bez wyraźnego odesłania ustawowego. NSA stwierdził, że oświadczenie o wyborze formy opodatkowania, choć jest oświadczeniem woli, dotyczy stosunku prawnopodatkowego i nie podlega regulacjom cywilnoprawnym dotyczącym błędów. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając rozstrzygnięcie WSA za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do wyboru formy opodatkowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, złożone w CEIDG, może być uznane za oświadczenie woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, od którego można uchylić się z powodu błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli, ale dotyczy stosunku prawnopodatkowego i nie podlega przepisom Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy prawa podatkowego dotyczące wyboru formy opodatkowania są kompletne i nie przewidują możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli. Prawo podatkowe ma autonomię wobec prawa cywilnego, a oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest wiążące i nie można od niego odstąpić powołując się na błąd cywilnoprawny.
Czy sąd administracyjny powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy podatnik złożył oświadczenie o wyborze formy opodatkowania pod wpływem błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości uchylenia się od skutków takiego oświadczenia z powodu błędu, postępowanie dowodowe w tym zakresie jest zbędne.
Uzasadnienie
Skoro NSA uznał, że przepisy prawa podatkowego nie pozwalają na uchylenie się od skutków oświadczenia o wyborze formy opodatkowania z powodu błędu cywilnoprawnego, to zarzuty dotyczące braków w postępowaniu dowodowym w celu wykazania błędu stały się niezasadne.
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.c. art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
ppsa art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy prawa podatkowego dotyczące wyboru formy opodatkowania są kompletne i nie przewidują stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli. • Prawo podatkowe ma autonomię wobec prawa cywilnego. • Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest wiążące i nie można od niego odstąpić powołując się na błąd cywilnoprawny.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, od którego można się uchylić z powodu błędu. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność błędu. • Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli podatnika • prawo podatkowe nie zawiera adekwatnych regulacji, a tym samym, że w prawie podatkowym istnieje luka • autonomia prawa podatkowego wobec prawa cywilnego • nie jest dopuszczalne wykorzystywanie cywilnoprawnych przepisów regulujących problematykę wad oświadczenia woli w odniesieniu do wyborów podatkowych jako oświadczeń woli formułowanych na gruncie prawa podatkowego
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
członek
Artur Kot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do wyboru formy opodatkowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników – omyłkowego wyboru formy opodatkowania i próby jej zmiany. Wyrok NSA jasno rozgranicza prawo podatkowe od cywilnego w tym zakresie.
“Omyłkowo wybrałeś formę opodatkowania? Sąd NSA wyjaśnia, czy możesz się wycofać.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.