II FSK 460/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora KIS w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących amortyzacji budynków mieszkalnych (art. 22c pkt 2 updof) oraz przepisów przejściowych (art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej), twierdząc, że zmiana przepisów narusza zasadę ochrony interesów w toku. Sąd kasacyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i wcześniejsze orzecznictwo NSA. Podkreślono, że wykładnia językowa przepisów jest jasna, a roczna ochrona prawna przewidziana w art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi wystarczające zabezpieczenie dla podatników, zapobiegając naruszeniu zasady ochrony interesów w toku i zasady zaufania do państwa. Sąd odwołał się do orzecznictwa TK i NSA, wskazując, że zmiana prawa jest dopuszczalna, gdy służy realizacji innych wartości konstytucyjnych, a przepisy przejściowe zapewniają możliwość dostosowania się do nowych regulacji. W uzasadnieniu podkreślono również wolę ustawodawcy uszczelnienia systemu podatkowego i zapobiegania podwójnym preferencjom podatkowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących amortyzacji budynków mieszkalnych w kontekście zmian prawnych i zasady ochrony interesów w toku. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii stosowania przepisów przejściowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej zmiany przepisów podatkowych i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji zmian prawnych. Zdanie odrębne sygnalizuje potencjalne problemy proceduralne związane z powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana przepisów wyłączająca z amortyzacji budynki mieszkalne, z jednoczesnym wprowadzeniem przepisów przejściowych, narusza zasadę ochrony interesów w toku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisów nie narusza zasady ochrony interesów w toku, ponieważ wprowadzono roczną ochronę prawną dla podatników, umożliwiającą im dostosowanie się do nowych regulacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy przejściowe (art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej) zapewniają wystarczającą ochronę prawną, umożliwiając podatnikom kontynuowanie odpisów amortyzacyjnych do końca 2022 r. dla środków nabytych przed 1 stycznia 2022 r. Brak jest naruszenia zasady ochrony interesów w toku, gdyż przepisy te wyznaczają horyzont czasowy dla przedsięwzięć i nie stanowią zaskoczenia dla podatników.
Czy wykładnia art. 22c pkt 2 updof oraz art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej przez organ podatkowy i sąd pierwszej instancji była prawidłowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykładnia tych przepisów była prawidłowa i nie budzi wątpliwości prawnopodatkowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił prymat wykładni językowej, która w tym przypadku jest jasna i znajduje wsparcie w wykładni systemowej oraz celowościowej. Zmiana przepisów miała na celu uszczelnienie systemu podatkowego i zapobieganie podwójnym preferencjom, co jest zgodne z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania.
Czy skład orzekający sądu pierwszej instancji był zgodny z prawem, uwzględniając wątpliwości dotyczące procedury powoływania sędziów?
Odpowiedź sądu
Nie rozstrzygnięto tej kwestii w niniejszym orzeczeniu, wskazując na potrzebę oczekiwania na rozstrzygnięcie TSUE w sprawie C-521/21.
Uzasadnienie
Sędzia Wrzesińska-Nowacka zgłosiła zdanie odrębne, wskazując na potencjalną nieważność postępowania z powodu udziału w składzie sądu pierwszej instancji sędziego powołanego w procedurze budzącej wątpliwości konstytucyjne i prawne. Proponuje zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE sprawy C-521/21.
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22c § pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. amortyzacji nie podlegały budynki mieszkalne służące działalności gospodarczej, chyba że podatnik podjął decyzję o ich amortyzowaniu. Od 1 stycznia 2022 r. wyłączenie to zostało rozszerzone.
ustawa zmieniająca art. 71 § ust. 2
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy pozwalający podatnikom na zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych (w tym budynków mieszkalnych) nabytych lub wytworzonych przed 1 stycznia 2022 r., nie dłużej niż do 31 grudnia 2022 r.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a
Dotyczy procedury wyboru członków KRS.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw
Ustawa nowelizująca przepisy dotyczące KRS.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych, w tym podatków.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymogi dotyczące treści ustawy podatkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy przejściowe (art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej) zapewniają wystarczającą ochronę prawną dla podatników. • Zmiana przepisów dotyczących amortyzacji budynków mieszkalnych jest zgodna z zasadą ochrony interesów w toku. • Wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów jest jasna i nie budzi wątpliwości. • Zmiana przepisów służy uszczelnieniu systemu podatkowego i zapobieganiu podwójnym preferencjom.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady ochrony interesów w toku poprzez zmianę przepisów wyłączających z amortyzacji budynki mieszkalne. • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 22c pkt 2 updof oraz art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej. • Naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. • Konieczność skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność przepisów z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
nie narusza zasady poszanowania interesów w toku regulacja prawna przewidziana w art. 22c pkt 2 updof • analiza językowa danego przepisu prawa jest nie tylko punktem wyjścia wykładni prawa, ale także zakreśla jej granice • formuła słowna jest (...) granicą wszelkiego dopuszczalnego sensu, jakiego możemy poszukiwać w tekście przepisów prawa • bezpieczeństwo prawne jednostki" nie ma bezwzględnego priorytetu, pierwszeństwa, skoro mogą powstać kolizje z innymi wartościami • jednostka musi zawsze liczyć się z tym, że zmiana warunków społecznych lub gospodarczych może wymagać nie tylko zmiany obowiązującego prawa, ale również niezwłocznego wprowadzenia w życie nowych regulacji prawnych • nie można podzielić argumentów autora skargi kasacyjnej o naruszeniu praw nabytych podatnika • zasada ochrony interesów w toku zapewnia ochronę jednostce w sytuacji, w której przepisy wyznaczają pewien horyzont czasowy realizacji przedsięwzięć ze swojej natury rozłożonych w czasie i faktycznie rozpoczętych w okresie ich obowiązywania • nie doszło do skutecznego złożenia wniosku o powołanie na urząd sędziego przewidzianego w prawie krajowym
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Artur Kot
sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących amortyzacji budynków mieszkalnych w kontekście zmian prawnych i zasady ochrony interesów w toku. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii stosowania przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej zmiany przepisów podatkowych i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji zmian prawnych. Zdanie odrębne sygnalizuje potencjalne problemy proceduralne związane z powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej ze zmianą przepisów i jej wpływem na prawa podatników. Dodatkowo, zdanie odrębne podnosi istotne kwestie proceduralne dotyczące niezależności sądownictwa, co zwiększa jej interesującą wartość.
“Zmiana przepisów podatkowych: Czy Twoje prawa są chronione? NSA wyjaśnia zasady amortyzacji.”
Zdanie odrębne
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Sędzia Wrzesińska-Nowacka zgłosiła zdanie odrębne, podnosząc kwestię potencjalnej nieważności postępowania z powodu udziału w składzie sądu pierwszej instancji sędziego powołanego w procedurze budzącej wątpliwości konstytucyjne i prawne. Proponuje zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE sprawy C-521/21, która dotyczy zgodności z prawem UE procedury powoływania sędziów w Polsce.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.