II FSK 2375/12Nadanie nip spółce cywilnej interpretacja przepisow
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy nadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) spółce cywilnej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Organ uznał, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest płatnikiem składek ani podatku dochodowego, ani nie zarejestrowała się jako podatnik VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił tę decyzję, wskazując, że spółka cywilna ma podmiotowość prawnopodatkową i powinna otrzymać NIP, a przepisy ustawy o VAT przyznają jej status podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną. NSA stwierdził, że WSA naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (u.ew.pod.), które weszły w życie po wszczęciu postępowania. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił również prawidłowych ustaleń organów podatkowych, że spółka cywilna nie była jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 2 u.ew.pod. NSA podkreślił, że dla zaistnienia bytu podatnika niezbędne jest istnienie ciążącego na nim obowiązku podatkowego, a nie tylko potencjalna możliwość jego powstania. Ponadto, NSA wskazał na naruszenie art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 8c ust. 1 u.ew.pod. i art. 72 ust. 1 ustawy zmieniającej, gdyż przepis art. 8c, na który powołał się WSA, nie obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nadawania numeru NIP spółkom cywilnym, zasady stosowania przepisów w czasie (przepisy intertemporalne), oraz wymogi formalne i materialne dla podmiotów ubiegających się o NIP.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Wymaga analizy konkretnych ustaleń faktycznych w ponownym postępowaniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka cywilna, która nie rozpoczęła jeszcze działalności gospodarczej, może ubiegać się o nadanie numeru identyfikacji podatkowej (NIP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka cywilna może ubiegać się o nadanie NIP, jeśli spełnia warunki formalne, a przepisy prawa nie przewidują odmowy nadania NIP w sytuacji, gdy spółka jeszcze nie prowadzi działalności, nie jest płatnikiem składek ani podatku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że otrzymanie numeru NIP jest warunkiem umożliwiającym prowadzenie działalności, a nie odwrotnie. Odmowa nadania NIP może nastąpić tylko w przypadkach wskazanych w art. 8c u.ew.pod., a nie na podstawie ogólnego stwierdzenia, że spółka nie jest jeszcze podatnikiem.
Czy przepisy prawa materialnego i procesowego, które weszły w życie po wszczęciu postępowania o nadanie NIP, mogą być podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy intertemporalne, stosując art. 8c u.ew.pod., który wszedł w życie po dacie wszczęcia postępowania, podczas gdy zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy zmieniającej, do takich spraw stosuje się przepisy sprzed nowelizacji.
Czy spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlega obowiązkowi ewidencyjnemu w zakresie NIP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spółka cywilna posiada określony stopień zorganizowania i jest traktowana jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlega obowiązkowi ewidencyjnemu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że spółka cywilna nie jest tylko umową cywilnoprawną, ale może być jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jeśli posiada odpowiedni stopień zorganizowania, co wymaga oceny ustaleń faktycznych organów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.ew.pod. art. 2 § 1-3
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Przepisy te określają podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu, w tym jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Sąd uznał, że spółka cywilna może być taką jednostką, jeśli posiada odpowiedni stopień zorganizowania.
u.ew.pod. art. 5
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Przepis ten określa warunki formalne zgłoszenia identyfikacyjnego. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie nadania NIP sprowadza się do sprawdzenia tych warunków, ale nie jest to jedyny wymóg.
u.ew.pod. art. 8c § 1
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Przepis ten wymienia przypadki odmowy nadania NIP. Sąd uznał, że organ podatkowy nie powołał się na te przesłanki, a WSA błędnie zastosował ten przepis, który nie obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania.
ustawa o VAT art. 15 § 1-2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definiuje podatnika VAT, w tym jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. WSA oparł się na tym przepisie, uznając spółkę cywilną za podatnika.
ord. pod. art. 2 § 1-3
Ordynacja podatkowa
Definiuje podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu jako podatników, płatników podatków i płatników składek.
ord. pod. art. 7 § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja podatnika.
ord. pod. art. 4
Ordynacja podatkowa
Definicja obowiązku podatkowego.
ustawa zmieniająca art. 72 § 1
Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy, zgodnie z którym do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 września 2011 r. stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji.
ustawa zmieniająca art. 76 § 2
Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw
Przepis określający datę wejścia w życie art. 8c u.ew.pod. - od dnia 1 stycznia 2012 r.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. NSA zarzucił WSA naruszenie tego przepisu.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu drugiej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 165 § 1 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa datę wszczęcia postępowania na żądanie strony.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
u.ew.pod. art. 5a
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Wskazuje na obowiązek złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego przed rozpoczęciem działalności gospodarczej lub przed pierwszą czynnością podlegającą opodatkowaniu.
u.ew.pod. art. 3 § 1a
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Dotyczy trybu procedowania w postępowaniu o nadanie numeru NIP.
k.c. art. 860 § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy spółki, która stanowi podstawę do oceny, czy spółka cywilna jest jednostką organizacyjną.
ord. pod. art. 115
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości spółki cywilnej.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych art. 4 § 2 lit. a
Definicja pracodawcy jako płatnika składek.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 210 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 12 § 4 pkt 1
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie zastosował przepisy, które weszły w życie po wszczęciu postępowania. • WSA nieprawidłowo ocenił, czy spółka cywilna jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej w rozumieniu u.ew.pod. • Organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy spółka cywilna rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Spółka cywilna jako podatnik VAT powinna otrzymać NIP, nawet jeśli jeszcze nie prowadzi działalności. • Niezłożenie druku rejestracyjnego VAT-R nie powinno mieć wpływu na nadanie NIP. • Organ podatkowy nie powołał się na właściwe przesłanki odmowy nadania NIP.
Godne uwagi sformułowania
To sama spółka cywilna jest zobowiązana do prowadzenia rozliczeń w zakresie podatku VAT. • To otrzymanie numeru NIP upoważnia do prowadzenia działalności gospodarczej, opłacania składek społecznych, występowania jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych oraz występowania w charakterze podatnika od towarów i usług. • Spółka cywilna nie jest i nie może być tylko formą umowy cywilnoprawnej - a więc czynności prawnej pozornej.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Stefan Babiarz
sprawozdawca
Grażyna Nasierowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadawania numeru NIP spółkom cywilnym, zasady stosowania przepisów w czasie (przepisy intertemporalne), oraz wymogi formalne i materialne dla podmiotów ubiegających się o NIP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Wymaga analizy konkretnych ustaleń faktycznych w ponownym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej i uzyskaniem numeru NIP, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja przepisów intertemporalnych jest również istotna z praktycznego punktu widzenia.
“Czy spółka cywilna musi najpierw prowadzić biznes, by dostać NIP? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.