II FSK 21/14Zwolnienie świadczenia mieszkaniowego żołnierzy podatek dochodowy 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kwestii opodatkowania świadczenia mieszkaniowego otrzymywanego przez żołnierza zawodowego od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM). Skarżący wnosił o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r., argumentując, że otrzymane świadczenie mieszkaniowe powinno być zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.), który przewiduje zwolnienie dla kwot otrzymanych od agencji rządowych, jeśli otrzymały one środki na ten cel z budżetu państwa. Organy podatkowe, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, odmówiły zastosowania tego przepisu. Uzasadniały to tym, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz ustawa o PIT (w art. 21 ust. 1 pkt 49 i art. 52c) wymieniają konkretne świadczenia mieszkaniowe podlegające zwolnieniu, a świadczenie skarżącego nie zostało w nich uwzględnione. Sąd pierwszej instancji uznał, że wykładnia językowa art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. nie może prowadzić do wniosku o zwolnieniu, gdyż byłoby to sprzeczne z systematyką i celem przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i decyzje organów. Sąd uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. NSA podkreślił, że przepis ten stanowi ogólną zasadę zwolnienia, a inne przepisy (art. 21 ust. 1 pkt 49 i art. 52c u.p.d.o.f.) mają charakter przepisów szczególnych (lex specialis) wobec przepisu ogólnego (lex generalis), co oznacza, że pierwszeństwo ma zastosowanie bardziej szczegółowe. Jednakże, NSA stwierdził, że nie można na tej podstawie wykluczyć zastosowania przepisu ogólnego, jeśli jego przesłanki są spełnione. Sąd wskazał, że wykładnia rozszerzająca ulg podatkowych jest niedopuszczalna, ale nie można też zawężać kręgu podmiotów uprawnionych do zwolnienia tylko dlatego, że istnieją inne, bardziej szczegółowe przepisy. W konsekwencji, NSA uznał, że świadczenie mieszkaniowe wypłacane przez WAM z dotacji budżetowej podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f., a sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. w kontekście zwolnień podatkowych dla świadczeń z agencji rządowych finansowanych z budżetu państwa, zwłaszcza w relacji do przepisów szczególnych (lex specialis vs. lex generalis).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji świadczenia mieszkaniowego dla żołnierzy, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie do innych świadczeń z agencji rządowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy świadczenie mieszkaniowe wypłacane żołnierzom przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (WAM) ze środków budżetowych podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie mieszkaniowe wypłacane żołnierzom przez WAM ze środków budżetowych podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. stanowi ogólną zasadę zwolnienia podatkowego dla świadczeń otrzymanych od agencji rządowych finansowanych z budżetu państwa. Inne przepisy, takie jak art. 21 ust. 1 pkt 49 i art. 52c u.p.d.o.f., które wymieniają konkretne świadczenia mieszkaniowe dla żołnierzy, mają charakter przepisów szczególnych (lex specialis) i nie wykluczają zastosowania przepisu ogólnego (lex generalis), jeśli jego przesłanki są spełnione. Sąd odrzucił argumentację sądu niższej instancji, że wykładnia systemowa i celowościowa powinny prowadzić do wyłączenia świadczenia mieszkaniowego spod zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. stanowi ogólną zasadę zwolnienia podatkowego dla kwot otrzymanych od agencji rządowych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa. Przepis ten ma zastosowanie do świadczenia mieszkaniowego wypłacanego przez WAM.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. reguluje zwolnienie podatkowe dla odprawy mieszkaniowej i ma charakter przepisu szczególnego (lex specialis) wobec art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. (lex generalis).
u.p.d.o.f. art. 52c § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis art. 52c ust. 1 u.p.d.o.f. reguluje zwolnienie podatkowe w przepisach przejściowych i ma charakter przepisu szczególnego (lex specialis) wobec art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. (lex generalis).
ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP art. 21 § 2
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Świadczenie mieszkaniowe wypłacane na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 3 tej ustawy nie zostało wprost wymienione jako zwolnione z podatku w przepisach szczególnych, jednakże nie wyklucza to zastosowania ogólnej zasady zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f.
ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP art. 48d
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
u.f.p. art. 9 § 1
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy finansowania świadczeń z budżetu państwa.
u.f.p. art. 18
Ustawa o finansach publicznych
u.p.d.o.f. art. 35 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nakłada na WAM obowiązki płatnika zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanych żołnierzom świadczeń wynikających z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy zwrotu nadpłaty.
Ordynacja podatkowa art. 72 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy zwrotu nadpłaty.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia decyzji lub postanowienia.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie mieszkaniowe wypłacane przez WAM żołnierzom ze środków budżetowych podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f.
Odrzucone argumenty
Świadczenie mieszkaniowe nie podlega zwolnieniu podatkowemu, ponieważ nie zostało ono wymienione w przepisach szczególnych (art. 21 ust. 1 pkt 49 i art. 52c u.p.d.o.f.). • Wykładnia językowa art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. nie może prowadzić do wniosku o zwolnieniu, gdyż byłoby to sprzeczne z systematyką i celem przepisów. • Zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. prowadziłoby do uznania przepisów art. 21 ust. 1 pkt 49 i art. 52c u.p.d.o.f. za zbędne.
Godne uwagi sformułowania
nie można doszukiwać się zwolnienia tego świadczenia od podatku w art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. - jak chciał Skarżący - gdyż byłoby to sprzeczne z systematyką zwolnień podatkowych, racjonalnością ustawodawcy i wykładnią historyczną tego przepisu. • nie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f., a jedynie art. 21 ust. 1 pkt 49 i art. 52c ust. 1 i 2 u.p.d.o.f. stanowią podstawę dla zwolnienia podatkowego świadczeń pieniężnych przysługujących w 2011 r. żołnierzom zawodowym w związku z realizacją zapewnienia im zakwaterowania • nie można wyprowadzić wniosku, że w u.p.d.o.f. zawarto katalog zamknięty, tworzący odrębną kategorię zwolnień podatkowych, których adresatami byliby żołnierze, a przedmiotem środki wypłacane przez WAM. • omawiane przepisy pozostają w relacji lex specialis i lex generalis, i zgodnie z regułą kolizyjną lex specialis derogat legi generali pierwszeństwo zastosowania przypada normie bardziej szczegółowej, czyli art. 21 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. • nie jest dopuszczalne zawężanie kręgu podmiotów uprawnionych do zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. tylko na tej podstawie, że w innym przepisie ustawodawca przewidział zwolnienie dotyczące żołnierzy.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Tomasz Zborzyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. w kontekście zwolnień podatkowych dla świadczeń z agencji rządowych finansowanych z budżetu państwa, zwłaszcza w relacji do przepisów szczególnych (lex specialis vs. lex generalis)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji świadczenia mieszkaniowego dla żołnierzy, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie do innych świadczeń z agencji rządowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu zwolnień podatkowych i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy, gdy wydają się one sprzeczne lub niejasne. Pokazuje też, jak ważne jest rozróżnienie między przepisami ogólnymi a szczególnymi.
“Czy świadczenie mieszkaniowe dla żołnierzy jest wolne od podatku? NSA wyjaśnia kluczowy przepis.”
Dane finansowe
WPS: 1029 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.