II FSK 580/19Odpowiedzialność podatkowa płatnika i podatnika interpretacja indywidualną
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Lublinie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując, że płatnik (pracodawca) posiadający błędną interpretację indywidualną dotyczącą braku obowiązku poboru zaliczki na podatek dochodowy od odszkodowania wypłaconego w ramach Programu Dobrowolnych Odejść, nie powinien obciążać podatnika odpowiedzialnością za podatek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, w tym wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 14 lutego 2022 r. (II FSK 210/19). Sąd uznał, że art. 26a O.p. ogranicza odpowiedzialność płatnika, ale nie modyfikuje wysokości zobowiązania podatkowego ciążącego na podatniku. Dobrowolna zapłata podatku przez podatnika, nawet jeśli płatnik nie pobrał zaliczki z powodu błędnej interpretacji, nie powoduje powstania nadpłaty. Sąd podkreślił, że interpretacja indywidualna płatnika nie może uchylić jego obowiązku poboru podatku, a podatnik, deklarując i wpłacając należny podatek, reguluje własne zobowiązanie. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady in dubio pro tributario oraz zasady równości wobec prawa również zostały uznane za bezzasadne, ponieważ różnica w konsekwencjach prawnych wynika z oceny działań własnych podatników, a nie z faktu posiadania lub nieposiadania interpretacji przez płatnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatnika i płatnika w sytuacji posiadania przez płatnika błędnej interpretacji indywidualnej oraz skutków dobrowolnej zapłaty podatku przez podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z Programem Dobrowolnych Odejść i błędną interpretacją indywidualną. Kluczowe jest ustalenie, czy podatnik dokonał samoobliczenia i wpłacił należny podatek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy płatnik korzystający z ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnej jest podmiotem zobowiązanym do poboru zaliczki na podatek dochodowy, a w konsekwencji, czy podatnik ponosi odpowiedzialność za podatek dochodowy w sytuacji, gdy płatnik nie pobrał zaliczki z powodu posiadania interpretacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, płatnik korzystający z ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnej nie jest podmiotem zobowiązanym do poboru zaliczki na podatek dochodowy w zakresie objętym tą interpretacją, jednakże podatnik ponosi odpowiedzialność za podatek dochodowy, a dobrowolna zapłata podatku przez podatnika nie stanowi nadpłaty.
Uzasadnienie
Błędna interpretacja indywidualna płatnika nie uchyla obowiązku podatkowego podatnika. Dobrowolna zapłata podatku przez podatnika, nawet jeśli płatnik nie pobrał zaliczki z powodu błędnej interpretacji, nie powoduje powstania nadpłaty, gdyż podatnik reguluje własne zobowiązanie podatkowe.
Czy w treści i wzajemnej relacji przepisów Ordynacji podatkowej (art. 26a, art. 14k, art. 14m, art. 14p) występują niedające się usunąć wątpliwości, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść podatnika poprzez przyznanie mu ochrony wynikającej z art. 26a O.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są wystarczająco precyzyjne, a argumentacja zmierzająca do bezterminowego rozszerzenia funkcji ochronnej interpretacji indywidualnej płatnika na podatnika jest nieuprawniona.
Uzasadnienie
Argumentacja skargi kasacyjnej zmierza do bezterminowego rozszerzenia funkcji ochronnej interpretacji indywidualnej uzyskanej przez płatnika na inny podmiot, tj. podatnika, co jest nieuprawnione. Inne podmioty nie korzystają z ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się do treści interpretacji, której nie były adresatem.
Czy podatnik, którego zakład pracy (płatnik) posiadał błędną interpretację indywidualną w zakresie braku obowiązku pobrania podatku dochodowego od odszkodowania wypłaconego pracownikowi w ramach Programu Dobrowolnych Odejść, korzysta z ochrony przewidzianej w art. 26a O.p. i jest traktowany równo w stosunku do podatnika, którego zakład pracy nie posiadał takiej interpretacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, z jednakowej ochrony przewidzianej w art. 26a § 1 O.p. mogą korzystać pracownicy, których pracodawcy posiadali lub nie posiadali interpretację w zakresie braku obowiązku pobrania zaliczki, ponieważ różnica w konsekwencjach prawnych wynika z oceny prawnej działań własnych podatników, a nie z faktu posiadania interpretacji przez płatnika.
Uzasadnienie
Zasada równości w prawie polega na tym, że podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo. Cechą różnicującą nie jest posiadanie lub nieposiadanie interpretacji przez płatnika, lecz ocena prawna działań własnych podatników, która może skutkować jedynie ograniczeniem odpowiedzialności podatkowej, a nie zwolnieniem z opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (33)
Główne
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 31
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 26a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14m
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14k
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14p
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184 § in fine
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14m § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 12 ust. 1 i art. 31 u.p.d.o.f. w zw. z art. 26a § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że płatnik korzystający z ochrony interpretacji indywidualnej nie jest zobowiązany do poboru zaliczki, a podatnik ponosi odpowiedzialność. • Naruszenie art. 2a O.p. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie niedających się usunąć wątpliwości w przepisach art. 26a i art. 14k, art. 14m w zw. z art. 14p O.p. • Naruszenie art. 12 i 31 u.p.d.o.f. w zw. z art. 26a § 1 O.p. i art. 32 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że podatnik nie korzysta z ochrony art. 26a O.p. w sytuacji, gdy płatnik posiadał błędną interpretację. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 12 i 31 u.p.d.o.f. w zw. z art. 26a O.p. poprzez brak uchylenia decyzji organu podatkowego II instancji. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 121 O.p. poprzez nieuchylenie decyzji organu odwoławczego z powodu naruszenia zasady zaufania.
Godne uwagi sformułowania
dobrowolna zapłata zadeklarowanego w prawidłowej wysokości podatku przez stronę nie powoduje, że powstaje w takiej sytuacji nadpłata • interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego wydana w stosunku do płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych nie mogła uchylić, zmienić, skorygować, zmodyfikować czy też wygasić obowiązku płatnika w przedmiocie obliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku od wynagrodzenia podatnika w spornym zakresie • zapłata podatku przez podatnika powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego także wówczas, gdy przepisy prawa przewidują pobór daniny "za pośrednictwem" płatnika • ograniczenie odpowiedzialności podatnika za podatek, przewidziane w art. 26a § 1 O.p., nie znajdzie zastosowania w przypadku, gdy podatnik realizując obowiązek samoobliczenia podatku, wpłacił po zakończeniu roku podatkowego należny podatek, obejmujący również kwotę odpowiadającą wysokości niepobranej przez płatnika zaliczki.
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Kalamala
sprawozdawca
Małgorzata Bejgerowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatnika i płatnika w sytuacji posiadania przez płatnika błędnej interpretacji indywidualnej oraz skutków dobrowolnej zapłaty podatku przez podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z Programem Dobrowolnych Odejść i błędną interpretacją indywidualną. Kluczowe jest ustalenie, czy podatnik dokonał samoobliczenia i wpłacił należny podatek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej w sytuacji, gdy płatnik działa w oparciu o błędną interpretację, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu podatników.
“Błędna interpretacja podatkowa pracodawcy – kto odpowiada za podatek? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.