II FSK 368/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję organu podatkowego dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Sporna kwota została przez Reginę S. otrzymana od męża na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 stycznia 1999 r., wydanego w trybie art. 443 § 1 Kpc, zabezpieczającego wykonanie obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania rodziny. Organ podatkowy uznał te środki za dochód z innych źródeł (art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.), podczas gdy skarżąca twierdziła, że środki te wchodzą do wspólności majątkowej małżeńskiej i stanowią wspólny dochód małżonków, a także, że część z nich stanowiła alimenty na rzecz syna, zwolnione z opodatkowania. WSA przyznał rację skarżącej, wskazując, że postanowienia wydawane na podstawie art. 443 Kpc regulują obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny podczas procesu, a w ramach wspólności majątkowej dochodzi jedynie do przesunięcia środków, a nie przysporzenia majątkowego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną opartą wyłącznie na zarzutach materialnoprawnych, podkreślił, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez WSA nie został zakwestionowany. Sąd odwoławczy zgodził się z WSA, że środki otrzymywane w ramach wspólności majątkowej nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ jest to przesunięcie środków w ramach tej samej masy majątkowej, a ich opodatkowanie prowadziłoby do podwójnego opodatkowania. NSA oddalił skargę kasacyjną organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że środki otrzymywane przez małżonka od drugiego małżonka w ramach wspólności majątkowej na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Dotyczy sytuacji trwania wspólności majątkowej małżeńskiej i postanowień wydanych na podstawie art. 443 Kpc. Interpretacja może być odmienna w przypadku ustania wspólności lub innych podstaw prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy środki otrzymywane przez małżonka od drugiego małżonka na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny, wydanego w trybie art. 443 Kpc w trakcie trwania wspólności majątkowej, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki te nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ w ramach wspólności majątkowej dochodzi jedynie do przesunięcia środków majątkowych w ramach tej samej masy majątkowej, a ich opodatkowanie prowadziłoby do podwójnego opodatkowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że środki otrzymywane przez małżonka od drugiego małżonka na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny, wydanego w trybie art. 443 Kpc w trakcie trwania wspólności majątkowej, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu. Jest to jedynie przesunięcie środków w ramach wspólnego majątku, a nie przysporzenie majątkowe. Opodatkowanie tych środków prowadziłoby do podwójnego opodatkowania.
Czy postanowienia wydawane na podstawie art. 443 Kpc, zabezpieczające wykonanie obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny podczas procesu, mają charakter alimentacyjny w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście opodatkowania, postanowienia te nie zawsze są traktowane jako stricte alimenty, zwłaszcza gdy dotyczą zaspokojenia potrzeb rodziny w ramach wspólności majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd I instancji przyjął, że środki zasądzone w trybie art. 443 Kpc stanowią wykonanie obowiązku przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny (art. 27 Krio), a nie stricte alimenty w rozumieniu ustawy podatkowej, szczególnie w sytuacji trwania wspólności majątkowej.
Czy alimenty zasądzone na rzecz dzieci podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, alimenty na rzecz dzieci są zwolnione z opodatkowania.
Uzasadnienie
Sąd zauważył, że w skład otrzymywanych przez skarżącą środków wchodziły także alimenty na rzecz małoletniego dziecka, które są zwolnione z opodatkowania, co stanowiło dodatkową podstawę do uchylenia decyzji organu podatkowego.
Przepisy (23)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 definiuje przychody z innych źródeł, w tym alimenty (z wyjątkiem alimentów na dzieci).
u.p.d.o.f. art. 20 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa, co uważa się za przychody z innych źródeł, w tym alimenty.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity art. 20 § 1
Kpc art. 443 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje wydawanie postanowień zabezpieczających w toku procesu, w tym obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny.
Krio art. 27
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa obowiązek obojga małżonków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.
Krio art. 443 § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Krio art. 27
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Statutuje zasadę powszechności opodatkowania dochodów.
u.p.d.o.f. art. 21
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wymienia dochody zwolnione od podatku.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity art. 9 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity art. 21
Krio art. 133
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Reguluje obowiązek alimentowania dziecka.
Krio art. 31
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Reguluje wspólność majątkową małżeńską.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozpoznania skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyznacza granice orzekania sądu odwoławczego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA.
Kpc art. 27
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Krio art. 133
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Krio art. 31
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki otrzymywane przez małżonka od drugiego małżonka na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny, wydanego w trybie art. 443 Kpc w trakcie trwania wspólności majątkowej, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu. • Przesunięcie środków majątkowych w ramach wspólności majątkowej nie jest przysporzeniem majątkowym. • Opodatkowanie tych środków prowadziłoby do podwójnego opodatkowania. • Alimenty na rzecz dzieci są zwolnione z opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Środki otrzymywane przez małżonka na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny stanowią przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu. • Roszczenie o świadczenia służące zaspokajaniu potrzeb rodziny podczas trwania procesu rozwodowego jest równoznaczne z dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych. • Niezależnie od charakteru świadczenia zasądzonego w oparciu o art. 443 § 1 Kpc, stanowi ono przysporzenie majątkowe u podatnika i powinno być traktowane jako przychód.
Godne uwagi sformułowania
Dochodzi jedynie do przesunięcia środków majątkowych w ramach tej samej masy majątkowej. • Nie następuje jednak na rzecz tej strony przysporzenie majątkowe, ponieważ są to środki wspólne dla całej rodziny. • W wypadku przyjęcia poglądu przeciwnego, doszłoby do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu.
Skład orzekający
Edyta Anyżewska
przewodniczący
Bogusław Dauter
członek
Jan Rudowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że środki otrzymywane przez małżonka od drugiego małżonka w ramach wspólności majątkowej na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji trwania wspólności majątkowej małżeńskiej i postanowień wydanych na podstawie art. 443 Kpc. Interpretacja może być odmienna w przypadku ustania wspólności lub innych podstaw prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opodatkowania środków przekazywanych między małżonkami, szczególnie w kontekście zabezpieczenia potrzeb rodziny. Wyjaśnia istotne różnice między przesunięciem majątkowym a przychodem podlegającym opodatkowaniu.
“Czy pieniądze od męża to Twój przychód? NSA wyjaśnia, kiedy nie zapłacisz podatku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.