II FSK 416/22Oddalenie skargi kasacyjnej wyrok TSUE prawo do obrony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Ś. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Przedmiotem sporu było odmówienie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów Ordynacji podatkowej (art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.) w związku z Konstytucją RP. Kluczowym argumentem skarżącej było nieuwzględnienie przez WSA wyroku TSUE z 16.10.2019 r. w sprawie C-189/18, który miał rzekomo wpływać na prawo do obrony i konieczność dostępu do materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniach wobec kontrahentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że istota sporu dotyczyła tego, czy wyrok TSUE stanowił przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. NSA podkreślił, że wyrok TSUE zapadł w odniesieniu do specyfiki prawa węgierskiego, które zawierało ograniczenia w dostępie do akt nieznane polskiej Ordynacji podatkowej. Polski system prawny, w tym art. 179 O.p., przewiduje ograniczenia dostępu do akt ze względu na interes publiczny, co nie stanowi naruszenia prawa do obrony w rozumieniu TSUE. Sąd uznał, że skarżącej zapewniono możliwość zapoznania się z aktami sprawy i dowodami, na których oparto decyzję, a zarzuty dotyczące niepełnego materiału dowodowego zmierzały do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest niedopuszczalne w postępowaniu wznowieniowym. NSA stwierdził, że organy podatkowe przeprowadziły odrębne postępowanie dowodowe i oceniły dowody autonomicznie, a nie tylko na podstawie materiałów z postępowań wobec kontrahentów, co odróżniało tę sprawę od sytuacji analizowanej przez TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TSUE, a także zakresu prawa do obrony i dostępu do akt w postępowaniu podatkowym w kontekście przepisów krajowych i unijnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżąca próbowała powołać się na wyrok TSUE, który miał zastosowanie do odmiennego stanu prawnego. Kluczowe jest rozróżnienie między wadliwym przeprowadzeniem postępowania a niezgodnością systemu prawnego z prawem UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-189/18, dotyczący prawa do obrony i dostępu do materiałów dowodowych w postępowaniu podatkowym, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej w polskim systemie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE w sprawie C-189/18 nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego w polskim systemie prawnym, ponieważ zapadł w odniesieniu do specyfiki prawa węgierskiego, które zawierało ograniczenia w dostępie do akt nieznane polskiej Ordynacji podatkowej. Polski system prawny, w tym art. 179 O.p., przewiduje ograniczenia dostępu do akt ze względu na interes publiczny, co nie jest sprzeczne z prawem UE.
Uzasadnienie
Wyrok TSUE dotyczył prawa węgierskiego, które nie ma odpowiednika w polskiej Ordynacji podatkowej. Polski system prawny dopuszcza ograniczenia dostępu do akt ze względu na interes publiczny (art. 179 O.p.), co nie narusza prawa do obrony. Organy podatkowe w Polsce przeprowadziły odrębne postępowanie dowodowe i zapewniły dostęp do dowodów stanowiących podstawę decyzji, co odróżnia sprawę od sytuacji analizowanej przez TSUE.
Czy organy podatkowe naruszyły prawo do obrony strony poprzez oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym i ograniczenie dostępu do akt postępowań prowadzonych wobec kontrahentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie naruszyły prawa do obrony strony. Skarżącej zapewniono możliwość zapoznania się z aktami sprawy i dowodami, na których oparto decyzję, zgodnie z polskim prawem. Ograniczenia dostępu do akt wynikające z art. 179 O.p. są dopuszczalne.
Uzasadnienie
Skarżącej zapewniono dostęp do wszystkich dowodów, na których organ zamierzał oprzeć swoją decyzję. Ograniczenia dostępu do akt wynikające z art. 179 O.p. (informacje niejawne, interes publiczny) są zgodne z prawem UE i nie naruszają prawa do obrony. Zarzuty dotyczące niepełnego materiału dowodowego zmierzały do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 245 § § 1 pkt 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § § 1 pkt 11
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 123
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 178
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 179
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-189/18 dotyczy specyfiki prawa węgierskiego i nie ma bezpośredniego zastosowania do polskiego postępowania podatkowego. • Polskie prawo (art. 179 O.p.) dopuszcza ograniczenia dostępu do akt ze względu na interes publiczny, co nie narusza prawa do obrony. • Skarżącej zapewniono dostęp do dowodów stanowiących podstawę decyzji. • Zarzuty dotyczące niepełnego materiału dowodowego zmierzają do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest niedopuszczalne w postępowaniu wznowieniowym.
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE C-189/18 powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. • Organy podatkowe naruszyły prawo do obrony poprzez oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym i ograniczenie dostępu do akt postępowań wobec kontrahentów.
Godne uwagi sformułowania
wpływ orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na decyzję podatkową - w rozumieniu powyższego przepisu - zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji ostatecznej • sprawa, w której orzekał Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczy prawa węgierskiego, które w przepisach regulujących postępowanie podatkowe zawiera ograniczenia w dostępie do akt nieznane polskiej Ordynacji podatkowej • nie stanowi to jednak podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. • nie zwalniają one organu podatkowego z obowiązku zapoznania podatnika z dowodami, w tym z dowodami pochodzącymi z owych powiązanych postępowań administracyjnych, na podstawie których zamierza on wydać decyzję, oraz • podatnik ten nie zostaje w ten sposób pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania owych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych • w przypadku prawidłowego zastosowania tego przepisu nie może być mowy o naruszeniu zasady poszanowania prawa do obrony w jej kształcie przedstawionym przez TSUE • postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy podatkowej, gdyż stałoby to w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji wynikającą z art. 128 O.p.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TSUE, a także zakresu prawa do obrony i dostępu do akt w postępowaniu podatkowym w kontekście przepisów krajowych i unijnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżąca próbowała powołać się na wyrok TSUE, który miał zastosowanie do odmiennego stanu prawnego. Kluczowe jest rozróżnienie między wadliwym przeprowadzeniem postępowania a niezgodnością systemu prawnego z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do obrony i wpływu orzecznictwa TSUE na polskie postępowanie podatkowe, co jest istotne dla prawników i podatników.
“Czy wyrok TSUE zawsze oznacza prawo do wznowienia postępowania podatkowego w Polsce?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.