Orzeczenie · 2014-02-07

II FSK 408/12Sprzedaż gruntu nieujętego w ewidencji przychodem z działalności gospodarczej

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2014-02-07

NSAPodatkoweWysokansa

podatek dochodowyPITdziałalność gospodarczaśrodki trwałeewidencjasprzedaż nieruchomościgruntprzychódkoszty uzyskania przychodówNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem sporu była kwestia prawnopodatkowej kwalifikacji przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntu, który był wykorzystywany w działalności gospodarczej podatnika, ale nie został ujęty w ewidencji środków trwałych. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Skarbowej, stały na stanowisku, że skoro grunt był faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, to przychód z jego sprzedaży powinien być traktowany jako przychód z tej działalności, nawet jeśli nie został formalnie wprowadzony do ewidencji środków trwałych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał jednak skargę podatnika za zasadną, uchylając decyzję organów. Sąd pierwszej instancji argumentował, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.), kluczowe znaczenie dla kwalifikacji przychodu ze sprzedaży środka trwałego jako przychodu z działalności gospodarczej ma jego ujęcie w ewidencji środków trwałych. Brak takiego ujęcia, zdaniem WSA, wyklucza możliwość opodatkowania przychodu w ten sposób. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię przepisów art. 14 ust. 2 pkt 1 oraz art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22c pkt 1 u.p.d.o.f. Podkreślał, że brak wpisu do ewidencji środków trwałych nie powinien mieć znaczenia, jeśli składnik majątku był faktycznie wykorzystywany w działalności gospodarczej, a jego nieujęcie wynikało z próby uniknięcia opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, w pełni podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). NSA stwierdził, że zgodnie z językowym brzmieniem art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f., aby przychód ze sprzedaży nieruchomości stanowił przychód z działalności gospodarczej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: sprzedaż musi dotyczyć środka trwałego, który został ujęty w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Obowiązek ewidencjonowania środków trwałych, wynikający z art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f., nie może zastąpić tej formalnej przesłanki. Sąd podkreślił, że ustawodawca sam wprowadził jasne reguły dotyczące ujmowania wydatków na środki trwałe jako kosztów uzyskania przychodów, głównie poprzez amortyzację, a brak ujęcia w ewidencji ma konkretne skutki podatkowe, w tym brak możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną, potwierdzając prawidłowość wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących kwalifikacji przychodu ze sprzedaży nieruchomości nieujętych w ewidencji środków trwałych jako przychodu z działalności gospodarczej. Podkreślenie znaczenia formalnych wymogów ewidencyjnych dla celów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005 r. i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. w brzmieniu sprzed późniejszych nowelizacji. Interpretacja oparta na uchwale siedmiu sędziów NSA, co nadaje jej dużą moc wiążącą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości (gruntu) wykorzystywanej w działalności gospodarczej, ale nieujętej w ewidencji środków trwałych, stanowi przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przychód ze sprzedaży nieruchomości (gruntu) wykorzystywanej w działalności gospodarczej, która nie została ujęta w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f.

Uzasadnienie

Dla zakwalifikowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości jako przychodu z działalności gospodarczej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: sprzedaż musi dotyczyć środka trwałego, który został ujęty w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Sam fakt faktycznego wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej nie jest wystarczający, jeśli nie dopełniono formalnego obowiązku jej ujęcia w ewidencji.

Czy brak wpisu składnika majątkowego (gruntu) do ewidencji środków trwałych, mimo faktycznego wykorzystywania go w działalności gospodarczej, może być pominięty przy kwalifikacji przychodu ze sprzedaży jako przychodu z działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak wpisu składnika majątkowego do ewidencji środków trwałych, nawet jeśli był on wykorzystywany w działalności gospodarczej, ma znaczenie dla kwalifikacji przychodu ze sprzedaży. Nieujęcie w ewidencji pociąga za sobą skutki w zakresie kosztów uzyskania przychodów (brak możliwości amortyzacji) i jest formalną przesłanką dla kwalifikacji przychodu.

Uzasadnienie

Ustawodawca wprowadził jasną regułę, że przychód ze sprzedaży środka trwałego jest przychodem z działalności gospodarczej tylko wtedy, gdy środek ten jest ujęty w ewidencji środków trwałych. Obowiązek ewidencjonowania (art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f.) nie może zastąpić tej formalnej przesłanki, a jego niedopełnienie ma konkretne skutki podatkowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach.