II FSK 636/23Uchylenie postanowienia o zaliczeniu zwrotu podatku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A S.A. w restrukturyzacji od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Spór dotyczył zaliczenia zwrotu podatku VAT za grudzień 2020 r. na poczet zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec i kwiecień 2020 r. Organ podatkowy i WSA uznali, że zaliczki na podatek dochodowy za okres po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego (10 marca 2020 r.) nie podlegają układowi. NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, wskazując na błędną wykładnię art. 77 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego. Sąd podkreślił, że przepis ten wymaga proporcjonalnego podziału wierzytelności podatkowych na część układową (powstałą przed dniem otwarcia postępowania) i bieżącą (powstałą po tym dniu) na podstawie daty powstania obowiązku podatkowego, a nie daty płatności. W przypadku zaliczek na podatek dochodowy za marzec 2020 r., które przypadały częściowo przed i po dacie otwarcia postępowania, podział powinien uwzględniać moment powstania obowiązku podatkowego. NSA uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 77 Prawa restrukturyzacyjnego w kontekście podziału zobowiązań podatkowych w postępowaniu restrukturyzacyjnym, zwłaszcza w przypadku zaliczek na podatek dochodowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w restrukturyzacji i zaliczek na podatek dochodowy. Metodologia podziału może wymagać dostosowania do innych rodzajów zobowiązań publicznoprawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować i stosować art. 77 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego w kontekście podziału wierzytelności podatkowych (zaliczek na podatek dochodowy) na część układową i bieżącą, gdy okres rozliczeniowy przypada częściowo przed i po dacie otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 77 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego powinien być tak rozumiany, aby umożliwił przyporządkowanie do konkretnego okresu rozliczeniowego terminu powstania obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego w związku z konkretnym zdarzeniem. Jeśli ten przypada przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, będzie przynależał do części traktowanej jak wierzytelność powstała przed dniem otwarcia postępowania i stanie się tzw. wierzytelnością układową, jeżeli przypada po – będzie rozliczany na bieżąco.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że terminologia prawa restrukturyzacyjnego wymaga transpozycji do reżimu podatkowoprawnego. "Wierzytelność za okres rozliczeniowy" powinna obejmować wierzytelność powstałą w tym okresie, tj. dotyczyć zdarzeń, z którymi ustawy podatkowe wiążą powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania. Kluczowy jest moment powstania obowiązku, a nie termin zapłaty, aby cele postępowania restrukturyzacyjnego zostały zachowane. Podział powinien uwzględniać faktyczne okoliczności i terminy powstania obowiązku podatkowego.
Czy zaliczenie zwrotu podatku VAT za okres po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego na poczet zaległości podatkowych z tytułu zaliczek na podatek dochodowy powstałych przed otwarciem postępowania jest dopuszczalne w świetle przepisów Prawa restrukturyzacyjnego i Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA uchylił postanowienie organu i wyrok WSA, co pośrednio wskazuje na nieprawidłowość takiego zaliczenia w kontekście błędnej wykładni art. 77 Prawa restrukturyzacyjnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że błędna wykładnia art. 77 Prawa restrukturyzacyjnego przez sądy niższych instancji i organy podatkowe doprowadziła do nieprawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie zaliczenia zwrotu VAT. Kluczowe było prawidłowe ustalenie, które wierzytelności podlegają układowi, a które są bieżące, co wpływa na możliwość ich kompensaty.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
u.p.r. art. 77 § ust. 1 i 3
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Wierzytelność za okres rozliczeniowy, w trakcie którego zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne, ulega z mocy prawa proporcjonalnemu podziałowi na część traktowaną jak wierzytelność powstałą przed dniem otwarcia postępowania (układowa) oraz część traktowaną jak wierzytelność powstająca po dniu otwarcia postępowania (bieżąca). Podział ten powinien opierać się na momencie powstania obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego, a nie na terminie zapłaty. W przypadku należności publicznoprawnych wymagających sporządzenia deklaracji, obie części wierzytelności ujmuje się w odrębnych dokumentach.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a, art. 183 par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i postanowienia organu oraz rozpoznania skargi.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi.
Pomocnicze
u.p.r. art. 150 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
u.p.r. art. 151 § ust. 2
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Wyłączenia z układu (np. wierzytelności ze stosunku pracy).
u.p.r. art. 252 § ust. 1
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Zastosowanie przepisów o postępowaniu upadłościowym.
u.p.r. art. 297
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Zastosowanie przepisów o postępowaniu upadłościowym.
O.p. art. 21 § § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada zapłaty podatku.
O.p. art. 53 § § 1 i § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naliczanie odsetek za zwłokę.
O.p. art. 55 § § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zastosowanie przepisów o zaliczeniu zwrotu podatku.
O.p. art. 62 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zastosowanie przepisów o zaliczeniu zwrotu podatku.
O.p. art. 76
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zaliczenie zwrotu podatku.
O.p. art. 76a § § 1, § 2 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zaliczenie zwrotu podatku.
O.p. art. 76b § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zaliczenie zwrotu podatku.
O.p. art. 78a § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zaliczenie zwrotu podatku.
O.p. art. 121
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 2a
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
u.p.d.o.f. art. 13
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody z innych źródeł (niż stosunek pracy).
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. art. 4 § ust. 1 pkt 6
Zakres informacji w rachunkach dotyczących odsetek za zwłokę.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. art. 2 § ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2
Wynagrodzenie za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 77 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego przez organy i sąd niższej instancji, polegająca na błędnym ustaleniu proporcjonalnego podziału wierzytelności podatkowych na część układową i bieżącą. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczenia zwrotu podatku w kontekście przepisów Prawa restrukturyzacyjnego. • Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (zarzut nieodniesienia się w wyroku).
Godne uwagi sformułowania
art. 77 ust. 1 u.p.r. powinien być tak rozumiany, aby umożliwił przyporządkowanie do konkretnego okresu rozliczeniowego termin powstania obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego w związku z konkretnym zdarzeniem. • Jeśli ten przypada przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, będzie przynależał do części traktowanej jak wierzytelność powstała przed dniem otwarcia postępowania i stanie się tzw. wierzytelnością układową, jeżeli przypada po – będzie rozliczany na bieżąco. • terminologia zastosowana w tej ustawie nie jest zbieżna ze stosowaną w prawie podatkowym, stąd pojęcie "wierzytelności" za okres rozliczeniowy i jej proporcjonalnego podziału [...] wymaga odpowiedniej transpozycji do reżimu podatkowoprawnego. • "Wierzytelność za okres rozliczeniowy" powinna obejmować wierzytelność, która powstała w tym okresie, tj. dotyczy tych zdarzeń, z którymi ustawy podatkowe wiążą skutek w postaci powstania obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego. • brak tych dwóch deklaracji lub innych dokumentów [...] nie może zwalniać organu podatkowego z obowiązku uwzględnienia właściwego proporcjonalnego podziału wierzytelności, jeżeli wdroży w stosunku do podatnika odpowiednie postępowanie. Podział ten obowiązuje wszak z mocy prawa.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący
Krzysztof Kandut
sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 77 Prawa restrukturyzacyjnego w kontekście podziału zobowiązań podatkowych w postępowaniu restrukturyzacyjnym, zwłaszcza w przypadku zaliczek na podatek dochodowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w restrukturyzacji i zaliczek na podatek dochodowy. Metodologia podziału może wymagać dostosowania do innych rodzajów zobowiązań publicznoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla firm w restrukturyzacji – jak rozliczać zobowiązania podatkowe powstające w trakcie postępowania. Interpretacja NSA ma istotne znaczenie dla płynności finansowej i możliwości sanacji przedsiębiorstwa.
“Restrukturyzacja firmy a podatek: NSA wyjaśnia, jak podzielić zobowiązania podatkowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.