II FSK 401/21Uchylenie decyzji podatkowej przedawnienie ceny transferowe 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargi kasacyjne V. sp. z o.o. oraz Rzecznika [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Krakowie. Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r., gdzie organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez spółkę wydatków poniesionych na rzecz spółek zależnych do kosztów uzyskania przychodów, twierdząc, że wydatki te nie pozostawały w związku z przychodami spółki-matki. WSA uznał, że decyzje organów podatkowych zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia, gdyż bieg terminu został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. NSA uznał jednak, że zarzuty skarg kasacyjnych dotyczące naruszenia przepisów o przedawnieniu (art. 70 § 6 pkt 1 Op) są zasadne. Sąd podkreślił, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Op mieści się w granicach kontroli sądowej, a samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie jest wystarczające, jeśli miało ono charakter instrumentalny i służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia. NSA wskazał również na zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów o cenach transferowych (art. 11 updop) i kosztach uzyskania przychodów (art. 15 ust. 1 updop). Sąd stwierdził, że wydatki poniesione na rzecz podmiotów powiązanych mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, o ile spełniają przesłanki racjonalności i celowości, a organy podatkowe i WSA nieprawidłowo odstąpiły od zastosowania przepisów o cenach transferowych. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję DIAS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, który będzie musiał uwzględnić przedstawione rozważania materialnoprawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz stosowania przepisów o cenach transferowych i kosztach uzyskania przychodów w transakcjach z podmiotami powiązanymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, nawet jeśli miało charakter instrumentalny, jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie jest wystarczające, jeśli miało ono charakter pozorowany i służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia. Ocena zasadności i charakteru takiego postępowania mieści się w granicach kontroli sądowej.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do uchwały poszerzonego składu NSA (I FPS 1/21), zgodnie z którą sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne i służyło jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Brak takiej analizy przez WSA i organ podatkowy stanowił podstawę do uchylenia wyroku.
Czy wydatki poniesione przez spółkę-matkę na rzecz spółek zależnych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydatki poniesione na rzecz podmiotów powiązanych mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, o ile spełniają przesłanki racjonalności i celowości określone w art. 15 ust. 1 updop, a także nie są wyłączone z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 updop.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sama okoliczność ponoszenia wydatków w imieniu innego podmiotu nie wyklucza możliwości zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. Kluczowe jest istnienie związku z celem osiągnięcia przychodów lub zachowania/zabezpieczenia źródła przychodów.
Czy organy podatkowe i sąd administracyjny powinny badać ceny transferowe w transakcjach między podmiotami powiązanymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe i sąd powinny badać ceny transferowe w transakcjach między podmiotami powiązanymi zgodnie z art. 11 updop, nawet jeśli nie są to przepisy klauzuli nadużycia prawa. Pozwalają one na odmienne określenie cen transakcyjnych.
Uzasadnienie
NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 updop, wskazując, że organy podatkowe i WSA odstąpiły od zastosowania przepisów dotyczących cen transferowych, mimo istnienia powiązań między spółką-matką a spółkami zależnymi. Należało ocenić, czy ceny transakcyjne były rynkowe.
Czy sąd administracyjny jest kompetentny do oceny zasadności wszczęcia postępowania karnego skarbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie została wykorzystana jedynie w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Op mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności decyzji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
updop art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Wydatki poniesione na rzecz podmiotów powiązanych mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, o ile spełniają przesłanki racjonalności i celowości.
updop art. 11 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepisy dotyczące cen transferowych, które umożliwiają odmienne określenie cen transakcyjnych w transakcjach między podmiotami powiązanymi.
updop art. 15 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Op art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Op art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Op art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji.
Pomocnicze
updop art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
updop art. 11 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
updop art. 11 § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Op art. 70 § 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Op art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Op art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Op art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Op art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
pusa art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ustawa COVID art. 15zzs4 § 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
kks art. 56 § 2
Kodeks karny skarbowy
kks art. 61 § 1
Kodeks karny skarbowy
kks art. 7
Kodeks karny skarbowy
kpk art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
uks art. 31 § 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 Op poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego. • Naruszenie art. 11 updop poprzez niezastosowanie przepisów o cenach transferowych. • Naruszenie art. 15 ust. 1 updop poprzez błędną wykładnię i zastosowanie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty spółki dotyczące naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 10, art. 90 § 1 i art. 106 § 2 ppsa w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy COVID (dotyczące wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym).
Godne uwagi sformułowania
Ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Op mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. • Samo wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie może być wykorzystane jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia bądź też zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Wydatki poniesione na rzecz podmiotów powiązanych mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli są ponoszone za podmiot trzeci, o ile spełniają przesłanki racjonalności i celowości.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Małgorzata Wolf- Kalamala
sędzia
Artur Kot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz stosowania przepisów o cenach transferowych i kosztach uzyskania przychodów w transakcjach z podmiotami powiązanymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych zagadnień podatkowych, takich jak przedawnienie, ceny transferowe i koszty uzyskania przychodów, z naciskiem na potencjalne nadużycia proceduralne przez organy podatkowe. Wyrok NSA stanowi ważny głos w interpretacji tych przepisów.
“Czy organy podatkowe mogą sztucznie przedłużać postępowanie, wszczynając postępowanie karne skarbowe? NSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 252 977,21 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.