Orzeczenie · 2023-09-26

II FSK 284/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-09-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITspółka komandytowawkładzwrot wkładuprzychódinterpretacja podatkowaNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił indywidualną interpretację podatkową dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór koncentrował się na tym, czy otrzymanie przez wspólnika spółki komandytowej środków pieniężnych z tytułu częściowego wycofania wkładu (obniżenia wkładu) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Organ argumentował, że jest to przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 ustawy o PIT, podczas gdy WSA uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do takiej sytuacji. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ustawa o PIT do 1 stycznia 2022 r. nie zawierała jednoznacznych przepisów opodatkowujących częściowy zwrot wkładu w spółce komandytowej. Analiza przepisów Kodeksu spółek handlowych wskazuje, że zwrot wkładu jest dopuszczalny, ale nie jest równoznaczny z wystąpieniem ze spółki i nie stanowi przysporzenia majątkowego dla podatnika, a jedynie zwrot części majątku wcześniej ulokowanego w spółce. NSA zaznaczył, że dopiero od 1 stycznia 2022 r. wprowadzono przepis (art. 14 ust. 2 pkt 16a u.p.d.o.f.) wyraźnie regulujący skutki podatkowe zmniejszenia udziału kapitałowego. Wobec braku takich regulacji przed tą datą, NSA uznał otrzymanie środków pieniężnych z tytułu obniżenia wartości wkładu w spółce komandytowej za neutralne podatkowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie neutralności podatkowej częściowego zwrotu wkładu w spółce komandytowej w okresie przed 1 stycznia 2022 r. oraz interpretacja przepisów dotyczących uzasadnienia wyroków NSA.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2022 r. Po tej dacie obowiązuje art. 14 ust. 2 pkt 16a u.p.d.o.f.

Zagadnienia prawne (3)

Czy otrzymanie przez wspólnika spółki komandytowej środków pieniężnych z tytułu częściowego wycofania wkładu (obniżenia wkładu) stanowi przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, otrzymanie środków pieniężnych z tytułu częściowego wycofania wkładu (obniżenia wkładu) przez wspólnika spółki komandytowej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r.

Uzasadnienie

Przepis art. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f. dotyczy sytuacji wystąpienia wspólnika ze spółki, a nie częściowego zwrotu wkładu. Brak było jednoznacznych przepisów nakazujących opodatkowanie takiej operacji przed 1 stycznia 2022 r. Zwrot wkładu nie jest przysporzeniem majątkowym, a jedynie powrotem części majątku podatnika.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy i wszystkie zarzuty strony w skardze?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wszystkich zarzutów strony, w tym dotyczących art. 14 ust. 3 pkt 11 w związku z art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz przepisów Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 146 § 1 w powiązaniu z art. 134 § 1 i art. 57a p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie całości istoty sprawy i zaniechanie zbadania wszystkich zarzutów strony.

Czy uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną musi zawierać szczegółowe omówienie ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej sądu pierwszej instancji i organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i nie musi zawierać szczegółowego opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 193 zd. 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny i wyłącza stosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (32)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 16

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten nie ma zastosowania do częściowego zwrotu wkładu przez wspólnika spółki komandytowej przed 1 stycznia 2022 r.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Dz.U. 2022 poz 2647 art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dz.U. 2022 poz 2647 art. 5b § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 5b § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 16a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dodany od 1 stycznia 2022 r., opodatkowuje środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego.

u.p.d.o.f. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3 pkt 11

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 3

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 102

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 107 § § 1

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 108 § § 1

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 108 § § 2

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 112 § § 1

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 112 § § 2

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 123 § § 1

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowy zwrot wkładu przez wspólnika spółki komandytowej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT przed 1 stycznia 2022 r. z uwagi na brak odpowiednich przepisów prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że częściowy zwrot wkładu stanowi przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f.

Godne uwagi sformułowania

ustawa podatkowa do 1 stycznia 2022 r. nie zawierała w powyższym zakresie jednoznacznych przepisów dających podstawę do opodatkowania wypłat środków pieniężnych z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego. • Nie jest jednak równoznaczny z wystąpieniem komandytariusza ze spółki, bowiem mimo zwrotu wkładu pozostaje on nadal wspólnikiem spółki. • Otrzymanie środków pieniężnych z tytułu obniżenia wartości wkładu w spółce komandytowej jest neutralne podatkowo.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Jan Grzęda

sędzia

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie neutralności podatkowej częściowego zwrotu wkładu w spółce komandytowej w okresie przed 1 stycznia 2022 r. oraz interpretacja przepisów dotyczących uzasadnienia wyroków NSA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2022 r. Po tej dacie obowiązuje art. 14 ust. 2 pkt 16a u.p.d.o.f.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze spółkami komandytowymi i zmianami w przepisach. Wyjaśnia lukę prawną i jej konsekwencje dla podatników.

Zwrot wkładu w spółce komandytowej: kiedy nie płacisz podatku? Wyjaśnia NSA.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst