II FSK 627/23Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do ulgi prorodzinnej na dziecko w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca, matka dziecka, wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Głównym zarzutem było błędne zinterpretowanie przez organy i sąd pierwszej instancji przepisu art. 27f ust. 4 ustawy o PIT, który pozwala na odliczenie ulgi na dziecko przez oboje rodziców. Skarżąca argumentowała, że ojciec dziecka, po rozwodzie, wykonywał władzę rodzicielską w znikomym stopniu, a pełnia pieczy spoczywała na niej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ustawa uzależnia prawo do ulgi od wykonywania władzy rodzicielskiej, a nie od jej zakresu czy intensywności. W przypadku braku porozumienia między rodzicami co do podziału ulgi, powinna ona zostać podzielona po równo. NSA wskazał, że organy podatkowe nie są uprawnione do szczegółowej oceny stopnia wykonywania władzy rodzicielskiej przez każdego z rodziców, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma porozumienia między nimi. Sąd powołał się na liczne orzecznictwo potwierdzające tę interpretację, wskazując, że nawet minimalne zaangażowanie rodzica w wychowanie dziecka, zgodne z orzeczeniem sądu lub ustaleniami, wystarcza do skorzystania z ulgi, która w braku porozumienia jest dzielona po równo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi prorodzinnej, zwłaszcza w kontekście podziału ulgi między rodzicami po rozwodzie lub w sytuacji ograniczonego wykonywania władzy rodzicielskiej.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2022 r. Nowelizacja wprowadziła inne zasady podziału ulgi w przypadku pieczy naprzemiennej lub miejsca zamieszkania dziecka.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykonywanie władzy rodzicielskiej w minimalnym stopniu przez jednego z rodziców (po rozwodzie) uprawnia go do skorzystania z ulgi prorodzinnej na dziecko w podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza w sytuacji braku porozumienia co do podziału ulgi z drugim rodzicem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie władzy rodzicielskiej, nawet w ograniczonym zakresie, przez jednego z rodziców uprawnia go do skorzystania z ulgi prorodzinnej. W przypadku braku porozumienia między rodzicami co do sposobu podziału ulgi, powinna ona zostać podzielona po równo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa nie uzależnia prawa do ulgi od ścisłego określenia zakresu wykonywania władzy rodzicielskiej, a jedynie od jej faktycznego wykonywania. Organy podatkowe nie są uprawnione do szczegółowej oceny zaangażowania rodziców w wychowanie dziecka ani do ingerencji w ich osobiste relacje. W braku porozumienia, ulga dzielona jest po równo.
Czy organy podatkowe są uprawnione do oceny zakresu faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej przez każdego z rodziców w celu ustalenia proporcji ulgi prorodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie są uprawnione do szczegółowego ustalania zakresu faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej przez rodziców, zwłaszcza gdy nie osiągnęli oni porozumienia co do podziału ulgi. W takiej sytuacji ulga dzielona jest po równo.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie dysponują takimi możliwościami dowodowymi jak sąd rodzinny i nie powinny ingerować w osobiste sprawy podatników ani rozwiązywać konfliktów między rodzicami. Ich rolą nie jest miarkowanie odliczenia ulgi na podstawie oceny zaangażowania rodzicielskiego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W przypadku braku porozumienia między rodzicami, ulga prorodzinna powinna być podzielona po równo, nawet jeśli jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w mniejszym stopniu.
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Prawo do ulgi przysługuje podatnikowi, który w roku podatkowym wykonywał władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem.
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W przypadku braku porozumienia między rodzicami, ulga prorodzinna powinna być podzielona po równo.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o. art. 95 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Definicja władzy rodzicielskiej obejmuje obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka.
k.r.o. art. 97 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f. przez uznanie, że władza rodzicielska może polegać na incydentalnych kontaktach i uprawniać do ulgi. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję DIAS. • Naruszenie art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe nie są uprawnione do ingerowania w osobiste sprawy podatników, rozwiązywania konfliktów pomiędzy rodzicami, a zatem nie mogą ingerować w sposób podziału kwoty ulgi. • W przypadku braku porozumienia między rodzicami co do proporcji odliczenia kwoty ulgi, organy podatkowe nie mają obowiązku precyzyjnego ustalenia zakresu faktycznego wykonywania przez nich władzy rodzicielskiej. W takim przypadku odliczenie to może nastąpić wyłącznie w częściach równych. • Samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jeszcze jej wykonywania. Konieczne jest rzeczywiste uczestnictwo rodzica w realizacji powinności wynikających ze stosunków prawnorodzinnych w relacji do dziecka.
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Małgorzata Wolf- Kalamala
przewodniczący
Paweł Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi prorodzinnej, zwłaszcza w kontekście podziału ulgi między rodzicami po rozwodzie lub w sytuacji ograniczonego wykonywania władzy rodzicielskiej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2022 r. Nowelizacja wprowadziła inne zasady podziału ulgi w przypadku pieczy naprzemiennej lub miejsca zamieszkania dziecka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi podatkowej i porusza kwestie rodzinne, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.
“Ulga na dziecko po rozwodzie: czy ojciec, który widuje dziecko raz na miesiąc, też może skorzystać z ulgi?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.